Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο τεύχος 83 του περιοδικού Yes!. Η Aura Bogado είναι δημοσιογράφος και κείμενά της έχουν δημοσιευθεί σε μέσα όπως Intercept, Yes! Magazine, The Guardian κλπ. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας (Εικόνα από SAIH Norway)

 

 

Η εποχή που ζούμε απαιτεί μια ιδιαίτερη αντίληψη του τι είμαστε, που προσπαθούμε να πάμε και πως θα πάμε εκεί. Ως άτομα αφοσιωμένα στην κοινωνική δικαιοσύνη στην εποχή Trump, βρισκόμαστε μπροστά σε διπλή πρόκληση: να αντισταθούμε σε μια κυβέρνηση που ανέβηκε στην εξουσία μέσω μιας εκλογικής νίκης βασισμένης πάνω στην αφαίρεση της ανθρώπινης υπόστασης περιθωριοποιημένων ανθρώπων, ενώ πρέπει να είμαστε και προσεκτικοί να μην αναπαράγουμε τις καταστροφικές ιεραρχίες που μιμούνται αυτή την εξουσία. Ως τώρα έχουμε φανεί κατώτεροι των απαιτήσεων.

Ένα νέο βιβλίο από τον Jordan Flaherty με τίτλο No More Heroes: Grassroots Challenges to the Savior Mentality, προσφέρει μια εικόνα του πως το σύνδρομο του λευκού σωτήρα, πληγώνει τα κινήματα μας και προσφέρει μια οπτική για εναλλακτική και απαραίτητη δράση.

Χωρίς αμφιβολία γνωρίζεται με τον «Λευκό Σωτήρα»: ένα άτομο με προνόμια που συμμετέχει σε ένα σκοπό για τον οποίο ξέρει ελάχιστα ή τίποτα και επιμένει σε λύσεις που τελικά κάνουν μεγαλύτερη ζημιά από καλό. Όπως εξηγεί ο Flaherty, η νοοτροπία του σωτήρα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς να μετατρέψει τους ανθρώπους σε αντικείμενα που έχουν ανάγκη σωτηρίας.

«Είναι το ίδιο παλιό, όπως η κατάκτηση και ανθεκτικό όπως η αποικιοκρατία», γράφει. Ως ακτιβιστής και δημοσιογράφος, ο Flaherty έχει γίνει μάρτυρας της ζημιάς του συνδρόμου του σωτήρα και με άψογο τρόπο προσφέρει αμέτρητα παραδείγματα της αποτυχίας του – ίσως πιο ξεκάθαρα όταν μιλά για τον Brandon Darby. Ο Flaherty παραθέτει πολυάριθμα άρθρα και άλλους ακτιβιστές για το καλά τεκμηριωμένο κεφάλαιο για τον Darby, άνθρωπο που γνώριζε για αρκετά χρόνια.

Ο μύθος πίσω από τον Darby, τρόπος του λέγειν, ξεκινά στον απόηχο του Τυφώνα Κατρίνα, όταν, όπως λέει ο Darby, έσωσε τον Robert King, μέλος των Μαύρων Πανθήρων που πέρασε τρεις δεκαετίες στην απομόνωση μέχρι την ακύρωση της καταδίκης του το 2001. Ο Darby, μαζί με τον αναρχικό ακτιβιστή Scott Crow, «πήγε με βάρκα στο σπίτι του Robert King και αντιμετώπισε πολιτειακούς αστυνομικούς που μπήκαν στη μέση». Αργότερα ο Darby έγινε ένας από τους ηγέτες «του Common Ground, μια κοντά στον αναρχισμό εθελοντική ομάδα που έφερε χιλιάδες νέους, κυρίως λευκούς εθελοντές να βοηθήσουν να ξαναχτιστεί η Νέα Ορλεάνη», γράφει ο Flaherty.

Αυτό που ακολούθησε, όπως περιγράφεται στο No More Heroes, είναι μια περίπτωση «φαλλοκρατίας των καταστροφών», ένας όρος που επινοήθηκε από την ακαδημαϊκό Rachel Luft για να περιγράψει την συνηθισμένη πρακτική στην οποία χαρισματικοί άνδρες (συχνά λευκοί – αλλά όχι πάντοτε) θεωρούν πως ηγούνται μια περιθωριοποιημένη ομάδα στην ελευθερία. Αυτό που ακολουθεί είναι καταστροφική εκμετάλλευση και βλάβη των ανθρώπων που αυτοί οι σωτήρες ισχυρίζονται πως θέλουν να σώσουν.

