Κείμενο που δημοσιεύτηκε το 2003 με τη μορφή φυλλαδίου από τις αναρχικές εκδόσεις See Sharp Press και ψηφιοποιήθηκε από την ιστοσελίδα libcom.org. O Brian Oliver Sheppard είναι αναρχικός συγγραφέας και ακτιβιστής.  Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

  1. Η Δαιμονολογία του Πριμιτιβισμού

«Κανένας δεν υπήρξε πιο πονηρός όπως εσύ στη προσπάθεια να μας μετατρέψει σε ζώα: διαβάζοντας κανείς το βιβλίο σου τον κάνει να επιθυμεί να περπατά στα τέσσερα. Όμως, ωστόσο, είναι περίπου εξήντα χρόνια τώρα από τότε που εγκατέλειψα  τη πρακτική αυτή, αισθάνομαι πως δυστυχώς είναι αδύνατο για εμένα να την αρχίσω ξανά: αφήνω αυτή τη φυσική συνήθεια σε εκείνους που είναι πιο ικανοί για αυτή από ότι εγώ και εσύ»

Voltaire, επιστολή στο Rousseau, 30 Αυγούστου 1755

 

Η Δαιμονολογία του Πριμιτιβισμού: Ηλεκτρισμός, Γλώσσα, και Άλλα Σύγχρονα Κακά

Ο Gar Smith, αρχισυντάκτης της εφημερίδας του Earth Island Institute, The Edge, και επικριτής της σύγχρονης τεχνολογίας, πρόσφατα παραπονέθηκε στους δημοσιογράφους, «Έχω δει χωριά στην Αφρική που είχαν ζωντανή κουλτούρα και σπουδαίες κοινότητες που αναστατώθηκαν και καταστράφηκαν από την χρήση του ηλεκτρισμού». Πρόσθεσε: «Δεν πιστεύω πως πολύς ηλεκτρισμός είναι καλό πράγμα. Είναι το καύσιμο που δίνει ενέργεια σε μεγάλο μέρος του πολυεθνικού συμβολισμού». Όταν ρωτήθηκε γιατί η έλλειψη ηλεκτρισμού – σήμα κατατεθέν της ανέχειας – έπρεπε να θεωρείται πλεονέκτημα, ο Smith είπε: «Η ιδέα πως οι άνθρωποι είναι φτωχοί δεν σημαίνει πως δεν ζουν καλές ζωές». Στη συνέχεια πρόσθεσε, «υπάρχει αρκετή ποιότητα στη φτώχεια».

Ο John Zerzan, από τους σημαντικούς σύγχρονους πριμιτιβιστές, γράφει με παρόμοιο πνεύμα, αλλά ισχυρίζεται πως αυτοί που ζουν σε κοινωνίες δίχως ηλεκτρισμό απολαμβάνουν υψηλότερα επίπεδα ψυχικής υγείας: «Το να είσαι ζωντανός στη φύση, πριν από τον αποπροσανατολισμό μας από αυτή [μέσω του σύγχρονου πολιτισμού], πρέπει να είχε δημιουργήσει μια αντίληψη και επαφή που δύσκολο μπορούμε να κατανοήσουμε εξαιτίας των επιπέδων άγχους και αποξένωσής μας. Η επικοινωνία με ολόκληρη τη πλάση πρέπει να ήταν ένα θαυμάσιο παιχνίδι όλων των αισθήσεων, αντικατοπτρίζοντας τις αναρίθμητες, και ανώνυμες ποικιλίες ευχαρίστησης και συναισθήματος που ήταν κάποτε διαθέσιμα εντός μας». Ο Zerzan, η Green Anarchy Collective, και άλλοι πριμιτιβιστές συχνά αναπολούν ένα ιδανικό παρελθόν όπου «το σιτάρι και το καλαμπόκι, τα γουρούνια και τα άλογα χόρευαν ελεύθερα στο χάος της φύσης». Στη πραγματικότητα, μέσα από τον ακτιβισμό τους οι πριμιτιβιστές ελπίζουν να παραδώσουν την κοινωνία σε αυτό το πρωταρχικό χάος, έτσι ώστε «το σιτάρι και το καλαμπόκι, τα γουρούνια και τα άλογα» – και πιθανώς εμείς οι υπόλοιποι – θα μπορούμε να χορέψουμε ελεύθερα ξανά.

Σε ιστοσελίδες όπως primitivism.com, οι πριμιτιβιστές μας λένε πως το διαδίκτυο δεν έπρεπε να υπάρχει. Σε τυπωμένα περιοδικά όπως το Green Anarchy, καταδικάζουν τις τυπογραφικές μηχανές και την τυπογραφική τεχνολογία. Και σε εκδηλώσεις όπως το Green Anarchy Tour του 2001, παραπονιούνται για τους δρόμους που τους επιτρέπουν να ταξιδεύουν, τον ηλεκτρισμό που δίνει ενέργεια στα όργανα των μουσικών σχημάτων της περιοδείας τους, και για την ύπαρξη των χώρων που φιλοξενούν τις εκδηλώσεις τους. Οι πριμιτιβιστές επιθυμούν το κοινό τους να ζουν σαν πρωτόγονοι άνθρωποι, αν και σίγουρα δεν δίνουν το παράδειγμα.

Όταν αναλύει τις πριμιτιβιστικές ιδέες, ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος αμέσως με δύο μυστήρια. Το πρώτο: πως μπορούν τέτοιες ιδέες να παρθούν στα σοβαρά από οποιονδήποτε; Ο ηλεκτρισμός, η προηγμένη ιατρική φροντίδα, οι τεχνολογίες πληροφορικής, η τεχνητή ψύξη και θέρμανση, ο καθαρισμός του νερού, και αμέτρητες άλλες σύγχρονες εφευρέσεις, θεωρούνται από τους πριμιτιβιστές ως ανεπιθύμητες. Κάποιος θα μπορούσε να πιστεύει πως η διάρκεια ζωής τέτοιων αντιλήψεων θα ήταν τόσο σύντομη όσο και αυτή ενός πρωτόγονου της Παλαιολιθικής εποχής. Ωστόσο, η πριμιτιβιστική σκέψη αυτή τη στιγμή έχει γίνει ένα είδος μόδας μέσα στη ριζοσπαστική αριστερά.

Το δεύτερο παράδοξο: πως να καταφέρεις να βγάλεις άκρη με όλες αυτές τις ανοησίες που γράφουν οι πριμιτιβιστές; Μερικοί από τους φιλιππικούς τους, από τη μια, μαϊμουδίζουν την πιο δυσάρεστη, αδιαφανή φρασεολογία του μεταμοντερνισμού: «Ο συμβολισμός είναι γραμμικός, διαδοχικός, υποκατάστατο», μας πληροφορεί τρυφερά ο John Zerzan στο Running on Emptiness. «Δεν μπορεί να είναι ανοιχτό στο σύνολο του ταυτόχρονα». Από την άλλη, πολλά πριμιτιβιστικά παραληρήματα πετάνε από πάνω τους κάθε προσποίηση εκλεπτυσμού και υποχωρούν σε παιδιάστικες υστερίες: «Γιατί πρέπει να ανεχθώ αυτή τη παράνοια», εξεγείρεται στο insurgentdesire.co.uk. «Ο Ned Ludd είχε δίκιο! Η μηχανή είναι ο εχθρός. Σπάστε την δίχως έλεος!».

