Απόσπασμα από το άρθρο Radical Democracy: The First Line Against Fascism που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ROAR! Magazine #5, Άνοιξη 2017 (). Η Dilar Dirik είναι ακτιβίστρια του Κουρδικού γυναικείου κινήματος. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

Ένα προϊόν του του καπιταλιστικού μοντερνισμού

Έχουν υπάρξει πολλές προσπάθειες για να εξηγηθεί ο ISIS και η γοητεία που ασκεί σε χιλιάδες νέους ανθρώπους, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τη βαρβαρότητα των μεθόδων της οργάνωσης. Πολλοί κατέληξαν συμπέρασμα πως εκείνοι που ζουν υπό το ISIS συχνά υπηρετούν την οργάνωση εξαιτίας του φόβου ή για οικονομικές απολαβές. Ξεκάθαρα όμως χιλιάδες άνθρωποι από όλο το κόσμο εθελοντικά εντάχθηκαν στην φρικιαστική οργάνωση όχι παρά, αλλά εξαιτίας της ικανότητάς της οργάνωσης να διαπράττει τα πιο αδιανόητα κακά. Φαίνεται πως δεν είναι η θρησκεία αλλά μια σκληρή, αδυσώπητη αίσθηση δύναμης – ακόμα και με το κόστος του θανάτου – που ακτινοβολεί από το ISIS που προσελκύει ανθρώπους από ολόκληρη την υδρόγειο στην εξτρεμιστική οργάνωση.

Μονοδιάστατες θεωρίες γενικά αποτυγχάνουν να λάβουν υπόψιν τους το περιφερειακό και διεθνές πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο που επιτρέπει σε ένα εχθρικό προς τη ζωή δόγμα, όπως ο ISIS να αναδυθεί. Πρέπει να αναγνωρίσουμε τη γοητεία του ISIS σε νεαρούς άνδρες που στερούνται την ευκαιρία να είναι ικανά, αξιοπρεπή ανθρώπινα όντα, δίχως να δικαιολογήσουμε την ατζέντα βιασμών και γενοκτονίας της οργάνωσης ή να αφαιρέσουμε τη θέληση και τις ευθύνες των ατόμων που κάνουν αυτά τα εγκλήματα ενάντια στην ανθρωπότητα. Είναι καίριο να κατανοήσουμε την αίσθηση της άμεσης ικανοποίησης με τη μορφή απολυταρχικής εξουσίας , χρημάτων και σεξ που το ISIS προσφέρει σε μια καρκινωματώδη κοινωνία με πατριαρχικό καπιταλισμό, που καθιστά τη ζωή άδεια, δίχως νόημα και ελπίδα.

Η παθολογικοποίηση της γοητείας του ISIS με υπόβαθρο τον δήθεν «πόλεμο κατά της τρομοκρατίας», αντί να τοποθετηθεί στο πλαίσιο των ευρύτερων θεσμών εξουσίας και βίας που αλλελιπιδρώντας γεννούν ολόκληρα συστήματα απολυταρχισμοιύ, που δεν μας επιτρέπουν να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε τι οδηγεί τα «καλά παιδιά» από τη Γερμανία να ταξιδέψουν στη Μέση Ανατολή για να γίνουν σφαγείς. Και όμως o ISIS είναι απλά η πιο εξτρεμιστική εκδήλωση μιας φαινομενικά παγκόσμιας τάσης. Με την πρόσφατη μετατώπιση προς αυταρχικές δεξιές πολιτικές σε ολόκληρο το κόσμο, μια λέξη – που κάποτε θεωρούνταν εξαφανισμένη από την ανθρώπινη κοινωνία για πάντα – έχει ξαναμπεί στις καθημερινές μας ζωές και το πολιτικό μας λεξικό: φασισμός.

