Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του περιοδικού The New York Review of Books. Ο Pankaj Mishra είναι αρθρογράφος και συγγραφέας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας

 

«Οι άντρες πρέπει να σκληρύνουν», γράφει ο Jordan B. Peterson στο 12 Rules for Life: An Antidote to Chaos, «Οι άνδρες το απαιτούν, οι γυναίκες το θέλουν», έτσι ο πρώτος κανόνας είναι, «Στάσου όρθιος, ίσιωσε τη πλάτη» και μη ξεχάσετε να «καθαρίσετε το δωμάτιο σας». Παρεμπίπτοντος, «η συνειδητοποίηση είναι συμβολικά αρρενωπή και έτσι ήταν από τις αρχές του χρόνου». Α, και «η ψυχή του ατόμου διψά αιώνια για τον ηρωισμό της γνήσιας Ύπαρξης». Πολλές τέτοιες διακηρύξεις – διαλεκτικές όπως και μεταφυσικές, που εκτείνονται από το παραλογισμό της πολιτικής ορθότητας ως το «βάρος της Ύπαρξης» – έχουν μετατρέψει τον Peterson, καθηγητή ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, σε θέαμα του YouTube και σε ευπώλητο συγγραφέα σε αρκετές Δυτικές χώρες.

Το 12 Rules for Life είναι το δεύτερο μόλις του Peterson εδώ και είκοσι χρόνια. Προσαρμοσμένο για ανθρώπους που έχουν ανατραφεί με τις μικροκαταχωρήσεις του BuzzFeed, ο ακαδημαϊκός λαϊκισμός του Peterson έχει εκτοξευθεί με εκπληκτική ταχύτητα, και ενισχύεται, όπως οι πολιτικοί λαϊκισμοί της εποχής μας, από τους κατά πλειονότητα άνδρες μανιασμένους οπαδούς του, που μοιάζουν πάντοτε έτοιμοι να σφυροκοπήσουν τους επικριτές του στα κοινωνικά μέσα. Είναι απολύτως αναγκαίο να αναρωτηθούμε πως και γιατί αυτός ο άγνωστος Καναδός ακαδημαϊκός, που επιμένει πως οι φυλετικές και οι ταξικές ιεραρχίες επιβάλλονται από τη φύση και επικυρώνονται από την επιστήμη, έχει καταφέρει ξαφνικά να θεωρείται ως ο πιο επιδραστικός διανοούμενος της Δύσης στο δημόσιο χώρο. Η αποθέωση του δείχνει μια κρίση που είναι τουλάχιστον το ίδιο βαθιά  όσο εκείνη που σηματοδοτήθηκε από την απρόσμενη ηγεσία του ελεύθερου κόσμου από τον Donald Trump.

Ο Peterson ως διάγνωση αυτής της κρίσης προτείνει την απώλεια πίστης στις παλιές αλήθειες. «Στη Δύση», γράφει, «έχουμε αποστραγγιστεί από τη παραδοσιακό- μας, τη θρησκευτικό- και ακόμη από τις εθνικό-κεντρικές μας κουλτούρες». Ο Peterson προσφέρει μια ανακούφιση της επακόλουθης «απόγνωσης της έλλειψης νοήματος», με μια επιστροφή στην «αρχαία θρησκεία». Είναι πιθανό να αποφύγουμε το «μηδενισμό», όπως υποστηρίζει και να «βρούμε ουσιαστικό νόημα στην ατομική συνείδηση και εμπειρία» με τη βοήθεια των «σπουδαίων μύθων και τις θρησκευτικές ιστορίες του παρελθόντος».

Ακολουθώντας τον Carl Jung, ο Peterson αναγνωρίζει «αρχέτυπα» στους μύθους, τα όνειρα και θρησκείες, που έχουν εμφανώς τις αλήθειες της ανθρώπινης συνθήκης από την αρχή του χρόνου. «Ο πολιτισμός», λέει ένα από τα τυπικά του επιχειρήματα, «είναι συμβολικά, αρχετυπικά, μυθικά αρσενική» – και για αυτό η αντίσταση στην αρσενική κυριαρχία είναι αφύσικη. Οι άνδρες αντιπροσωπεύουν την τάξη, και το «Χάος» – το άγνωστο – είναι συμβολικά συνδεδεμένο με το θηλυκό». Με άλλα λόγια, οι άνδρες που αντιστέκονται στα πάντοτε σταθερά αρχέτυπα του αρσενικού και του θηλυκού, και δεν σκληραίνουν, είναι αξιοθρήνητα χαμένοι.