Όπως περιγράφεται στο No More Heroes, στην περίπτωση του Darby, δεν ήταν μόνο οι μαύροι κάτοικοι της Νέας Ορλεάνης που αγνοήθηκαν για  επιτραπεί στον Darby να λάμψει, ήταν και οι γυναίκες που παραμερίστηκαν με την χρήση σεξουαλικών επιθέσεων υπό την ηγεσία του στο Common Ground. Παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις και τους τις κατηγορίες εναντίον του, ο Darby συγκέντρωσε και διατήρησε την στήριξη καλοπροαίρετων ανθρώπων και του επετράπη να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά του όπως εκείνος νόμιζε. Αυτό άνοιξε το δρόμο για τη καταστροφή.

Λίγο αργότερα, σύμφωνα με την μαρτυρία του ίδιου του Darby, έγινε πληροφοριοδότης του FBI.

Όπως εξηγεί ο Flaherty, ο Darby έδωσε πληροφορίες στο FBI για τον Riad Hammad (φίλο του Flaherty), ακτιβιστή από το Ώστιν του Τέξας. Ο Hamad ήταν δάσκαλος και πουλούσε τεχνουργήματα για να βοηθήσει τα παιδιά της Παλαιστίνης, επιχείρηση που διηύθυνε από το σπίτι του. Ο Darby με κάποιο τρόπο είχε πείσει το FBI πως ο Hamad ζούσε διπλή ζωή, αλλά η επιδρομή που ακολούθησε στο σπίτι του δεν βρήκε κανένας ίχνος παράβασης. Λιγότερο από δυο μήνες αργότερα, ο Hamad βρέθηκε νεκρός σε μια λίμνη στο Ώστιν με το στόμα του φιμωμένο με κολλητική ταινία και τα χέρια του δεμένα. Ο θάνατος καταγράφηκε ως αυτοκτονία – αλλά ο Darby είπε στον Flaherty πως ο Hamad δολοφονήθηκε από το FBI. Μήνες αργότερα ο Darby αποκαλύφθηκε ως πληροφοριοδότης.

Άνθρωποι όπως ο Darby, που παίρνουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε αγώνες για τους οποίους δεν ξέρουν τίποτα, που χειροκροτούνται επειδή το έκαναν, που δικαιολογούνται για την προσβλητική τους συμπεριφορά, δεν καταλήγουν πάντοτε πληροφοριοδότες του FBI. Η πραγματικότητα είναι πως δεν χρειάζεται. Για να τεκμηριώσει τη θέση αυτή, το No More Heroes παραθέτει από το δοκίμιο της ακαδημαϊκού Desiree Morris «Γιατί οι Μισογύνηδες Γίνονται Καλοί Πληροφοριοδότες»: «Πριν ή ανεξάρτητα από το αν στρατολογηθούν ποτέ από το κράτος για να αναστατώσουν ένα κίνημα ή να αποσταθεροποιήσουν έναν οργανισμό, έχουν ήδη γίνει πολύ καλοί στην άσκηση συμπεριφορών που προκαλούν αναστάτωση».

Αυτοί οι ακτιβιστές άνδρες που έρχονται για να ηγηθούν χωρίς να ακούν αυτούς που φαινομενικά βοηθούν – και απορρίπτουν τους περιθωριοποιημένους ανθρώπους που επικρίνουν τις μεθόδους τους – παράγουν ένα είδος καταστροφής που κάνει την συστημική καταστολή πολύ πιο εύκολη. Η δουλειά του Darby, ανεξάρτητα από το πόσο ελλαττωματική ήταν προς τα έξω, είχε την δίχως όρους στήριξη μελών από την κοινότητα. «Αυτή η περίοδος της Νέας Ορλεάνης, αποκρυστάλλωσε σε εμένα την ιδέα του σωτήρα. Δεν είναι μόνο για τον Brandon Darby, αλλά και για τους ανθρώπους που τον ακολουθούσαν», γράφει ο Flaherty. «Ο Darby δεν είναι τόσο ο αρχετυπικός σωτήρας, όσο το είδος του επικίνδυνου ανθρώπου που μπορεί να ανέλθει στην εξουσία όταν αναζητούμε σωτήρες». Ο τρόπος με τον οποίο δουλεύουν οι σωτήρες, ο τρόπος που υποστηρίζονται από ακτιβιστές που ψάχνουν σωτήρα, χρησιμεύει μόνο για την διαιώνιση της ανισότητας και τη σπορά διχόνοιας. Αυτό έχει σταθερή, αν όχι μόνιμη, επίδραση στα περιθωριοποιημένα άτομα που ενεργοποιούνται στο κίνημα, που είναι ήδη λιγότερο ορατά.