Πράγματι, γιατί θα έπρεπε να ανεχθούμε αυτή τη παράνοια; Πως μπορούμε να κατανοήσουμε μερικές από τις αυθεντικά παράξενες ιδέες που γεμίζουν το πάνθεο των πριμιτιβιστών ρομαντικών; Και πως γίνεται το πριμιτιβιστικό κοκτέιλ μυστικισμού, ψευδό-επιστήμης, και τραβηγμένων εικασιών έχει σοβαρούς πιστούς στον 21ο αιώνα;

Δυστυχώς για τους αναρχικούς, η βουτιά στο πριμιτιβιστικό μίασμα έχει γίνει απαραίτητο. Τις τελευταίες δεκαετίες, οι πριμιτιβιστές έχουν καταφέρει να ενσωματωθούν με επιτυχία στο αναρχικό κίνημα. Μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, η επιρροή τους έχει γίνει τόσο ισχυρή που οι αναρχικοί δε μπορούν πια να την αγνοούν. Τα μαζικά εταιρικά μέσα, στην απύθμενη σοφία τους, έχουν αποφασίσει συχνά να παρουσιάζουν τον πριμιτιβισμό ως «το νέο αναρχισμό», αγνοώντας με μακαριότητα το κλασικό ρεύμα της αναρχικής σκέψης που μάχεται για εργατικό και κοινοτικό έλεγχο μέσα σε μια ακρατική κοινωνία. Δυστυχώς, αυτή η γενναιόδωρη δωρεάν διαφήμιση εξασφαλίζει πως πολλά νέα μέλη του αναρχικού κινήματος θα έρθει μέσω των άγριων πυλών του πριμιτιβισμού.

Ο δηλωμένος στόχος των πριμιτιβιστών είναι να ανακατευθύνουν τον αναρχισμό προς την ολοκληρωτική καταστροφή του πολιτισμού και των τεχνολογιών που πηγάζουν από αυτόν.  Η ανάλυση τους ισχυρίζεται πως ο πολιτισμός αποξενώνει την ανθρωπότητα από την πραγματική, άγρια φύση της – μια θλιβερή κατάσταση, λένε, μιας και οι άνθρωποι, όπως λέει το τραγούδι των Steppenwolf, είναι γεννημένοι για να είναι άγριοι. Σαν χριστιανοί ευαγγελιστές, ισχυρίζονται πως ο σύγχρονος τρόπος ζωής οδηγεί σε πνευματική και συναισθηματική ανέχεια – ένα είδος έλλειψης ψυχής που οι κυνηγοί μαμούθ δε βίωναν, και συχνά αφήνουν να εννοηθεί πως τα παγανιστικά συστήματα πίστης είναι ανώτερα από την ορθολογική σκέψη. Η τεχνολογία, επίσης, είναι εγγενώς καταπιεστική, ανεξάρτητα ποιος τη χρησιμοποιεί ή για ποιο πράγμα χρησιμοποιείται. Επιπλέον, οι πριμιτιβιστές προειδοποιούν για τους κινδύνους της αύξησης του πληθυσμού ενώ οι ζερζανικοί ισχυρίζονται ακόμη πως η γλώσσα μπορεί να είναι ένας τύπος αποξένωσης. (Παρεμπιπτόντως τέτοιες δηλώσεις αποξενώνουν εμάς από τη γλώσσα τους). Αν και κλασικοί αναρχικοί όπως ο Pyotr Kropotkin και ο Mikhail Bakunin μιλάνε για την κατάργηση του κράτους με την μεταφορά της ιδιοκτησίας των μέσων της παραγωγής στα χέρια του λαού, οι πριμιτιβιστές έχουν διαφορετική ατζέντα: επιθυμούν τη καταστροφή, όχι την αναδιανομή, της βιομηχανίας και της τεχνολογίας.

Το πρόβλημα του πριμιτιβισμού μέσα στο αναρχικό κίνημα είναι καινούριο μόνο στην έκταση. Πάντοτε υπήρχαν εκείνοι στα άκρα της αριστεράς που είχαν την ελπίδα να γυρίσουν τη κοινωνία σε ένα είδος ειδυλλιακής, παραδεισένιας ύπαρξης. Η ιδέα ενός ευγενούς βάρβαρου σε ειρήνη με τον εαυτό του, τη παρθένα άγρια φύση, και τους συνανθρώπους του πριν το σύγχρονο πολιτισμό είναι τόσο παλιά όσο τα έργα του John Dryden το 17ο αιώνα. Πολλοί πριν τους σύγχρονους πριμιτιβιστές ρομαντικούς έχουν υποστηρίξει να τα μαζέψουμε όλα και να επιστρέψουμε στη φύση. Όπως συμβουλεύει ο εξελικτικός βιολόγος Stephen Jay Gould, στο The Mismeasure of Man, «οι ίδιοι ανόητοι ισχυρισμοί επαναλαμβάνονται κάθε λίγα χρόνια με μια προβλέψιμη και καταθλιπτική κανονικότητα. Πριν προλάβουμε να καταρρίψουμε την μια εκδοχή, ξεπηδά το επόμενο κεφάλαιο του ίδιου ανόητου κειμένου αποκτώντας πρόσκαιρη δημοσιότητα».

Σήμερα, για παράδειγμα, τόμοι όπως το Future Primitive και φιλο-πριμιτιβιστικά περιοδικά όπως τα Anarchy: A Journal of Desire Armed (A:AJODA), Green Anarchy και Fifth Estate  αφθονούν. Το Rainbow Gathering, θεωρητικά μη αναρχικό, προσελκύει κάθε τύπου δενδράνθρωπους, μεσογήτες (Middle Earthers), φανατικούς της περμακουλτούρας, και μυστικιστές στα πριμιτιβιστικού τύπου φεστιβάλ του. Σε κάποιες στιγμές από το 19ο αιώνα, ωστόσο, οι θιασώτες του «πρωτόγονου ανθρώπου» προσπαθούν να ταυτιστούν με τον αναρχισμό. Πράγματι, ένα σημαντικό ρεύμα ουτοπικών σοσιαλιστών – ρομαντικοί που επιθυμούσαν να δραπετεύσουν το σύγχρονο κόσμο μέσα από τη κοινοτική ζωή – ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της αριστεράς από τις αρχές του 1800, ακολουθώντας από τα περιθώρια του αντικαπιταλισμού, όπως ακριβώς οι αποκαλυπτικές χριστιανικές αιρέσεις που συγκεντρώνονται στα περιθώρια της κοινωνίας. Ο Marx και ο Bakunin ξεχώρισαν αυτό το τύπο ουτοπικού σοσιαλισμού από τον προοδευτικό σοσιαλισμό, που εκτιμά την επιστήμη και τις ωφέλειες της· πράγματι, ο Bakunin ήλπιζε για μια επανάσταση στην οποία η επιστήμη «θα γίνει η ιδιοκτησία όλων». Και ενώ ο Marx, για παράδειγμα, αναγνώρισε πως οι φυλές κυνηγών/τροφοσυλλεκτών εξασκούσαν πράγματι μια μορφή «πρωτόγονου κομμουνισμού», όμως ούτε αυτός, ούτε οι αναρχικοί αντίπαλοι του ήθελαν να γυρίσουν πίσω το ρολόι για να ξαναζήσουν τέτοιες εποχές. Οι αναρχικοί δεν θεωρούν τα επίπεδα ζωής των Νεάντερταλ άξια για το σημερινό άνθρωπο. Οι μόνοι που πίστευαν πως οι άνθρωποι έπρεπε να ζουν σαν πρωτόγονοι ήταν εκείνοι οι καπιταλιστές των οποίων η επιθυμία να κρατηθεί το κόστος χαμηλά οδηγούσε σε πρωτόγονες συνθήκες ζωής τους μισθωτούς σκλάβους τους.

