Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα teleSur. H Manmeet Sahni είναι συντάκτρια για το teleSur και για τον οργανισμό bitchmedia. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

 

Ο «Mahatma» (Άγιος) Mohandas Karamchand Gandhi, που δολοφονήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1948, υιοθέτησε το όνομα μιας ινδικής θεότητας λίγο πριν δολοφονηθεί από τον Nathuram Godse, έναν αδίστακτο δεξιό και ινδουιστή φονταμενταλιστή.

Ο Gandhi, ο άγιος της μη βίας, είναι ταυτόσημος με την Ινδία – όπως η γιόγκα και η χορτοφαγία – αλλά αν και χρησιμοποιείται εξίσου από αριστερούς και δεξιούς, είναι σημαντικό να καταρρίψουμε τη μυθολογία που περιβάλλει το άτομο.

 

Μια ρατσιστική κληρονομιά

 

Ο Dr Bhimrao Ramji Ambedkar, που αναφέρεται με τρυφερότητα ως «Baba Saheb,» ήταν ο πατέρας του συντάγματος της Ινδίας και υπέρμαχος των δικαιώματων των «Dalit» (ανέγγιχτων), της πιο καταπιεσμένης κάστας (τάξης) της χώρας. Είναι επίσης γνωστός για το κλασικό κείμενό του, «Η εκμηδένιση της κάστας»: μια διάλεξη που δεν δόθηκε ποτέ από το 1936 που μελετά τον Ινδουισμό και το ινδικό σύστημα των καστών μέσα από ιστορική ματιά.

Στην Εκμηδένιση, ο Ambedkar καταγγέλλει τον ινδουισμό για τη στάση του υπέρ των καστών και προτείνει την μεταστροφή ως τρόπο για να δραπετεύσουν οι Ανέγγιχτοι από τη θρησκεία αυτή, που τάσσεται υπέρ του ταξικού διαχωρισμού στο ιερό του βιβλίο, το Manusmriti, και που πρακτικά θεωρεί τους Ανέγγιχτους υπανθρώπους. Οι απόψεις του σχετικά με το Gandhi ήταν εξίσου καυστικές.

«Πρέπει να πω εξαρχής ότι αισθάνομαι αρκετά έκπληκτος με το ενδιαφέρον του έξω κόσμου, (ο τρόπος) που ο δυτικός κόσμος φαίνεται να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τον κ. Gandhi  Δεν μπορώ να το καταλάβω αυτό», είπε ο Ambedkar BBC κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης του 1955.

«Όσον αφορά την Ινδία, κατά τη γνώμη μου ήταν ένα επεισόδιο, ποτέ ο δημιουργός μιας εποχής. Ο Gandhi έχει ήδη εξαφανιστεί από τη μνήμη των ανθρώπων στη χώρα. Η μνήμη του υπάρχει επειδή το κόμμα του Κογκρέσου κάνει κάθε χρόνο γιορτή στα γενέθλιά του».

Απορρίπτοντας τη δημοφιλή εικόνα του Gandhi ως άγια μορφή, ο Ambedkar είπε πως είδε «πραγματικούς κυνόδοντες» στο «Mahatma».

«Δεδομένου ότι συνάντησα τον κ. Gandhi ως αντίπαλο, έχω την αίσθηση ότι τον ξέρω καλύτερα από τους άλλους άνθρωπους επειδή έδειξε τα πραγματικά δόντια του σε μενα και θα μπόρεσα να δω το εσωτερικό του ατόμου, αντίθετα με τους άλλους που πήγαν εκεί ως πιστοί και δεν είδαν τίποτα άλλο εκτός από την εξωτερική εμφάνιση που είχε υιοθετήσει ως Mahatma».

«Τον είδα στην ανθρώπινη υπόστασή του, το γυμνό άτομο μέσα του».

Ο Ambedkar σημείωσε ότι ο Gandhi «ήταν πάντοτε διπρόσωπος», αναφερόμενος στην ευμετάβλητη στάση του σε ζητήματα όπως το σύστημα των καστών.

«Όταν διαβάζετε τα δύο έντυπα, θα δείτε πώς ο κ. Gandhi εξαπατούσε τους ανθρώπους. Στο αγγλόφωνο έντυπο, παρουσιάζει τον εαυτό του ως αντίπαλο του συστήματος καστών και αυτό της έννοιας των ανέγγιχτων και ότι ήταν δημοκράτης, αλλά όταν διαβάζετε το περιοδικό στα γκουτζαράτι, θα τον δείτε, περισσότερο ως ένα ορθόδοξο άτομο, που υποστηρίζει το σύστημα καστών, το «varna ashram dharma» (ινδικό σύστημα καστών), όλα τα ορθόδοξα δόγματα που έχουν διατηρήσει το ινδικό σύστημα μέσα στους αιώνες.