Ξεκάθαρα υπάρχουν τεράστιες διαφορές ανάμεσα στα πλαίσια, τα χαρακτηριστικά και τις μεθόδους των διάφορων φασιστικών ομάδων. Όταν όμως, φτάνουμε στην ιεραρχική  οργάνωση, την αυταρχική διαδικασία σκέψης, τον ακραίο σεξισμό και έξυπνους μηχανισμούς στρατολόγησης, που εξαργυρώνει πάνω σε αυτά που θεωρούνται ανάγκες, φόβους ή επιθυμίες ανάμεσα σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, ο ISIS με πολλούς τρόπους αντιγράφει τα διεθνή αντίστοιχά του.

Ίσως μπορούμε να σκεφτούμε το φασισμό σαν ένα φάσμα, μέσα στο οποίο τα καθιερωμένα κράτη στη κορυφή του συστήματος του καπιταλιστικού κόσμου, έχουν τα μέσα να αναπαράγουν την εξουσία τους μέσα από συγκεκριμένους πολιτικούς θεσμούς, οικονομικές πολιτικές, εμπόριο όπλων, μέσα και πολιτιστική ηγεμονία, ενώ άλλα, σε αντίδραση, βασίζονται περισσότερο σε πιο «πρωτόγονες;» μορφές φασισμού, όπως την φαινομενικά τυχαία εξτρεμιστική βία. Υπάρχουν ξεκάθαροι παραλληλισμοί στο πως οι φασίστες παντού  βασίζονται σε ένα καθεστώς παράνοιας, καχυποψίας και φόβου για να ενδυναμώσουν το μακρύ χέρι του κράτους. Εκείνοι που αμφισβητούν τους αντιπάλους τους χαρακτηρίζονται «τρομοκράτες» ή «εχθροί του θεού» – κάθε δράση για τη καταστροφή τους είναι επιτρεπτή.

Ο φασισμός βασίζεται ιδιαίτερα πάνω στη παντελή έλλειψη ικανότητα λήψης αποφάσεων στην ευρύτερη κοινότητα. Τρέφεται από ένα κλίμα μέσα στο οποίο η κοινότητα αποστερείται από την ικανότητα του να χρησιμοποιεί άμεση δράση, να εκφράζει δημιουργικότητα και να αναπτύσσει τις δικές της εναλλακτικές. Κάθε μορφή  αλληλεγγύης και κάθε πίστη που αποδίδεται σε οποιονδήποτε ή οτιδήποτε πέρα από το κράτος πρέπει να εξαλείφεται, έτσι ώστε ο απομονωμένος, εξατομικευμένος πολίτης βασίζεται στο κράτος και τους αστυνομικούς τους θεσμούς και τους μηχανισμούς γνώσης του.

Αυτός είναι ο λόγος που οι πλέον κρίσιμοι πυλώνες το φασισμού είναι ο καπιταλισμός, ένα οικονομικό σύστημα, μια ιδεολογία και μορφή κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Στο αξιακό σύστημα του καπιταλιστικού μοντερνισμού, οι ανθρώπινες σχέσεις πρέπει να εκμηδενίζονται σε απλές οικονομικές συναλλαγές, υπολογίσιμες και μετρήσιμες από το συμφέρον και το κέρδος. Είναι εύκολο να δούμε την ικανότητα του καπιταλισμού να ξεφορτώνεται την ζωή στο όνομα μεγαλύτερων συμφερόντων ως ένα συνεχές παραλληλισμό στην σπατάλη ζωών του ISIS για χάρη του ψευδοχαλιφάτου του βιασμού, της λεηλασίας και του φόνου.