Οι ουτοπικές σέχτες της «επιστροφής της φύσης» έγιναν αντικείμενο αναρχικής κριτικής από την αρχή. Ήταν προς απάντηση σε τέτοιους οπισθοδρομικά σκεπτόμενους ρομαντικούς που ο Mikhail Bakunin επιβεβαίωσε στα τέλη του 1800, δεν είναι το παρελθόν, ούτε το παρόν στο οποίο θα πρέπει να αναζητήσουμε την ελευθερία των μαζών. Είναι στο μέλλον». Ο αναρχοσυνδικαλιστής βετεράνος Sam Dolgoff, μιλώντας για τη ζωή στην Αποικία Στέλτον στη Νέα Υόρκη στα 1930, σημείωνε με απέχθεια πως, «όπως άλλες αποικίες, ήταν γεμάτο με χορτοφάγους, φυσιολάτρες, γυμνιστές, και άλλους αιρετικούς, που αποπροσανατόλιζαν τους πραγματικούς αναρχικούς στόχους». Ένας κάτοικος «ήταν συνέχεια ξυπόλητος, έτρωγε ωμή τροφή, κυρίως ξηρούς καρπούς και σταφίδες, και αρνούνταν να χρησιμοποιήσει τρακτέρ, επειδή ήταν αντίθετος στη χρήση μηχανών, και δεν ήθελε να εκμεταλλευτεί τα άλογα, έτσι έσκαβε τη γη μόνος του». Τέτοιοι αυτοαποκαλούμενοι αναρχικοί ήταν στη πραγματικότητα «αναρχικοί του αραμπά», είπε ο Dolgoff, «που ήταν αντίθετοι στην οργάνωση και ήθελαν να επιστρέψουν σε μια απλούστερη ζωή», σε μια συνέντευξη με τον Paul Avrich πριν το θάνατό του, ο Dolgoff επίσης παραπονιόταν, «Βαρέθηκα όλους αυτούς τους ανίκανους καλλιτέχνες και ποιητές που αντιδρούν στην οργάνωση και θέλουν μόνο να παίζουν με τον ομφαλό τους».

Φαινομενικά αυτό ήταν πρόβλημα από τότε που υπάρχει ο αναρχισμός. Γράφοντας σχεδόν ένα αιώνα πριν, ο σύντροφος του Malatesta, Luigi Fabbri σημείωνε στις Αστικές Επιρροές στον Αναρχισμό πως το αναρχικό κίνημα πάντοτε κατακλύζονταν από παράσιτα, ανθρώπους που δε μπορούσες να βασιστείς πάνω τους, και εντελώς τρελούς. Έγραφε πως αυτοί «οι κουφιοκέφαλοι και επιπόλαιοι τύποι… δεν απωθούνται από το παράλογο, αλλά το αντίθετο, ασχολούνται με αυτό. Προσελκύονται σε σχέδια και ιδέες ακριβώς επειδή είναι παράλογες· και έτσι ο αναρχισμός καταλήγει να είναι γνωστός ακριβώς για τον παράλογο χαρακτήρα και τη γελοιότητα που η άγνοια και η αστική συκοφαντία έχει αποδώσει στα αναρχικά δόγματα».

Με την άνοδο του κινήματος της αντικορπορατικής παγκοσμιοποίησης τα τελευταία χρόνια, το πριμιτιβιστικό πρόβλημα έχει αποκτήσει καινούρια σπουδαιότητα: Εκεί που παλιότερα οι πριμιτιβιστές στοχαστές ήταν τοποθετημένοι στα περιθώρια του κινήματος χάρη στο παραλογισμό των ιδεών τους, η πρόσφατη απουσία ζωντανής, μαζικής ταξικής ακτιβιστικής δραστηριότητας έχει επιτρέψει στους πριμιτιβιστές στοχαστές να ασκούν μεγάλη επιρροή. Η ευθύνη ανήκει στους κλασικούς αναρχικούς για να πάρουν πίσω το κίνημα, και οδηγήσουν τους πριμιτιβιστές πίσω στη θέση τους στην άκρη.

Δεν πρέπει να υποτιμηθεί, επίσης, η επιρροή των εταιρικών μαζικών μέσων, που έχουν πάρει τον αναρχισμό και τον έχουν τοποθετήσει στο προσκήνιο, παρουσιάζοντάς τον στο κοινό, ως τη ζωτική δύναμη της αναγέννησης του αναρχισμού τον 21ο αιώνα. Ο πριμιτιβισμός, μα λένε τα εταιρικά μέσα, είναι ο «νέος» αναρχισμός – και νεαροί ενήλικες, πεινασμένοι για οποιαδήποτε ιδέα δείχνει προς μια διέξοδο έξω από το καπιταλιστικό γκέτο, μερικές φορές το πιστεύουν, και τον ακολουθούν. Η δημοφιλία του αντικορπορατικού κινήματος παγκοσμιοποίησης  έχει μεγάλες δυνατότητες για τον αναρχισμό· οι προσπάθειες των μέσων να τον συνδέσουν με πριμιτιβιστικές ιδέες όμως όχι. το περιοδικό Time για παράδειγμα, αφιέρωσε δυο άρθρα το 2001 στον Zerzan και στους ακόλουθους που έχει προσελκύσει, σα να πρόκειται για θρησκευτική λατρεία, στη γενέτειρά του, το Γιουτζίν του Όρεγκον (από όλα τα πιθανά μέρη). Και μερικά χρόνια πριν, το Time απέδωσε το τίτλο «ο βασιλιάς των αναρχικών» στον πριμιτιβιστή Unabomber, Ted Kaczynski σε ένα από τα περισσότερα από τριάντα άρθρα που αφιέρωσαν σε αυτόν. Στις 23 Δεκεμβρίου 1999, το τεύχος του Newsweek πρόβαλε μια φωτογραφία του αναρχοσυνδικαλιστή Noam Chomsky με εικόνες του Zerzan και του καταδικασμένου δολοφόνου Kaczynski στο πλάι του· το έντυπο συνέδεε και τα τρία βασικά πνεύματα της σύγχρονης αναρχικής σκέψης. Το NPR, το 60 Minutes, και άλλα μέσα έχουν δώσει χρόνο στις παράλογες διακηρύξεις του John Zerzan ακόμη και όταν ο ανεπίσημος αποκλεισμός του Noam Chomsky και άλλων ικανότερων αναλυτών συνεχίζεται. Όπως σημείωνε, ξανά, ο Fabbri: «και έτσι ο αναρχισμός καταλήγει να είναι γνωστός ακριβώς για τον παράλογο χαρακτήρα και τη γελοιότητα που η άγνοια και η αστική συκοφαντία έχει αποδώσει στα αναρχικά δόγματα».

Το αποτέλεσμα της εστίασης των μέσων στην πιο ανόητη πλευρά του αναρχισμού είναι χρήσιμη για τους ελίτ· με την εστίαση στα πιο παράλογα στοιχεία του αναρχισμού, ολόκληρο το κίνημα μπορεί να περιθωριοποιηθεί και να δυσφημιστεί. Αυτό ακολουθεί ένα ιστορικό μοτίβο στο οποίο αναρχικοί ακτιβιστές αγνοούνται από το κατεστημένο μέχρι κάποιος να κάνει κάτι τόσο αντικοινωνικό ή εξωπραγματικό που οι ελίτ μπορούν να κερδίσουν εύκολα πόντους με το να το αναφέρουν. Αν το κοινό δει μόνο τη πριμιτιβιστική πλευρά του αναρχισμού, είναι απίθανο να στηρίξει οτιδήποτε σχετίζεται με τον αναρχισμό. Είναι κατανοητό πως ελάχιστοι άνθρωποι θέλουν να στηρίξουν κάτι το οποίο είναι εχθρικό στην ιατρική φροντίδα που σώζει ζωές, την τεχνολογία της πληροφορικής, και την ηλεκτρονική ψυχαγωγία που απολαμβάνουν.