«Στην πραγματικότητα, κάποιος πρέπει να γράψει τη βιογραφία του κ. Gandhi με τη συγκριτική μελέτη των δηλώσεων που έκανε στην «Harijan1»  και τη δήλωση που γίνεται από τον κ. Gandhi στις εφημερίδες στα γκουτζαράτι.

«Ο δυτικός κόσμος διαβάζει μόνο το αγγλόφωνο έντυπο, όπου ο κ. Gandhi – προκειμένου να διατηρήσει την εκτίμηση των Δυτικών λαών που πιστεύουν στη δημοκρατία – υποστήριζε δημοκρατικά ιδανικά, αλλά πρέπει να δείτε τι είπε πραγματικά στην τοπική εφημερίδα, που κανένας δεν μοιάζει να αναφέρει.

«Θέλουμε η έννοια του ανέγγιχτου να καταργηθεί, αλλά επίσης θέλουμε να μας δοθούν ίσες ευκαιρίες έτσι ώστε να μπορέσουμε να ανεβούμε στο επίπεδο των άλλων καστών, το απλό ξέπλυμα της έννοιας του ανέγγιχτου δεν έχει πραγματική ουσία».

Μιλώντας στο teleSUR, την εβδομάδα πριν την επέτειο της δολοφονίας του Gandhi, ο Priyadarshi Telang, πρόεδρος της οργάνωσης Dalit Adivasi Adhikari Andolan, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που εργάζεται για τα δικαιώματα των Dalit, ανέφερε: «Σε πολλές της Αφρικής χώρες, οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να απομακρύνουν τα αγάλματα του Gandhi».

Σχεδόν πριν από δυο χρόνια, ένα τέτοιο άγαλμα του Gandhi απομακρύνθηκε από τις εγκαταστάσεις του πανεπιστήμιου της Γκάνα2, όταν καθηγητές ξεκίνησαν μια εκστρατεία λέγοντας πως ο σεβάσμιος ηγέτης της ινδικής απελευθέρωσης ήταν στη πραγματικότητα ρατσιστής.

Η διάσημη Ινδή συγγραφέας και δημοσιογράφος, Arundhati Roy, είπε σε μια συνέντευξη με τη βρετανίδα δημοσιογράφο Laura Flanders: «Θα στενοχωρήσει τη μαύρη κοινότητα, που έχει διδαχθεί να τον ηρωοποιούν, και τους ανθρώπους στην αμερικανική αριστερά, οι οποίοι συνεχίζουν να τον επικαλούνται».

«Μας έχουν πει πως το ‘πολιτικό ξύπνημα’ του Gandhi συνέβη όταν τον πέταξαν έξω από το μόνο για λευκούς διαμέρισμα (του τραίνου) στη Νότια Αφρική, αλλά ο Gandhi πίστευε στο φυλετικό διαχωρισμό: η πρώτη νίκη του στη Νότια Αφρική ήταν μια  εκστρατεία για να δημιουργηθεί μια τρίτη είσοδος στο ταχυδρομείο του Ντέρμπαν έτσι ώστε οι Ινδοί δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν την ίδια είσοδο με τους Kafirs (Κάφρους)».

«Τους έλεγε ‘άγριους’. Συνεργάστηκε με τους Βρετανούς στον παγκόσμιο πόλεμο για να ενισχύσει τον ιμπεριαλισμό στη Νότια Αφρική, συνεργάστηκε με τους Βρετανούς στην αιματηρή εξέγερση των Ζουλού (1906)».

«(Σχεδόν) το 99% του χρόνου του στη Νότια Αφρική, δεν έκανε καν εκστρατεία για τους υπό συμβόλαιο Ινδούς εργάτες, που προέρχονταν από τις κατώτερες ή τις υποταγμένες κάστες».

 

Οι «ανέγγιχτοι» και ο «Άγιος» του καθεστώτος

 

«Φυσικά, ο κόσμος νομίζει ότι πάλεψε ενάντια στις κάστες, αλλά αυτό που έκανε ήταν να στηρίξει το σύστημα των καστών. Πάλεψε ενάντια στην ιδέα του «ανέγγιχτου», που ήταν το επιτελεστικό άκρο των καστών.