Τέτοιες εμφανώς αιώνιες αλήθειες δεν προσφέρονται πλέον στο σύγχρονο πανεπιστήμιο, οι θεωρίες του Jung σε γενικές γραμμές αμφισβητούνται. Ο Peterson, όμως οπλισμένος με τους «χάρτες του νοήματος» (ο τίτλος του προηγούμενου βιβλίου του), έχει μόνο περιφρόνηση για τους συνάδελφους του ακαδημαϊκούς που έχουν την τάση να τονίζουν τη κοινωνικά κατασκευασμένη και προσωρινή φύση των αντιλήψεών μας. Όπως ο Jung, αντιπροσωπεύει κάποιες ιδιαίτερες ημι-θρησκευτικές απόψεις ως εμπειρική επιστήμη, συχνά στρεφόμενος στην επαναστατική ψυχολογία για να υποστηρίξει την αρχαία του σοφία.

Προσεκτικότερη εξέταση, όμως, αποκαλύπτει τις ακμαίες ιδέες του Peterson ως τυπικό, αν όχι αρχετυπικό, προϊόν της εποχής μας: δεξιές δοξασίες που έχουν μυθοποιηθεί με δελεαστικό τρόπο για τις τωρινές χαμένες γενιές.

Ο ίδιος ο Peterson αποδίδει το ξύπνημα του στο Ψυχρό Πόλεμο, όταν άρχισε να στοχάζεται βαθιά τέτοια «κακά που σχετίζονται με τη πίστη» όπως ο Hitler, ο Stalin και ο Mao, και έγινε προσεκτικός αναγνώστης του Αρχιπέλαγους των Γκούλαγκ του Solzhenitsyn. Αυτή είναι μια τυπική πορεία Δυτικών δεξιών που ορκίζονται στο όνομα του Solzhenitsyn και έχουν τη τάση να θεωρούν πως πίστη στη χειραφέτηση οδηγεί απευθείας στη γκιλοτίνα ή το γκούλαγκ. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι ο Άγγλος Douglas Murray που απεχθάνεται1 την έλξη που ασκεί στους νέους ο Bernie Sanders και η Elizabeth Warren και εύχεται η ιδέα της ισότητας να «μολυνθεί από ιδεολογικά απόβλητα παρόμοια σε αυτά που στοιβάχτηκαν πάνω στην ιδέα των συνόρων». Ο Peterson επιβεβαιώνει ότι είναι μέλος αυτής τη ακροδεξιάς σέκτας με τα να μην αναγνωρίζει ποτέ τα κακά που έχουν προκληθεί από τη πίστη στο κέρδος, ή το Μαμωνά: δουλεία, γενοκτονία, και ιμπεριαλισμός.

Οι αντιδραστικοί λευκοί άνδρες θα ενθουσιαστούν σίγουρα από το μίσος2 του Peterson για τους «πολεμιστές τη κοινωνικής δικαιοσύνης» και την θέση του πως οι νόμοι για το διαζύγιο δεν έπρεπε να γίνουν προοδευτικότεροι το 1960. Εκείνοι που μάχονται κατά της πολιτικής ορθότητας στους πανεπιστημιακούς χώρους θα στηρίξουν ένθερμα τη θέση3 του Peterson πως «υπάρχουν ολόκληρες κατευθύνσεις στο πανεπιστήμιο που είναι ανοιχτά εχθρικές προς τους άνδρες». Οι ισλαμόφοβοι θα εμψυχωθούν από τον ισχυρισμό4 του πως «οι φεμινίστριες αποφεύγουν τη κριτική στο Ισλάμ επειδή υποσυνείδητα επιθυμούν την αρσενική κυριαρχία». Οι οικονομικοί φιλελεύθεροι θα χαρούν με την αποθέωση του Peterson για τις ατομικές φιλοδοξίες, και το αυστηρό του μήνυμα για όσους είναι σε μειονεκτική θέση («Ίσως δεν είναι ο κόσμος που έχει πρόβλημα. Ίσως το πρόβλημα το έχετε εσείς. Εσείς αποτύχατε να πετύχετε κάτι»). Οι δημαγωγοί της εποχής μας δεν διαβάζουν πολύ, αλλά, καθώς καταστέλλουν ανελέητα πρόσφυγες και μετανάστες, αντλούν αρκετή φιλοσοφική υποστήριξη από τις επικεφαλίδες των υποκεφαλαίων του Peterson: «Η συμπόνια ως ελάττωμα» και «Γίνε άντρας, παλιονυφίτσα».