Η έλξη των μέσων προς τον πριμιτιβισμό έχει πιέσει άλλα κομμάτια του αναρχικού κινήματος να τον δεχτεί επίσης. Η συλλογή Joseph A. Labadie του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, που γενικά θεωρείται ως ένα «αρχείο αναφοράς» για το αναρχικό κίνημα, πρόσφατα αποφάσισε να συμπεριλάβει τα κείμενα του Theodore Kaczynski στα αρχεία του. Αυτό περιλαμβάνει συνεντεύξεις που ο Kaczynski αναφέρει προσπάθειες να κάνει διάλογο με τον τρομοκράτη Timothy McVeigh, τραβώντας ξανά τις σκοτεινότερες φιγούρες της σύγχρονης πολιτικής στην αναρχική θεωρία. Το να μπει στα ράφια του δολοφονικό Μανιφέστο του Unabomber του Kaczynski δίπλα από τα κλασικά έργα της Emma Goldman και άλλων είναι πιθανώς κάτι με το οποίο η αναρχική κοινότητα πρέπει να ζήσει. Η απόκτηση αποκτά ακόμα μεγαλύτερη ειρωνεία, με δεδομένο ότι η προσωπικότητα του οποίου πήρε το όνομα το αρχείο του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, ο ακτιβιστής του εργατικού κινήματος Joseph Labadie, υποστήριζε το δημόσιο έλεγχο πάνω στη βιομηχανική κοινωνία, όχι το βομβαρδισμό της με βόμβες μέσω ταχυδρομείου όπως ο Kaczynski. Καθώς επίσης ο θαυμαστής του Kaczynski, John Zerzan εργάζεται με μια αυτοπροσδιοριζόμενη κολεκτίβα «Πράσινης Αναρχίας» στο Όρεγκον. Όταν ο αρχισυντάκτης του Z Magazine, Michael Albert προσέγγισε τον John Zerzan να μιλήσουν για το πριμιτιβισμό, ο Zerzan τελικά είπε, «Ως αναρχικός, δεν ενδιαφέρομαι».

Η αυξανόμενη επιρροή των πριμιτιβιστών στοχαστών απειλεί να επαναπροσδιορίσει το χαρακτήρα της αναρχικής παράδοσης για τις μελλοντικές γενιές. Επίσης απειλεί να στρέψει ενθουσιώδεις νέους ακτιβιστές στο θεωρητικό του αδιέξοδο, όπου τίποτα επαναστατικό δεν μπορεί ποτέ να επιτευχθεί. Το χειρότερο από όλα, η πριμιτιβιστική ατζέντα μπορεί να καταλήξει σε καταστροφή μαζικής κλίμακας, αν επιτευχθούν οι στόχοι της ποτέ: η κοινωνία θα απογυμνώνονταν από την ιατρική περίθαλψη, τη στέγη, τις προμήθειες τροφίμων, τα δίκτυα διανομής, και ακόμη και τη γλώσσα(!) στα οποία οι άνθρωποι βασίζονται για τη ζωή. Το ότι οι πριμιτιβιστές παίζουν αδιάφορα με τέτοιες αντιλήψεις μαζικής καταστροφής λέει πολλά για το πραγματικό τους ενδιαφέρον για την ανθρώπινη ευημερία.

  1. Ο Αγενής Βάρβαρος

Είμαι ελεύθερος σαν τον πρώτο άνθρωπο στη φύση,

Πριν οι ποταποί νόμοι της δουλείας εμφανιστούν,

Όταν άγριος μέσα στα δάση έτρεχε ο ευγενής βάρβαρος

John Dryden, 1670

Οι πριμιτιβιστές δίνουν έμφαση στο πόσο καλά περνούσαν οι αρχαίοι άνθρωποι. Σε αυτό αντηχούν έντονα τους μηρυκασμούς του Rousseau γύρω από τον Ευγενή Βαρβαρο. Ο Rousseau έγραφε στη Πραγματεία Πάνω στην Ανισότητα πως η εποχή του πρωτόγονου ανθρώπου «πρέπει να ήταν η πιο ευτυχισμένη και βιώσιμη από όλες τις εποχές. Όσο περισσότερο συλλογιζόμαστε πάνω σε αυτό, τόσο περισσότερο βρίσκουμε πως αυτή η κατάσταση ήταν η λιγότερο επιρρεπής σε επαναστάσεις, και γενικά η καλύτερη που μπορούσε να βιώσει ένας άνθρωπος». Ο Rousseau δήλωσε επιπλέον πως «το παράδειγμα των βαρβάρων, οι περισσότεροι εκ των οποίων βρέθηκαν σε αυτή τη θέση, μοιάζει να αποδεικνύει πως οι άνθρωποι ήταν προορισμένοι να μείνουν σε αυτή τη θέση, πως είναι η πραγματική νιότη του κόσμου, και όλες οι μεταγενέστερες πρόοδοι ήταν προφανώς πολλά βήματα προς τη τελειοποίηση του ατόμου, αλλά στη πραγματικότητα προς την παρακμή του είδους». Ο πρωτόγονος άνθρωπος απολάμβανε μια απλή, ευτυχισμένη ζωή, έγραψε: «Τα προϊόντα της γης του έδιναν όσα χρειάζονταν, και το ένστικτο του έλεγε πως να τα χρησιμοποιήσει. Η πείνα και άλλες ορέξεις τον έκαναν κάποιες φορές να  δοκιμάσει διαφορετικούς τρόπους ζωής· και ανάμεσα σε αυτές ήταν εκείνη που τον ωθούσε να διαιωνίσει το είδος – μια τυφλή τάση η οποία, μη έχοντας να κάνει τίποτα με τη καρδιά, παρήγαγε απλά μια ζωώδη πράξη».

Στο Ενάντια στο Λεβιάθαν, ο Fredy Perlman αναγνωρίζει την επίδραση του Rousseau – ακόμη και του John Zerzan – αναφέροντας πως είναι «ανάμεσα στους σύγχρονους των οποίων το φως δανείστηκα». Ο Perlman μας λέει πως οι πρωτόγονοι άνθρωποι «ζούσαν σε μια κατάσταση που ο J.J. Rousseau αποκαλούσε ‘φυσική κατάσταση’». Στη ουσία ο Perlman παροτρύνει «ο όρος του Rousseau πρέπει να επιστρέψει στη καθημερινή χρήση» επειδή «κάνει τη πανοπλία (του πολιτισμού) ορατή». Γράφει ο Perlman, «Επιμένω πως ‘ελευθερία’ και ‘φυσική κατάσταση’ είναι συνώνυμα και τα πτώματα [δηλαδή, οι απολογητές του πολιτισμού] θα προσπαθήσουν να σε δαγκώσουν». Επιπλέον, «η φυσική κατάσταση είναι μια κοινότητα ελευθεριών», γράφει. Μια κατάσταση ελευθερίας «ήταν το περιβάλλον των πρώτων ανθρώπινων κοινοτήτων, και τέτοιες παρέμειναν για χιλιάδες χρόνια».