Η Αρχαιότερη Αποικία Όλων

Ακόμα πιο σημαντική παράμετρος είναι πως ο φασισμός δεν θα είχε αναδυθεί ποτέ χωρίς την υποδούλωση της αρχαιότερης αποικίας όλων: τις γυναίκες. Από όλες τις καταπιεσμένες και βασανισμένες ομάδες, οι γυναίκες υποβλήθηκαν στις πιο αρχαίες μορφές θεσμοθετημένης βίας. Η αντιμετώπιση των γυναικών ως λάφυρων πολέμου, ως εργαλεία στην υπηρεσία των ανδρών, ως αντικείμενα σεξουαλικής ικανοποίησης και τόποι επιβολής απόλυτης εξουσίας, υπάρχουν σταθερά σε κάθε φασιστικό μανιφέστο. Η ανάδειξη του κράτους, μαζί με την φετιχοποίηση της ιδιωτικής ιδιοκτησίας, στήθηκε πάνω από όλα στην υποταγή των γυναικών.

Πράγματι, είναι αδύνατο να επιβληθεί έλεγχος σε ολόκληρους πληθυσμούς ή να δημιουργηθούν βαθιοί κοινωνικοί διαχωρισμοί δίχως τη καταπίεση και περιθωριοποίηση των γυναικών, προωθούμενη από την ανδροκρατούμενη ιστοριογραφία, την παραγωγή θεωριών, τις νοηματοδοτικές πρακτικές και την οικονομική και πολιτική διοίκηση. Το κράτος βασίζεται στο μοντέλο της πατριαρχικής οικογένειας και το αντίστροφο. Όλες οι μορφές κοινωνικής κυριαρχίας είναι σε κάποιο βαθμό αναπαραγωγή της πιο ολοκληρωτικής, προσωπικής, άμεσης και βλαπτικής μορφής σκλαβιάς, που είναι η σεξουαλική υποταγή των γυναικών σε κάθε σφαίρα της ζωής.

Διαφορετικές δομές και θεσμοί βίας και ιεραρχία – όπως ο καπιταλισμός ή η πατριαρχία – έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, αλλά ο φασισμός αποτελεί την συμπυκνωμένη, διαπλεκόμενη, συστηματικοποιημένη συνέργεια τους. Και αυτό είναι το σημείο που ο φασισμός και ο καπιταλισμός, μαζί με την πιο αρχαία μορφή ανθρώπινης κυριαρχίας – τη πατριαρχία – βρίσκουν τις πιο μονοπωλιακές, συστηματικές εκφράσεις στο μοντέρνο έθνος-κράτος.

Προηγούμενα καθεστώτα στη πάροδο της ιστορίας είχαν δεσποτικούς χαρακτήρες, αλλά πάντοτε βασίζονταν σε ηθικούς κώδικες, θρησκευτικές θεολογίες και θεϊκούς ή πνευματικούς θεσμούς για να νομιμοποιούνται στα μάτια του πληθυσμού. Είναι μια ιδιαιτερότητα  του καπιταλιστικού μοντερνισμού που πετά από πάνω του κάθε απαίτηση και αξίωση στην ηθική σε σχέση με το νόμο και τη τάξη, και εκθέτει τα ακραία καταστροφικά του συστήματα για χάρη του ίδιου του κράτους και μόνο.

Δίχως την ιεραρχική, ηγεμονική φύση του κράτους, το οποίο μονοπωλεί τη χρήση της βίας, της οικονομίας, της επίσημης ιδεολογίας, της πληροφορίας και του πολιτισμού, δίχως τους πανταχού παρόντες μηχανισμούς ασφάλειας που εισχωρούν σε κάθε πτυχή της ζωής, από τα μέσα ως τη κρεβατοκάμαρα, δίχως το σωφρονιστικό χέρι του κράτους σαν το Θεό επί της Γης, κανένα σύστημα εκμετάλλευσης ή βίας δεν μπορεί να επιβιώσει. Ο ISIS είναι άμεσο προϊόν και των δύο: αρχαία μοντέλα ιεραρχίας και βίας, όπως και καπιταλιστικός μοντερνισμός με συγκεκριμένο τρόπο σκέψης, οικονομία και κουλτούρα. Η κατανόηση του ISIS – και του φασισμού γενικότερα – σημαίνει κατανόηση της σχέσης μεταξύ της πατριαρχίας, του καπιταλισμού και του κράτους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s