«Όταν ο Gandhi ανέπτυσσε την ιδέα της ‘Satyagraha’ ή ‘δύναμη ψυχής’ όπως είναι γνωστή, όταν πετούσε το δυτικό κοστούμι του και έβαζε το βαμβακερό περίζωμα και έτρωγε κατσικίσιο τυρί, οι μάχες δεν ήταν για τους συμβολαιακούς εργάτες ή ενάντια στην αποικιοκρατία, η μάχη ήταν να επεκταθούν οι ινδικές επιχείρησεις… για να επεκτείνουν οι Ινδοί έμποροι τα βοσκοτόπια τους».

Το 1930, ο Gandhi ηγήθηκε της «Dandi Satyagraha», της Πορείας του Αλατιού, διαμαρτυρόμενος για τους βρετανικούς νόμους που επέβαλαν φόρους στους Ινδούς αλατοπαραγωγούς και που ευνοούσαν την πώληση βρετανικού αλατιού στην αποικιακή Ινδία. Τρία έτη νωρίτερα, όμως, ο Ambedkar οδήγησε χιλιάδες Dalits στην «Mahad Satyagraha» για να επιτρέψει στους λεγόμενους Ανέγγιχτους την πρόσβαση στο νερό μιας κοινοτικής δεξαμενής στην πόλη Μαχάντ.

Όπως εξηγεί η Arundhati Roy: «Πηγαίνοντας μαχητικά στη δημόσια δεξαμενή νερού που τους είχαν απαγορέψει όλους αυτούς τους αιώνες, κτυπήθηκαν και διώχτηκαν από την προνομιούχα κάστα. Ο Gandhi δεν τους στήριξε ποτέ, και οι Brahmins (βραχμάνοι, μια προνομιούχος κάστα ινδουιστών) εξάγνισαν την δεξαμενή ρίχνοντας κοπριά αγελάδας μέσα της».

Ο Gandhi για να πάρει με το μέρος του τους Dalit επινόησε ένα σχέδιο, αντικαθιστώντας τον όρο που περιγράφει τους ως καταπιεσμένη τάξη με τον όρο «Harijans» (Παιδιά του Θεού), έναν όρο που κηρύχτηκε τελικά «κακοποιητικός» και «προσβλητικός» από το ανώτερο δικαστήριο της Ινδίας, και που απαγορεύθηκε το Μάρτιο του 2017.

Ο Ramanathan S, ένας συντάκτης στο αγγλικό περιοδικό The News Minute, γράφει: «Με τη χρησιμοποίηση της λέξης «Harijan», ο Gandhi καθιστούσε ουσιαστικά τους Dalit ‘πιο αποδεκτούς’ στην ‘υπόλοιπη κοινωνία’».

«Αντί να ασχοληθεί με το πραγματικό πρόβλημα, που ήταν η νοοτροπία των ανώτερων καστών, επέλεξε να παίξει με την ταυτότητα των Dalit για να τους κάνει πιο αποδεκτούς στις ανώτερες κάστες».

«Με αυτό τον τρόπο, ο Gandhi θέλησε να σιγουρευτεί πως δεν αναστάτωσε επιφανείς Ινδουιστές, γιατί χρειάζονταν την υποστήριξή τους για την πολιτική του».

Η Sujatha Gidla, ελεγκτήςστο μετρό της Νέας Υόρκης, που έχει κερδίσει την προσοχή με το καινούργιο βιβλίο της «Μυρμήγκια μεταξύ των Ελεφάντων», εξετάζει4 γιατί η βασισμένη στις κάστες ιεραρχία είναι τόσο βαθιά ενσωματωμένη στην ινδική κοινωνία ακόμα».

«Κάποιος πρέπει να εργαστεί σκληρά, κάποιος πρέπει να κάνει τη βρώμικη δουλειά», γράφει. «Στη δύση, οι εργάτες προέρχονται από όλες τις φυλές, αλλά στην Ινδία, για να μην χρειάζεται να πληρώσουν ακόμη και το ελάχιστο, χρησιμοποιούν το σύστημα καστών».

«Εξυπηρετεί δύο σκοπούς: με το να τους κάνει να αισθάνονται κατώτεροι, με τις διακρίσεις σε βάρος τους, τους κρατάνε κάτω έτσι ώστε μην απαιτήσουν ούτε τους βασικούς μισθούς, και στις αστικές περιοχές αυτό το σύστημα βοηθά στη διαίρεση της εργατικής τάξης».

Αντίθετα από το Gandhi, ο Ambedkar ήταν μπροστά από την εποχή του. Όπως έχει γράψει η Arundhati Roy για τον Ambedkar: «Αφού υπήρξε στην επιτροπή για τη σύνταξη του προσχεδίου του συντάγματος, παρά τους καυγάδες του του με το Κόμμα του Κογκρέσου, έγινε ο πρώτος υπουργός δικαιοσύνης της Ινδίας και προσπάθησε να συντάξει έναν νομοσχέδιο ινδικού κώδικα, στον οποίο έδινε στις γυναίκες το δικαίωμα να κληρονομούν, να παίρνουν διαζύγιο, καθώς ο έλεγχος των γυναικών ήταν το κλειδί στη διαιώνιση του συστήματος καστών, αλλά το Κοινοβούλιο περικυκλώθηκε από Sadhu5 (σαντού) και την ινδουιστική δεξιά. Παραιτήθηκε, πραγματικά αηδιασμένος».