Στη πραγματικότητα, τα στοιχεία γύρω από το πως τα κατάφερναν οι πρώτες κοινότητες, ή γύρω από ποιες αρχές οργανώνονταν η κοινωνική ζωή, είναι σπάνια. Όσα στοιχεία έχουμε ωστόσο, μας προειδοποιούν να μη προβάλουμε τις φαντασιώσεις μας πάνω τους, ή να τους προβάλλουμε ως επιθυμητές εναλλακτικές για το μέλλον. Είναι προφανές επίσης πως σε κάθε στιγμή η ανθρωπότητα έχει ζήσει σε μια «φυσική κατάσταση», περιλαμβανομένου του παρόντος. Δηλαδή, ο φυσικός κόσμος είναι ακόμη εδώ και τον κατοικούμε, ακόμη και αν κάποιες πτυχές του έχουν τροποποιηθεί. Η «φυσική τάξη» του Perlman επίσης, περιλαμβάνει παρεμπίπτοντος τυφώνες, φρικιαστικές ασθένειες, απειλητικά για τη ζωή στοιχεία, και άλλες δυσάρεστες καταστάσεις. Είναι αμφισβητήσιμο όμως πως οποιοσδήποτε πριμιτιβιστής θα έτρεχε κατά μέτωπο σε ένα τυφώνα για να βιώσει τη «φυσική κατάσταση»· αν επιθυμούσε το δικό του καλό ή των άλλων θα επιθυμούσε ένα σύστημα πρόβλεψης του καιρού (για παράδειγμα) για να προειδοποιεί πότε πλησιάζει ένας τυφώνας, έτσι ώστε να τους αποφύγουμε.

Στο βιβλίο του Future Primitive, ο John Zerzan συμφωνεί με το Rousseau και τον Perlman: η ανθρώπινη «ζωή πριν την εξημέρωση/καλλιέργεια ήταν στη πράξη μια ζωή ξεκούρασης, οικειότητας με τη φύση, αισθησιακής σοφίας, σεξουαλικής ισότητας, και υγείας». Ο Zerzan, ο Eric Blairκαι η Green Anarchy Collective έβγαλαν ένα κοινό ανακοινωθέν επεκτείνοντας περισσότερο το σημείο αυτό: «Πριν το πολιτισμό γενικά υπήρχε άπλετος χρόνος για ξεκούραση, σημαντική φυλετική αυτονομία και ισότητα, μια μη καταστροφική προσέγγιση στο φυσικό κόσμο, η απουσία της οργανωμένης βίας και της ισχυρή υγεία και ανθεκτικότητα». Ο George Bradford (David Watson), αρχισυντάκτης του πριμιτιβιστικού Fifth Estate, γράφει πως η κοινωνία του πρωτόγονου ανθρώπου είναι «πλούσια επειδή οι ανάγκες του είναι λίγες, όλες οι επιθυμίες του ικανοποιούνται με ευκολία. Τα εργαλεία του απλά και εκλεπτυσμένα, η κοσμοαντίληψη του γλωσσικά πολύπλοκη και βαθιά εννοιολογικά και ωστόσο απλή και κατανοητή προς όλους. Η κουλτούρα του εκτεταμένη και εκστατική.  Είναι δίχως ιδιοκτησία και κοινοτική, χειραφετημένη και συνεργατική…. Είναι αναρχική… ελεύθερη από εργασία…. Είναι μια κοινωνία που χορεύει, μια κοινωνία που τραγουδά, μια κοινωνία που γιορτάζει, μια κοινωνία που ονειρεύεται».

Εν ολίγοις, όχι μόνο ήταν οι προτεχνολογικές κοινωνίες ευχάριστα μέρη για να μένει κάποιος, προσέγγιζαν αρκετά και το αναρχικό ιδανικό. Πόσο αληθινό είναι αυτό, πραγματικά όμως;

Οι συντηρητικοί συχνά επικεντρώνονται σε μια εξιδανικευμένη – και ουτοπική – αντίληψη του παρελθόντος, θρηνώντας πως η κοινωνία έχει φύγει μακριά από αυτό. Ξεκινώντας με το χριστιανισμό, ο οποίος βασανίζεται για την εκδίωξη της ανθρωπότητας από τον ειδυλλιακό Κήπο της Εδέμ, οπισθοδρομικές ιδεολογίες ελπίζουν να επαναφέρουν τη κοινωνία  σε μια φανταστική Χρυσή Εποχή, όταν τα πράγματα ήταν καλύτερα. Το Ναζιστικό Κόμμα παρουσίασε την ιστορία ενός κάποτε σπουδαίου Τευτονικού πολιτισμού σε παρακμή, το θύμα των Εβραϊκών παρασίτων και των κομμουνιστικών δυνάμεων· οι σύγχρονοι συντηρητικοί των ΗΠΑ αφουγκράζονται τις ολοκληρωτικές αξίες του Πουριτανικού παρελθόντος της Αμερικής, και ούτω καθεξής. Οι πριμιτιβιστές τους κερδίζουν όλους πηγαίνοντας απλά πολύ πιο μακριά πίσω, προτείνοντας την ανακατασκευή της προϊστορίας  (ή εναλλακτικά, «την Εποχή του Σιδήρου») στο σύγχρονο παρόν μας. Το πρόβλημα με τέτοιες ιδέες είναι πως αποτελούν μια ρομαντικοποιημένη εκδοχή μια προγενέστερης εποχής, ασύμφωνης με τις συχνές δυσάρεστες πραγματικότητες που υπήρχαν.

Ομοίως, οι συντηρητικοί συχνά λένε πως «οι φτωχοί περνάνε πραγματικά καλά», όπως και οι πριμιτιβιστές. Η διαβεβαίωση του Gar Smith  πως «υπάρχει αρκετή ποιότητα στη φτώχεια», για παράδειγμα, μοιάζει πολύ με την ρητορική εναντίον του κοινωνικού κράτους που προέρχεται από τη δεξιά (δηλαδή, οι φτωχοί δεν περνάνε τόσο άσχημα επειδή έχουν τηλεόραση ή πρόχειρο φαγητό· και επιπλέον, το να είσαι φτωχός χτίζει χαρακτήρα, κλπ.). φυσικά, οποιοσδήποτε θέλει να ζήσει σε μια καλύβα και να είναι μόνος του δίχως ρεύμα  ή θέρμανση, όπως έκανε το ίνδαλμα των πριμιτιβιστών, ο Ted Kaczynski, πρέπει να είναι ελεύθερος να το κάνει· αλλά οι φτωχοί μαύροι του Δέλτα του Μισισιπή, που η επιλογή των συνθηκών διαβίωσης του Kaczynski είναι καθημερινή πραγματικότητα, είτε προτιμώνται είτε όχι, πρέπει να έχουν πρόσβαση σε πολλές ευκολίες (ιατρική φροντίδα, θέρμανση, καλύτερη επιλογή τροφής, κλπ.) που ο Kaczynski επέλεξε να εγκαταλείψει.  Οι αναρχικοί παραδοσιακά προτιμούν αυτή την ανακατανομή των ευκολιών και του πλούτου του της κοινωνίας – και είναι ουσιαστικά η κυρίαρχη τάξη, όπως και η Επιχείρηση του Zerzan, που προτιμά να βλέπει τους εργάτες να ζουν πρωτόγονα.