Από κάθε άποψη η αρχαία σοφία του Peterson είναι αναμφισβήτητα σύγχρονη. Η «παράδοση» που προωθεί δεν πάει πιο πίσω από τα τέλη του δέκατου ενάτου αιώνα, όταν πρωτοεμφανίστηκε ένας κακόβουλος συσχετισμός μεταξύ τις προτροπές διανοούμενων για σκληρότητα και πολιτικών τυράννων. Ήταν μια εποχή κατά την οποία διανοούμενοι αγύρτες διέπρεπαν πουλώντας δόγματα μετάνοιας και εξαγνισμού ενώ πολιτικές και οικονομικές κρίσεις βάθαιναν και η εμπιστοσύνη στη δημοκρατία και το καπιταλισμό ελαττώνονταν. Πολλοί καλλιτέχνες και στοχαστές – από τον Γερμανό φιλόσοφο Ludwig Klages, μέλος του ιδιαίτερα σημαντικού Κοσμικού Κύκλου του Μονάχου, το Ρώσσο ζωγράφο Nicolas Roerich και τον Ινδό ακτιβιστή Aurobindo Ghosh – δημιούργησαν κολλάζ σαν του Peterson από εν μέρει μυστικιστικές, εν μέρει ψυχολογικές και εν μέρει βιολογικές αντιλήψεις. Αυτοί οι νεορομαντικοί απαντούσαν, με τον ίδιο τρόπο με τον Peterson, σε μια επείγουσα ανάγκη, που ξεπηδούσε από μια τραυματική  εμπειρία του κοινωνικού και οικονομικού μοντερνισμού, να πιστέψουν – σε οτιδήποτε ανακουφίζει και παρηγορεί.

Αυτό το νέο αντικείμενο πίστης είχε τη τάση να είναι εξωτικά και εσωτερικά προ-μοντέρνο. Η Ανατολή, και ειδικά η Ινδία, μετατράπηκε σε μια οθόνη στην οποία Δυτικοί που επιζητούσαν τη προσοχή προέβαλαν τις φαντασίες τους, ανάμεσα σε πολλούς άλλους κι ο Jung,  μιλούσαν ασταμάτητα για τον αιώνιο – και θηλυκό – εαυτό της Ινδίας. Ο Romain Roland συνόψισε την διαδεδομένη διάθεση στην οποία η πρόοδος υπό φιλελεύθερες συνθήκες έμοιαζε απάτη, και πολλοί άνθρωποι εμφανίζονταν πρόθυμοι να αντικαταστήσουν τα ιδανικά του διαφωτισμού του ατομικού ορθολογισμού με τέτοιες υπερβατικές αντιλήψεις όπως τα «αρχέτυπα». «Η πύλη των ονείρων άνοιξε ξανά», έγραφε ο Rolland, και «στον ειρμό της θρησκείας εμφανίστηκαν μικρές πνοές θεοσοφίας, αποκρυφισμού, εσωτερικής πίστης, μυστικισμού για να επισκεφτούν τους θαλάμους του Δυτικού μυαλού».

