Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην αντιεξουσιαστική εφημερίδα Βαβυλωνία, φύλλο 45, Ιούνιος 2008. (Εικόνα: Edvard Munch, Melancholy II)

 

 

Ο µονόλογος της λογικής για την τρέλα αποτέλεσε για αιώνες το εργαλείο στα χέρια της κυριαρχίας για την ποινικοποίηση, την τιµωρία του αποκλίνοντα αλλά και άλλοθι της κοινωνίας για την αποµάκρυνση του διαφορετικού, του ακατανόητου και τη συγκάλυψη της αρρώστιας από την οποία η ίδια νοσεί και µεταδίδει.

Είτε ως αµαρτία, είτε σαν µέσο τροµοκράτησης, είτε ως κόλπο για τη µπίζνα των φαρµακο-εταιριών η θέση περί  «ψυχικής ασθένειας» προσπάθησε να αποκτήσει ένα αντικειµενικό κι επιστηµονικό υπόβαθρο για την αντικειµενικότητα και άρα την αξιοπιστία των θεωριών της, το σύστηµα αξιών της, ποινών και µεθόδων που αυτή έχει αναπτύξει. Παρόλη την καθολική αποδοχή  της από την κοινωνία, η ιδέα περί «ψυχικής ασθένειας»  δεν µπορεί  να κρύψει την άµεση σχέση της µε την αµαρτία της εκκλησίας (ακάθαρτη  ψυχή) και κυρίως την υποκειµενικότητα και µυθοπλασία που τη διακατέχουν.

Η αδυναµία της κατανόησης συµπεριφορών οδήγησε τη φοβική κοινωνία στην αποδοχή της µεταφυσικότερης εξήγησης  περί βρόµικου  πνεύµατος, άρρωστης ψυχής – αυτής που οι σατανάδες και οι µάγοι κυριεύουν µε τα δαιµονικά γητεύµατά τους. Η άλλη συµπεριφορά γίνεται αµάρτηµα κι από εκείνη τη στιγµή και για πάντα µένει αµάρτηµα, λόγος για το κάψιµο των νοσηρών.

Από τους δαιµονισµένους, στη δραπετοµανία (η ψυχική νόσος που έκανε τους νέγρους σκλάβους να είναι δυσαρεστηµένοι µε τη σκλαβιά τους και να θέλουν να δραπετεύσουν) και την αιθιοπική δυσαισθησία (η ψυχική νόσος που έκανε τους νέγρους σκλάβους να µην πονάνε  από το µαστίγωµα) στην οµοφυλοφιλία  (µέχρι το 1970 συµπεριλαµβανόταν  στο οδηγό  ψυχικών ασθενειών) και πιο πρόσφατα στη διαταραχή γενικευµένου άγχους  και τη διαταραχή  κοινωνικού άγχους (δυο νόσοι που προωθήθηκαν από τις φαρµακευτικές εταιρίες GSK,  Eli Lilly,  Pfizer κ.λπ.) πότε  η εκκλησία, πότε το κράτος, πότε το εµπόριο χρησιµοποίησαν την «ψυχική ασθένεια» ως µέσο τροµοκράτησης του πληθυσµού. Εντύπωση προκαλεί άλλωστε το γεγονός ότι η µανιοκατάθλιψη  στην αρχαία  Ελλάδα  θεωρούταν η νόσος των φιλοσόφων, στον µεσαίωνα παροµοιαζόταν µε δαιµονισµούς και τις σχετικές θρησκευτικές δοξασίες ενώ στον 20ο αιώνα θεωρείται αρρώστια.

Οι ορισµοί  των ασθενειών  αυτών, σκόπιµα γεµάτοι από γενικότητες κι ασάφειες, αφήνουν  το περιθώριο να ορίζεται ως ψυχικά ασθενής ο καθένας. Ο στιγµατισµός του ψυχικά ασθενή και η άµεση σύνδεσή του µε το «κακό», το «επικίνδυνο», το «εγκληµατικό» αποτέλεσαν τον ουσιαστικό Γολγοθά του διαφορετικού, αυτόν που κάθε µέρα έχει να αντιµετωπίσει ο ψυχικά ασθενής.

Το νέο political correct της ψυχολογίας είναι αντί για ψυχικά ασθενείς να χρησιµοποιεί τον όρο «άτοµα µε αποκλίνουσα συµπεριφορά», τόσο ωµό και τόσο υποκριτικό. Ωµό, γιατί χωρίς δισταγµούς αποκαλύπτει πως έως τώρα άρρωστο  θεωρούσαµε  κάποιον µε απλώς διαφορετική συµπεριφορά (από τους υπολοίπους των οποίων η συµπεριφορά ορίζεται από την κυριαρχία). Υποκριτικό, αφού στην ουσία δεν αλλάζει η αντίληψη της επιστήµης για την «ψυχική ασθένεια».

Η έτσι κι αλλιώς φοβική και συντηρητική ελληνική κοινωνία αντιλαµβάνεται την «τρέλα» ως το σχιζοφρενή δολοφόνο µε το πριόνι και κάθε έγκληµα το φορτώνει στην ψυχική ανισορροπία  του δράστη  διαιωνίζοντας το µύθο της εγκληµατικής µορφής της ψυχικής ασθένειας. Το 74,6% των Ελλήνων θεωρούν τους σχιζοφρενείς δηµόσιο κίνδυνο (οι Γερµανοί 18,2%, οι Καναδοί 17,5%) ενώ το 50,5% των Ελλήνων θα το ενοχλούσε να είναι στην ίδια δουλειά µε κάποιον που έχει σχιζοφρένεια (οι Γερµανοί 16%, οι Καναδοί 16%).

Η κοινωνία µας πρέπει να παραδεχτεί  πως λόγω φόβου και άγνοιας χρησιµοποιεί τον εγκλεισµό, την απάνθρωπη κι επικίνδυνη ιδέα πως η αποµόνωση του ατόµου από την κοινωνία µπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά και για το άτοµα και για την κοινωνία(;). Η διεστραµµένη ιδέα του εγκλεισµού σε ευθεία συνάρτηση µε τις συνθήκες  που επικρατούν  εντός του θεσµικά, µεθοδολογικά κι υλικοτεχνικά αλλά και σε επίπεδο υγιεινής δεν µπορεί σε καµία περίπτωση να πετύχει αυτό που ευαγγελίζεται (µπορεί µόνο να το κρύβει από τα µάτια µας). Η κατάργηση του εγκλεισµού σαν µέθοδο και η δηµιουργία ανοικτών προγραµµάτων, ακόµα κι αν συνεχίζει να διαιωνίζει την αποδοχή  της ύπαρξης του “ψυχικά ασθενούς” ατόµου, θα λειτουργήσει θετικά προς την κατεύθυνση µιας πιο αξιοπρεπούς  ζωής των χαρακτηρισµένων ως ψυχικά ασθενών ατόµων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s