Η πριμιτιβιστική εμμονή με το φανταστικό ψυχικό σφρίγος και «ανθεκτικότητα» των προτεχνολογικών ανθρώπων είναι επίσης πολυφορεμένο ρούχο. Ξανά, η αντίληψη αυτή κέρδισε αξία μεταξύ της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς στις αρχές του 20ου αιώνα, η οποία αντιλαμβάνονταν, για παράδειγμα, την αγγλοσαξονική φυλή ως ένα σκληραγωγημένο, γήινο (volkish) λαό που είχε γίνει μαλθακός από τις προοδευτικές, θηλυπρεπείς αντιλήψεις του κράτους πρόνοιας και προόδου. Οι Γερμανοί στη πραγματικότητα, εφάρμοσαν νόμους φυλετικής υγιεινής για να διατηρήσουν τους πιο ανθεκτικούς κλάδους του είδους. Ο Murray Bookchin έχει τονίσει αυτή την ιδεολογική τάση στον αντιδραστικό ρομαντισμό του φιλοναζιστή Martin Heidegger. Ομοίως, η Janet Biehl και ο Peter Staudenmaier έχουν εξερευνήσει σε βάθος το πρόβλημα στο εξαιρετικό Ecofascism: Lessons from the German Experience. Στη πραγματικότητα υπάρχει μια σύγχρονη δεξιά σχολή σκέψης που ισχυρίζεται πως η σύγχρονη ιατρική και ακόμη και οι περιβαλλοντικές προστασίες είναι κακές γιατί συνεισφέρουν στην «μαλθακότητα» των ανθρώπων· δηλαδή, η χρηματοδότηση για την ιατρική φροντίδα ή τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς  δεν πρέπει να αυξηθεί γιατί μέσω αυτών οι άνθρωποι ανταλλάσσουν την «ανθεκτικότητα»  με μειωμένη φυλετική αντοχή. Ειδικοί που βεβαιώνουν πως υπάρχει ένα είδος  μεταφυσικής ολότητας  στο να ζεις ένα σκληροτράχηλο, δύσκολο τρόπο ζωής μπορούν να βρεθούν στις ποιο μοχθηρές δεξαμενές σκέψης της χώρας, απολαμβάνοντας τεράστιους μισθούς από περιβαλλοντικά καταστροφικές (ή απλά μισάνθρωπες) εταιρίες. Η καλή ιατρική φροντίδα, οι επιδοτήσεις για τη διευκόλυνση του κόστους θέρμανσης – όλα αυτά ισοδυναμούν με κανακέματα, επιβεβαιώνουν οι οι ιδιοκτήτες των εταιρειών. Οι Πραγματικοί Αμερικάνοι, ισχυρίζονται, αναγνωρίζουν πως οι δυσκολίες χτίζουν ηθικό σθένος και φυσική αντοχή που πολύ βολικά δικαιολογεί το να συμπεριφέρονται οι εταιρείες όσο ανεύθυνα θέλουν. Με την επιμονή πάνω στη φυσική και ηθική «ανθεκτικότητα» που υποτίθεται συνοδεύει πρωτόγονες συνθήκες ζωής, οι πριμιτιβιστές μοιάζουν με αυτό το ύποπτο ρεύμα αντιδραστικής σκέψης.

Οι πριμιτιβιστές όμως, αντίθετα με την εταιρική ελίτ, ισχυρίζονται πως αντιτίθενται στην περιβαλλοντική καταστροφή. Πράγματι, η περιβαλλοντική υποβάθμιση είναι ένα από τα κεντρικά παράπονα του πριμιτιβισμού προς το «πολιτισμό». Η «ισχυρή υγεία και ανθεκτικότητα» του πρωτόγονου ανθρώπου προήλθε όχι μέσα από τον αγώνα και τη δυσκολία, μα λένε οι πριμιτιβιστές, αλλά μέσα από «επαρκή ελεύθερο χρόνο», «πλούτο», και άλλα πλεονεκτήματα που απολάμβαναν οι πρωτόγονοι. Όπως ο Αδάμ και η Εύα στο Κήπο της Εδέμ, οι πρωτόγονοι άνθρωποι είχαν όλες τους τις ανάγκες καλυμμένες, αλλά παρέμεναν ικανοί.

Έτσι, ποιοι ήταν οι άνθρωποι που οι πριμιτιβιστές θέλουν να μιμηθούν; Πως ήταν οι ζωές τους πραγματικά; Αυτό, ουσιαστικά, είναι το σημείο που η απάτη των πριμιτιβιστών αποκαλύπτεται πιο ξεκάθαρα.

Ένα από τα κεντρικά ελαττώματα στη πριμιτιβιστική λογική είναι η σύνδεση χιλιετιών διαφόρων πολιτισμών και κοινωνιών σε μια οντότητα – «ο πρωτόγονος άνθρωπος». Στην ουσία, σε βιβλία όπως το Future Primitive ή το πρόσφατο Running on Emptiness, ο Zerzan μετακινείται ανάμεσα σε ανόμοιες εποχές και ηπείρους  ανεξέλεγκτα, επισημαίνοντας επιλεκτικά χαρακτηριστικά αυτού ή του άλλου ριζικά διαφορετικού πρωτόγονου, μη βιομηχανοποιημένου, ή προϊστορικού λαού για να χτίσει το επιχείρημα του πως υπήρχε ένας κοινός και σοφότερος τρόπος ζωής που κάποτε μοιράζονταν όλοι οι άνθρωποι. Όπως ακριβώς οι εθνοκεντρικοί Ευρωπαίοι που μπορούν να ξεχωρίσουν μεταξύ των ευρωπαϊκών πολιτισμών αλλά δε μπορούν να κάνουν το ίδιο για τις πολλές κουλτούρες στην Αφρική, την Ασία, ή τα τουλάχιστον 500 έθνη των αυτόχθονων της Βόρειας Αμερικής, οι πριμιτιβιστές συχνά χρησιμοποιούν την ιδέα «πρωτόγονος άνθρωπος» ως όρο στον οποίο εισάγουν όλες τις αγαπημένες τους αρετές.

  1. Ποιο Είναι το Πριμιτιβιστικό Ιδανικό;

Όχι Γλώσσα

«Οι λέξεις είναι άχρηστες/μπορούν να κάνουν μόνο ζημιά», τραγουδάει το pop συγκρότημα Depeche Mode στο Enjoy the Silence. Αυτή είναι μια ρομαντική αντίληψη, αλλά δίχως λέξεις τα τραγούδια των Depeche Mode και άλλων δε θα παίζονταν από κανένα.

Σύμφωνα με την Green Anarchy Collective, η γλώσσα είναι ξεπερασμένη. Δηλαδή, οι άνθρωποι (εικάζουν παραδόξως οι πριμιτιβιστές) ήταν ψυχολογικά καλύτερα όταν στέκονταν με σιωπηλό δέος – ή φόβο – γύρω από τα πάντα, ανίκανοι να επικοινωνήσουν ο ένας με το άλλο. Ο ενοχλητικός πριμιτιβιστής Feral Faun (γνωστός με το λιγότερο πομπώδες David Watkins, δεν σχετίζεται με τον αρχισυντάκτη του Fifth Estate, David Watson) στέκεται περιφρονητικά απέναντι στη «γλώσσα και τους εννοιολογικούς περιορισμούς της», θεωρητικά προτιμώντας την εννοιολογική απεραντοσύνη που απολαμβάνουν όσοι δε μιλούν και δεν ακούν. Εναλλακτικά, ο Zerzan καταλήγει στο πιο άγριο συμπέρασμα, «πρέπει αντίθετα να επικοινωνούμε τηλεπαθητικά». «Μόνο μια πολιτική που καταστρέφει τη γλώσσα και το χρόνο και έτσι είναι οραματική στο βαθμό που πληθωρικότητα, έχει κάποιο νόημα», γράφει ο Zerzan στο primitivism.com.

Φυσικά είναι απίθανο ο ανατομικά σύγχρονος homo sapiens – δηλαδή η ανθρωπότητα όπως είναι εδώ και 100000 χιλιάδες χρόνια περίπου – να έχει υπάρξει χωρίς ομιλία. Σύμφωνα με τον ανθρωπολόγο Kenneth Feder, έχουν περάσει 1.8 εκατομμύρια χρόνια από τότε που ο homo erectus ανέπτυξε για πρώτη φορά την ικανότητα να μιλά:

«Η βάση του κρανίου του erectus είναι πολύ πιο όμοια με αυτή των σύγχρονων ανθρώπων από ότι με τους homo habilis ή τους πιθήκους. Επειδή οι μύες που εξελίχθηκαν για τη παραγωγή λόγου συνδέονται στη βάση του κρανίου, αυτό μπορεί να υποδηλώνει τη φυσική ικανότητα για τον ανθρώπινη ή την κοντινή με του ανθρώπου ικανότητα για παραγωγή λόγου ήταν παρούσα στον homo erectus. Για αυτό, [ο ανατόμος του Ιατρικής Σχολής Νοσοκομείου Όρος Σινά στην Νέα Υόρκη] Jeffrey Laitman συμπέρανε πως ο homo erectus μπορούσε να παράξει λόγο στο επίπεδο ενός σύγχρονου εξάχρονου».