Μια σειρά από διανοούμενους επιχειρηματίες, από Θεοσιφιστές και πωλητές ασιατικής πνευματικότητας όπως ο Vivekanannda και τον D.T. Suzuki σε ακαδημαϊκούς όπως ο Arthur Waley και φασίστες θεωρητικούς όπως ο Julius Evola (ο γκουρού του Steve Bannon) στήνουν πάγκους στο παζάρι των ιδεών. Ο W.B. Yeats, προσαρμόζοντας την ινδική φιλοσοφία στις ανάγκες της Κέλτικης Αναγέννησης, ιερουργούσε πάνω στον «Αρχαίο Εαυτό», ο Jung έπλεξε τις δικές του παραλλαγές πάνω σε αυτό το προφανές προγονικό υποσυνείδητο. Εννοιολογικά ασαφείς κατηγορίες όπως «πνεύμα» και «διαίσθηση» απέκτησαν ευρύτερο κύρος, οι αγαπημένες λέξεις του Peterson, ύπαρξη και χάος, άρχισαν να εμφανίζονται με κεφαλαία γράμματα. Η καταγωγή του ίδιου του Peterson μεταξύ αυτών θεραπευτών της ψυχής του σύγχρονου ανθρώπου μπορεί να εντοπιστεί μέσα στις επαναλαμβανόμενες αναφορές: όχι μόνο ο Carl Jung, αλλά επίσης τον Mircea Eliade, το Ρουμάνο μελετητή της θρησκείας, και τον Joseph Campbell, καθηγητή στο Sarah Lawrence College, που, όπως ο Peterson, συνδύαζε μια τυπική ακαδημαϊκή καριέρα με θεωρίες μαζικής αγοράς πάνω σε ηρωικά άτομα.

Η «απελπισία της έλλειψης νοήματος» που ήταν διαδεδομένη στα τέλη του δέκατου ενάτου αιώνα, έμοιαζε ιδιαίτερα άμεση στα χρόνια που ακολούθησαν τους δύο παγκόσμιους πολέμους και το Ολοκαύτωμα. Ο Jung, ο Eliade και ο Campbell, όλοι τους με τα διαπιστευτήρια της ακαδημαϊκής παιδείας, αντιμετώπισαν μια γενικευμένη αμηχανία από τον υπαινιγμό τους για την ύπαρξη μιας μυστικής, σχεδόν γνωστικιστικής, γνώσης του κόσμου. Ισχυριζόμενοι πως θα ρίξουν φως στα κρυφά μέρη του ανθρώπινου υποσυνείδητου, απέκτησαν τεράστια και φανατικά πιστά fun club. Οι τηλεοπτικές συνεντεύξεις του Campbell με τον Bill Moyers το 1988 προκάλεσαν μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή αντίδραση. Όπως και ο Peterson, αυτός ο διαφημιστής αρχαϊκών μύθων, που πίστευε πως «η μαρξιστική θεωρία είχε καταλάβει το πανεπιστήμιο στην Αμερική», ήταν ιδιαίτερα συντονισμένος με τις σύγχρονες προκαταλήψεις. «Ακολουθήστε τη δική σας ευτυχία», προέτρεψε ένα κοινό που, σε μια εποχή έκρηξης νεοσυντηρητισμού, ήταν έτοιμο να καθησυχαστεί πως μια βαθιά αρχαία σοφία βρίσκονταν πίσω από τους παιάνες της Ayn Rand προς τον αχαλίνωτο ατομισμό

Ο Peterson, όμως μοιάζει να έχει βασίσει την δημόσια εικόνα του στον Jung αντί του Campbell. Ο Ελβετός σοφός φορούσε ένα δαχτυλίδι διακοσμημένο με την αναπαράσταση ενός φιδιού – το σύμβολο του φωτός μιας προχριστιανικής Γνωστικής αίρεσης. Ο Peterson ισχυρίζεται5 πως έχει μυηθεί στην «φυλή Kwakwaka’wakw των ακτών του Ειρηνικού», είναι εμφανώς περήφανος για το αντίγραφο σπιτιού Αυτόχθονων Αμερικάνων που έχτισε στο σπίτι του στο Τορόντο.

Ο Peterson μπορεί να μοιάζει πως είναι ο τελευταίος σε μια σειρά από κουλτουριάρηδες που προσποιητά αλλά ακίνδυνα ρομαντικοποιούν το μύθο του ευγενούς βαρβάρου. Αξίζει όμως να θυμόμαστε πως ο Jung απερίσκεπτα μιλούσε γενικά για την ανωτερότητα του «Άριου πνεύματος» και την κατωτερότητα της «Εβραϊκής ψυχής» και αρχικά ήταν θετικός προς τους Ναζί. Ο Mircea Eliade ήταν οπαδός6 της φασιστικής Σιδηράς Φρουράς στη Ρουμανία. Το μίσος του Campbell για τους «μαρξιστές» ακαδημαϊκούς στο πανεπιστήμιο του κάλυπτε ένα επιθετικό μίσος7 για τους Εβραίους και μαύρους. Ο Solzhenitsyn, ο λατρεμένος δάσκαλος Peterson, ήταν ένας φανατικός Ρώσσος υποστηρικτής του επεκτατισμού, που καταδίκασε την ανεξαρτησία της Ουκρανίας και θεωρούσε8 τον Vladimir Putin ως τον κατάλληλο άνθρωπο να ηγηθεί της καθυστερημένης αναγέννησης της Ρωσίας