Η σύγκρουση μεταξύ του θεωρούμενου ως πατέρα του έθνους, του Gandhi, και του πατέρα του συντάγματος, Ambedkar, κάνει δύσκολη την κατανόηση του βρετανικού ιμπεριαλισμού στην Ινδία.

Ενώ ο Gandhi κυριαρχούσε στη παγκόσμια σκηνή με το συμβολικό κίνημα της μη βίας και με τον εμπορικό πόλεμο με τους Βρετανούς, για να προωθήσει τα εγχώρια προϊόντα για μια πιο ισχυρή οικονομία, δεν ασχολήθηκε με τα βαθύτερα ζητήματα.

Ο Ambedkar ανησυχούσε όχι μόνο για το βρετανικό ιμπεριαλισμό αλλά και το ινδικό σύστημα των καστών, που ήρθε στο προσκήνιο με την εμφάνιση του ινδουιστικού εθνικισμού, η ουσία του οποίου προωθείται από τους δεξιούς για να διαιωνίσει τον ινδουιστικό φονταμενταλισμό, που τώρα αντιπροσωπεύεται από το κυβερνών δεξιό Bhartiya Janta Party (BJP).

«Ο Ambedkar βρισκόταν σε έξαλλη κατάσταση για το γεγονός ότι, εάν οι βρετανοί έφευγαν, το κράτος θα περνούσε στα χέρια της προνομιούχου κάστας ινδουιστών – δεν θα υπήρχε καμία δικλείδα ασφαλείας – έτσι πέρασε τη γραμμή του και πίεσε σκληρά για να γίνει ένα μέλος της επιτροπή για τη σύνταξη του προσχεδίου του συντάγματος, να υποβάλει κάποιες δικλείδες», αναφέρει η Arundhati Roy.

Αυτό σε μια χώρα όπου η κυβέρνηση προστατεύει τις αγελάδες με έναν στρατό από «gau-rakshaks» (φύλακες για την προστασία των αγελάδων) ενώ κάνει τα στραβά μάτια στο λιντσάρισμα ανθρώπων, πολλοί από τους οποίους δολοφονούνται απλά επειδή τους υποψιάζονται για κακομεταχείριση ή τη θανάτωση αγελάδων, που θεωρούνται ιερές στον ινδουισμό.

Ο Priyadarshi Telang γράφει: «Η κατάσταση είναι τεταμένη λόγω του έντονου ινδουιστικού εθνικισμού που εμφανίζει το κράτος, που ελέγχεται από το BJP: οι Dalit και οι μειονοτικές κοινότητες είναι τρομοκρατημένες. Υπάρχουν πολλά περιστατικά δολοφονίας των μουσουλμάνων στο όνομα της προστασίας αγελάδων».

Είναι καιρός να αναλογιστούμε τα ιδανικά της Ινδίας και το τι σημαίνουν.

Όπως καταλήγει Telang: «Οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να χτίζουν ένα άλλο αφήγημα γύρω από τον πατέρα του έθνους, κυρίως οι άνθρωποι από την προγραμματισμένη κάστα και τις προγραμματισμένες φυλές6 έχουν αρχίσει να αποκαλούν τον Jyoti Rao Phule (ένας ινδό κοινωνικό μεταρρυθμιστή, πολέμιο του συστήματος των καστών, που επαναστάτησε ενάντια στην κυριαρχία των βραχμάνων και ηγήθηκε των αγώνων για τα δικαιώματα των αγροτών) ως πατέρα του έθνους, και όχι τον Mahatma Gandhi».

 

 

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Harijan
  2. https://www.theguardian.com/world/2016/oct/06/ghana-academics-petition-removal-mahatma-gandhi-statue-african-heroes
  3. https://archive.org/details/Debunking_the_Gandhi_Myth_-_Arundhati_Roy
  4. https://www.telesurtv.net/english/analysis/DNP-Story-of-Sujatha-Gidla-An-Indian-Outcaste-Who-Defied-Social-Hierarchy-20170816-0039.html
  5. https://en.wikipedia.org/wiki/Sadhu
  6. https://en.wikipedia.org/wiki/Scheduled_Castes_and_Scheduled_Tribes

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s