Δεν μπορούμε να μιλήσουμε με απολυτότητα, φυσικά, καθώς δεν υπάρχουν άλλα ντοκουμέντα από αυτή την εποχή για να στηρίξει οποιαδήποτε αντίθετη θεωρία. Δεν υπάρχουν ηχητικές καταγραφές από το 1,5 εκατομμύριο π.Χ., με άλλα λόγια, να δείξει αν οι άνθρωποι μιλούσαν τότε. Παρόλα αυτά ο Zerzan, δίχως να ενοχλείται από τα στοιχεία, γράφει στο Running on Emptiness πως οι άνθρωποι κάποτε υπήρχαν σε «μη γλωσσική κατάσταση», αλλά «παράκμασαν» από τότε χάρη στην απόκτηση γλώσσας. Προσθέτει, «ο αλφαβητισμός μας έσπρωξε στη κοινωνία των διαιρεμένων και μειωμένων αισθήσεων». «Η λεκτική επικοινωνία», συνεχίζει σε μια σειρά ξεκάθαρων εικασιών, «είναι μέρος του κινήματος μακριά από την κατά πρόσωπο κοινωνική πραγματικότητα, κάνοντας δυνατή το φυσικό διαχωρισμό».

Οι πριμιτιβιστικοί συλλογισμοί όπως αυτός, έχουν το χαρακτήρα του «κάποιος κατέβασε ιδέες από το πίσω μέρος του μυαλού του δίχως να κάνει πραγματική έρευνα για το πιο πράγμα μιλάει», σημειώνει ο John Johnson σε ένα πρόσφατο άρθρο στο Imagine. (Σημειώστε, παρεμπίπτοντος, πως ο Bradford του Fifth Estate θαυμάζει την πρωτόγονη «κοσμοαντίληψη [που ήταν] γλωσσικά πολύπλοκη και βαθιά εννοιολογικά και ωστόσο απλή και κατανοητή προς όλους», αποκαλύπτοντας πως υπάρχει έντονη ιδεολογική ασυνέχεια μεταξύ των πριμιτιβιστών – και ας μην αναρωτηθούμε καν πως ο Bradford μπορεί να το «ξέρει» αυτό). Στη πράξη, μεγάλο μέρος της πριμιτιβιστικής θεωρίας βασίζεται στις ακραίες εικασίες πάνω στο πως οι άνθρωποι οργάνωναν τη κοινωνική ζωή σε εποχές από τις οποίες δεν έχουμε γραπτά ντοκουμέντα. Επειδή από τέτοιες εποχές γνωρίζουμε ελάχιστα, οι πριμιτιβιστές μπορούν να προβάλλουν τις πιο άγριες φαντασίες τους πάνω τους και να μην ανησυχούν για το αν θα αποδειχτούν λάθος.

Φυσικά, οι αναρχικοί έχουν παραδοσιακά αναφέρει τη γλώσσα ως απόδειξη για τη κοινωνική φύση του ανθρώπου. «Τι είναι ο λόγος;» ρωτούσε ο Bakunin. «Είναι επικοινωνία. Είναι ο διάλογος ενός ανθρώπινου όντος με άλλα άτομα. Μόνο μέσω αυτού του διαλόγου μπορεί ο ζωώδης άνθρωπος να μεταμορφωθεί σε ανθρώπινο όν, δηλαδή, σε σκεπτόμενο όν. Η ατομικότητα του ως άνθρωπος, η ελευθερία του, είναι λοιπόν προϊόν της συλλογικότητας». Ο Chomsky και άλλοι γλωσσολόγοι έχουν διατυπώσει την ύπαρξη μιας της εγγενούς ανθρώπινης προδιάθεσης προς τη χρήση της γλώσσας, παρά τη παθιασμένη επιμονή του Zerzan πως η θεωρία μιας εγγενούς γλώσσας είναι «βαρύ και αντιδραστικό λάθος». Πράγματι, το 2001, το περιοδικό National Geographic  έγραφε πως επιστήμονες είχαν ανακαλύψει ένα γονίδιο, το FOXP2, «που συνδέεται με τη γλώσσα και το λόγο, δείχνοντας πως η ανθρώπινη μας προδιάθεση να μιλάμε και να κουβεντιάζουμε είναι εγγενής, και πως οι γλωσσικές μας ικανότητες είναι εν μέρει, τουλάχιστον, έμφυτες».

Στους περισσότερους ανθρώπους, η γλώσσα μοιάζει να είναι το τελευταίο πράγμα που αξίζει να καταργηθεί. Πολλοί από εμάς απολαμβάνουμε το έργο ποιητών, που χρησιμοποιούν τη γλώσσα σαν πινέλο για τον εμπλουτισμό – όχι την φτωχοποίηση – της πολιτιστικής μας εμπειρίας. Το τραγούδι και η αφήγηση είναι πολιτισμικές μορφές που εκτιμιούνται επίσης από τους περισσότερους ανθρώπους. Υπάρχουν άφθονα παραδείγματα, πάρα πολλά για να αναφερθούν.

Όχι Τεχνολογία

Ούτε καμία τεχνολογία, πάνω από το επίπεδο των απλών εργαλείων, δεν είναι επιτρεπτή στην πριμιτιβιστική ουτοπία: «Η τεχνολογία είναι εντελώς διαφορετική από τα απλά εργαλεία από πολλές απόψεις», ισχυρίζονται οι πριμιτιβιστές. Οι πριμιτιβιστές ορίζουν τη τεχνολογία με ένα τρόπο που βολεύει τους σκοπούς τους, ωστόσο, είναι περισσότερο μια διαδικασία ή αντίληψη παρά μια σταθερή μορφή», εξηγούν. «Είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που περιλαμβάνει το διαχωρισμό της εργασίας, την απόσπαση πόρων, και την εκμετάλλευση προς όφελος εκείνων που εφαρμόζουν τη διαδικασία του»

Τώρα, ένα «σύστημα που περιλαμβάνει το καταμερισμό της εργασίας, την απόσπαση πόρων, και την εκμετάλλευση προς όφελος εκείνων που εφαρμόζουν τη διαδικασία του» είναι στην ουσία μια περιγραφή των μηχανισμών του καπιταλισμού. Η τεχνολογία, ωστόσο, που υπήρχε πολύ πριν το καπιταλισμό, ορίζεται από τους περισσότερους επιστήμονες ως η πρακτική εφαρμογή  της γνώσης προς την επίλυση προβλημάτων· εναλλακτικά, οι περισσότεροι ανθρωπολόγοι συμφωνούν, είναι ένας τρόπος επίτευξης ενός σκοπού χρησιμοποιώντας τεχνικές μεθόδους. Παρά τις ενστάσεις των πριμιτιβιστών, οι περισσότεροι ανθρωπολόγοι  επίσης ταξινομούν τα λίθινα εργαλεία ως ένα είδος τεχνολογίας. Άλλες τεχνολογίες περιλαμβάνουν  τη κατασκευή πρόχειρων πηγαδιών για την εξασφάλιση νερού, όπως και τα το πιο προηγμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για να σωθούν ανθρώπινες ζωές. Στερούμενοι τέτοιων πραγμάτων, αμέτρητοι άνθρωποι θα πεθάνουν άμεσα.