Στα δημοσιευμένα γραπτά του ο Peterson δεν ασχολείται πουθενά με τις ηθικές αποτυχίες των γκουρού του και του πολιτικού τους αντίκτυπου, μοιάζει να μην ενδιαφέρεται για το γεγονός πως η αντίληψη των ανθρώπινων σχέσεων με όρους κυριαρχίας και ιεραρχίας συνδέεται πολύ εύκολα με την εκκόλαψη κακών όπως ο μισογυνισμός, ο αντισημιτισμός και η ισλαμοφοβία. Μπορεί να ισχυρίζεται πως οι χάρτες νοήματός του στοχεύουν στο να βοηθήσουν χαμένα άτομα και όχι ρατσιστές, υπερεθνικιστές ή ιμπεριαλιστές. Δεν μπορεί όμως να ισχυριστεί εύλογα, με δεδομένη την συχνά εκφρασμένη εχθρότητα του προς το «δολοφονικό δόγμα της ισότητας9» των φεμινιστ(ρι)ων, και άλλες προοδευτικές ιδέες, πως είναι υπεράνω των ιδεολογικών και πολιτισμικών μας πολέμων.

Όντως, το σύγχρονο ενδιαφέρον με το μύθο δεν ήταν ποτέ απελευθερωμένο από μια ανελεύθερη και αντιδημοκρατική ατζέντα. Ο Richard Wagner, μαζί με άλλους Γερμανούς εθνικιστές, έγινε διαβόητους για τη χρήση του μύθου για την αναγεννήσει το λαό (volk) και έτρεφε μίσος για τους ξένους – κυρίως Εβραίους – που πίστευε πως μόλυναν την αγνή κοινότητα που είχε τις ρίζες της στο αίμα και τη γη. ως τις αρχές του εικοστού αιώνα, οι εθνοφυλετιστές σοβινιστές σε όλο το κόσμο – Ινδουιστές ρατσιστές στην Ινδία όπως και Καθολικοί υπερεθνικιστές στη Γαλλία – πρόσφεραν οράματα μιας οργανικής αμετακίνητης κοινότητας σε ξεριζωμένους ανθρώπους μιας, στην οποία ιεραρχίες και αξίες ήταν σταθερές. Όπως τονίζει η Karla Poewe στο New Religion and the Nazis (2005), μέλη πολιτικών αιρέσεων τυπικά αναμείγνυαν «κομμάτια αβραμικών παραδόσεων με αυτές των γιόγκι» με «λαϊκές αντιλήψεις περί επιστήμης – ή καλύτερα ψευδοεπιστήμης – όπως έννοιες ‘φυλής’, ευγονικής’ ή ‘εξέλιξης’». Ήταν αυτό το οπορτουνιστικό αμάγαλμα ιδεών που βοήθησε να τραφούν «νέες μυθολογίες επίδοξων ολοκληρωτικών καθεστώτων»

Ο Peterson σήμερα στρέφεται εναντίον της «μαλακότητας», λέγοντας πως οι άντρες έχουν «πιεστεί έντονα ώστε να θηλεοποιηθούν». Στο βιβλίο του, που έγινε best seller, ο Σιωνιστής κριτικός Max Nordau με τίτλο Degeneration (1892) ενίσχυσε, περισσότερο από έναν αιώνα πριν, το φόβο πως οι αυτοκρατορίες και τα έθνη της Δύσης κατοικούνται από τους αδύναμους, τους θηλυπρεπείς και τους έκφυλους. Ο Γάλλος φιλόσοφος Georges Sorel αναγνώρισε το μύθο ως τον αναγκαίο αντίδοτο στην παρακμή και κίνητρο για την αναζωογόνηση. Ακαδημαϊκή έμπνευση για τους φασίστες σε όλη την Ευρώπη, ο Sorel νοσταλγούσε ιδιαίτερα τα πατριαρχικά συστήματα της αρχαιότητας στο Ισραήλ και στην Ελλάδα.