Το βιβλίο του Flaherty δεν εστιάζει αποκλειστικά στον Darby – στην πραγματικότητα η υπόθεση του Darby περιορίζεται σε μόνο ένα από τα έντεκα κεφάλαια του No More Heroes. Τα υπόλοιπα καλύπτουν παρατηρήσεις από πόλεις, τόσο μακριά όσο η Γάζα, και οργανισμούς που ξεκινούν από το Teach for America και φτάνουν στο Occupy Wall Street. Μέρος αυτού που θα σας κάνει εντύπωση στο No More Heroes είναι το εύρος των φωνών των ανθρώπων που συμπεριλαμβάνονται στις σελίδες του. Ο συγγραφέας καταφέρνει να ενισχύσει τις φωνές ανθρώπων που έχουν βγάλει σημαντικά συμπεράσματα από όλο το φάσμα  του προνομίου και του περιθωρίου. Αν και προτείνω να διαβαστεί το βιβλίο στο σύνολό του, τα περισσότερα κεφάλαια στέκονται αυτόνομα, έτσι μπορείς να επιλέξεις αυτό που τραβά την προσοχή σου από τους τίτλους των κεφαλαίων. Τα τελευταία τρία κεφάλαια, που καλύπτουν το Occupy, το Idle No More και το Black Lives Matter – μαζί ένα εμπεριστατωμένο τέλος στο πως να αποκεντρωθεί το προνόμιο – αξίζει να διαβαστούν με την μια αν αυτό είναι δυνατό. Η γνώση του Flaherty  γύρω από τα κινήματα βάσης των τελευταίων δεκαετιών αποδεικνύεται αρκετά διεισδυτική εδώ.

Ο Flaherty κλείνει το πρώτο του κεφάλαιο με την αναφορά στο ρητό των Ζαπατίστας «preguntando caminamos», που αποδίδεται ως «Βαδίζοντας, κάνουμε ερωτήσεις», εξηγώντας πως κάποιος «δεν πρέπει να φοβάται τόσο να δράσει ώστε να ακινητοποιείται». Στην αρχή γυρνούσα στις σελίδες αυτές ξανά και ξανά, κυρίως γιατί η δική μου απόδοση της φράσης αυτής είναι διαφορετική. Για εμένα, μια πιο σωστή μετάφραση μπορεί να είναι «Ρωτώντας, βαδίζουμε». Ακόμα και αυτή η μετάφραση δεν μπορεί να μεταφέρει το βάθος των λέξεων στα Ισπανικά, που μπορούν να αποδοθούν ώστε να σημαίνουν «Ρωτώντας, βαδίσαμε», για να δείξει το παρελθοντικό χρόνο των ερωτήσεων και του βαδίσματος για να φτάσουμε στο παρόν.

Η φράση αναφέρεται αρχικά σε ένα πρώιμο δελτίο τύπου των Ζαπατίστας του 1994, που αναφέρει την ιστορία δύο θεών, του Ik’al και του Votán, που ήταν ένα. Ο ένας ζήτησε από τον άλλο να περπατήσουν, και ο άλλος ρώτησε πως και που. Οι δυο θεοί δεν μπορούσαν να κινηθούν την ίδια στιγμή, έτσι συμφώνησαν να περπατήσουν μαζί αλλά χωριστά. Με μικρά και προσεκτικά βήματα. Δεν έχει σημασία ποιος έκανε το πρώτο βήμα, όπως λέει η ιστορία, σημασία έχει ρώτησαν πριν κινηθούν. Οι θεοί βαδίσαν με ερωτήσεις από τότε και δεν έχουν σταματήσει ποτέ. Στην ιστορία των Ζαπατίστας, οι πραγματικοί άνθρωποι έμαθαν από τους θεούς πως οι ερωτήσεις μας επιτρέπουν να βαδίζουμε μαζί και χώρια, και να μη μένουμε ακίνητοι ποτέ.

Φτάνοντας στο τέλος του No More Heroes, δεν με ένοιαζε τόσο πως ο Flaherty, ένας συγγραφέας που θαύμαζα από παλιά, απέδωσε την φράση. Με ένοιαζε που περισσότερο που έκανε το κόπο να συμπεριλάβει την δική του κατανόηση της φράσης στο εισαγωγικό κεφάλαιο του. Ξέρω πως εκείνος και εγώ περπατάμε μαζί αλλά ξεχωριστά. Το βιβλίο του Flaherty είναι μια κριτικός και ευπρόσδεκτος διαλογισμός πάνω στο πόσο επιτακτικό είναι να διατηρούμε μετρημένο βηματισμό στον υπερμαραθώνιο προς την δικαιοσύνη. Δεν θα μπορούσε να έρθει σε καλύτερη στιγμή.

 

 

Διαβάστε: Jordan Flaherty “No More Heroes: Grassroots Challenges to the Savior Mentality” (AK Press, 2016)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s