Όπως και ο Peterson, πολλοί από αυτούς τους στοχαστές της υπεραρρενωπότητας έβλεπαν την συμπόνοια ως ελάττωμα και προέτρεπαν τους ανασφαλείς άνδρες να σκληρύνουν τις καρδιές τους απέναντι στους αδύναμους (γυναίκες και μειονότητες) πάνω στη βάση ότι οι τελευταίοι είναι βιολογικά και πολιτιστικά κατώτεροι. Χαιρετίζοντας ο μύθο και τα όνειρα ως αποθετήριο των θεμελιωδών ανθρώπινων αληθειών, έγιναν δημοφιλείς επειδή απευθύνονταν σε μια ευρέως διαδεδομένη πνευματική πείνα: ανδρών που αναζητούσαν απεγνωσμένα χάρτες νοήματος σε ένα κόσμο που έβρισκαν ασαφή και ανεξέλεγκτο.

Ήταν μέσα σε αυτό (το τρομακτικά παρόμοιο) περιβάλλον – μια «επανάσταση ενάντια στο σύγχρονο κόσμο», όπως το θέτει ο τίτλος ενός βιβλίου του Evola το 1934 – που οι δημαγωγοί αναδύθηκαν τόσο γρήγορα τον εικοστό αιώνα στην Ευρώπη και κατόρθωσαν να εξυμνήσουν τους εθνικούς και φυλετικούς μύθους ως την αληθινή πηγή της ατομικής και συλλογικής υγείας.  Η δραστική ατομική μεταμόρφωση που απαιτούνταν από τους οραματιστές αποδείχτηκε πως προϋπέθετε μια μαζική, εξαναγκαστική υπαναχώρηση από την αποτυχημένη φιλελεύθερη μοντερνικότητα σε ένα ρομαντικοποιημένο βασίλειο μύθου και τελετουργιών.

Στο τέλος, φαντασιόπληκτοι και τυπολάτρες βοήθησαν στην πρόκληση, σύμφωνα με τα λόγια10 του Thomas Mann από το 1936, μιας εκτεταμένης «ηθικής καταστροφής» με την «λατρεία τους του ασυνείδητου» – «που δεν γνωρίζει από αξίες, καλό ή κακό, ηθική». Πρακτικά τα θεμέλια της γνώσης και της ηθικής, της πολιτικής και της επιστήμης κατέρρευσαν, πυροδοτώντας τους κατακλυσμούς του εικοστού αιώνα: δυο παγκόσμιους πολέμους, και το Ολοκαύτωμα. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως βρισκόμαστε στο μέσω μιας παρόμοιας πνευματικής και ηθικής κατάρρευσης, τέτοια που μοιάζει να προμηνύει μια μεγάλη καταστροφή. Ο Peterson ορθά το αποκαλεί «ψυχολογική και κοινωνική διάλυση». Όμως είναι ένα ενοχλητικό σύμπτωμα της ασθένειας στην οποία υπόσχεται θεραπεία.

  1. https://www.nationalreview.com/2017/10/russian-revolution-100-years-anniversary-communism-joseph-stalin-far-left-europe-united-kingdom-jeremy-corbyn/
  2. https://www.youtube.com/watch?v=KRRSQ_M3MVc
  3. https://www.theaustralian.com.au/news/inquirer/decline-in-men-at-universities-bad-for-both-sexes/news-story/eccc91aeb9d772c874feac873b7b4493
  4. https://www.facebook.com/drjordanpeterson/posts/1546167995447330
  5. https://medium.com/the-forvm/god-sent-jordan-peterson-to-the-alt-right-f113fb55b1ae
  6. https://newrepublic.com/article/63590/thinkers-and-liars
  7. https://www.nybooks.com/articles/1989/09/28/the-faces-of-joseph-campbell/
  8. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/04/27/AR2006042701933.html
  9. https://twitter.com/jordanbpeterson/status/955440524575391744?lang=en
  10. http://www.unz.com/print/SaturdayRev-1936jul25-00003/

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s