Οι πριμιτιβιστές λένε πως φοβούνται πως, όπως το Skynet στην ταινία Εξολοθρευτής, η τεχνολογία θα αναπτύξει την δική της νοημοσύνη και θα τη χρησιμοποιήσει για τον αφανισμό της ανθρωπότητας. «Είναι αμφισβητήσιμο αν η κυρίαρχη τάξη (που επωφελούνται ακόμη οικονομικά και πολιτικά από το Τεχνολογικό Σύστημα) έχουν πραγματικά τον έλεγχο πάνω στο δικό τος «τέρας του Frankenstein» αυτή τη στιγμή» προειδοποιούν ο Zerzan και η Green Anarchy Collective, υπονοώντας με δραματικότητα πως ίσως η τεχνολογία ήδη λειτουργεί για τους δικούς της σκοπούς!

Στο Ενάντια στον Λεβιάθαν, ο Perlman παρουσιάζει μια παρόμοια ιδέα, αναφερόμενος στο «τέρας του Frankenstein» ως ο «Καταστροφέας της γης», ο οποίος έχει ένα σώμα, ένα τερατώδες σώμα, ένα σώμα που έχει γίνει πιο ισχυρό από τη βιόσφαιρα. Μπορεί να είναι ένα σώμα δίχως δική του ζωή. Μπορεί να είναι ένα νεκρό πράγμα, ένα τεράστιο κουφάρι. Μπορεί να κινεί τους αργούς μηρούς του μόνο όταν κατοικείται από ζωντανά όντα. Παρόλα αυτά, το σώμα είναι που φέρνει τη καταστροφή». Ο Perlman παρουσιάζει τη πιθανότητα πως οι άνθρωποι μπορεί να ελέγχουν τον «Καταστροφέα της γης» – αλλά πάλι, υποθέτει, ίσως και όχι! («Μπορεί [δικός μου τονισμός] να κινεί τους αργούς μηρούς του μόνο όταν κατοικείται από ζωντανά όντα» – μια εξεζητημένη πρόταση στην οποία είναι δύσκολο να βρει κανείς κάποιο πραγματικό νόημα)

Είναι ενδιαφέρον πως οι πριμιτιβιστές ακτιβιστές συχνά χρησιμοποιούν το «Τέρας του Frankenstein» για να δημιουργήσουν μαζικά παραγόμενα περιοδικά (βλ. Green Anarchy, αναπαράγεται ηλεκτρονικά στο διαδίκτυο) και ιστοσελίδες (βλ. http://www.insurgentdesire.co.uk), και για να συμμετάσχουν σε λίστες συζητήσεων μέσω e-mail. Ανεπίσημα, ο υπογράφων μπορεί να εγγυηθεί πως έχει συναντήσει πολλούς πριμιτιβιστές που απολαμβάνουν τα Playstation τους στα θερμαινόμενα διαμερίσματά τους, νοικιάζουν DVD (Fight Club, Matrix, Instinct, Terminator), και γενικά απολαμβάνουν με ευχαρίστηση τα προνόμια που είναι ανύπαρκτα για τους πραγματικούς πρωτόγονους νομάδες. Προφυλαγμένοι προσεκτικά από συνθήκες που προκαλούν «ανθεκτικότητα» (τα στοιχεία, με άλλα λόγια), μιλάνε δογματικά για το πως πρέπει να ζουν όλοι οι άλλοι εγκαταλείποντας τις ευκολίες τους. υποθετικά, οι πριμιτιβιστές περιμένουν να στραφούν στο πρωτόγονο τρόπο ζωής πρώτα όλοι οι άλλοι. Όταν ρωτήθηκε από ένα δημοσιογράφο, αν το γεγονός πως παρακολουθεί τηλεόραση τον κάνει ίσως λίγο υποκριτή, ο John Zerzan απάντησε καθόλου πειστικά, «Όπως όλοι οι άλλοι άνθρωποι, πρέπει να πάρω το ναρκωτικό μου».

Αλλού, ο George Bradford  αναφέρει το τεχνολογικό «Τέρας του Frankenstein» ως την «Βιομηχανική Λερναία Ύδρα»· ο Zerzan το ονομάζει η «πάντα θριαμβευτική υπερμηχανή», και ο Theodore Kaczynski, απλά αναφέρει το «τεχνολογικό σύστημα» σα να ήταν μια κοινωνική τάξη πραγμάτων από μόνο του. Η πνευματική τεμπελιά των αντιλήψεων αυτών είναι εμφανής στο πως προσπερνάνε τις ιδιαίτερες ταξικές σχέσεις του κρατισμού με το καπιταλισμό. Στο καπιταλιστικό σύστημα, είναι αλήθεια πως οι καπιταλιστές κατευθύνουν μεγάλο μέρος της τεχνολογίας προς μισάνθρωπους σκοπούς – δείχνοντας πως είναι η ταξική εξουσία που καθορίζει πως εφαρμόζεται η τεχνολογία, και όχι το αντίθετο. Λόγω της ένδειας της ανάλυσής τους  και της πνευματικής προχειρότητας τους, ωστόσο, οι πριμιτιβιστές δεν μπορούν να κάνουν ούτε καν τις προφανείς διακρίσεις, και καταδικάζουν τη τεχνολογία στο σύνολο της.

Φυσικά, η επιζήμια τεχνολογία είναι ακριβώς αυτό – επιζήμια. Είναι δύσκολο να φανταστούμε μια θετική χρήση, για παράδειγμα, ενός πυρηνικού όπλου ή βιολογικών και χημικών όπλων. Οι πριμιτιβιστές όμως έχουν μακρύ δρόμο μπροστά τους για να πείσουν το κοινό πως η τεχνολογία αδιακρίτως, εμπεριέχει καταναγκαστικές κοινωνικές σχέσεις («αδιακρίτως» είναι μια λέξη που χρειάζεται λίγη σκέψη εδώ). Επίσης έχουν μακρύ δρόμο να διανύσουν για να μας πείσουν πως άνθρωποι όπως ο φυσικός Stephen Hawiking πρέπει να αφεθεί να πεθάνει (κατά τα πρότυπα του Κοινωνικού Δαρβινισμού) απλά επειδή χρειάζεται τεχνολογία για να επιζήσει. Όπως επίσης, τα ίδια τα γυαλιά που χρησιμοποιεί ο John Zerzan στην πρωτόγονη κοινωνία πρέπει να πεταχτούν μακριά, όπως και η τεχνολογία  κατασκευής φακών που επιτρέπει και σε άλλους με εξίσου κακή όραση με αυτόν να βλέπουν.

Ας μην παίζουμε με αυτές τις αντιλήψεις χαλαρά. Όταν οι πριμιτιβιστές μιλάνε  για καταστροφή της τεχνολογίας, μιλάνε για τη μαζική σφαγή ή λιμοκτονία δισεκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο το κόσμο.

Όχι Γεωργία

Οι ζερζανικοί και οι πριμιτιβιστές του Green Anarchy θα εμπόδιζαν επίσης την εξημέρωση, επίσης, των φυτών και των ζώων. Η εξημέρωση των φυτών καλλιέργειας άρχισε πριν 12000 χρόνια περίπου στη Μέση Ανατολή, σηματοδοτώντας την μετατόπιση από το νομαδικό τρόπο ζωής των κυνηγών-συλλεκτών – που προτιμούν οι περισσότεροι πριμιτιβιστές – σε ένα πιο μόνιμο, σταθερό κοινωνικό σχηματισμό, που οι περισσότεροι πριμιτιβιστές απεχθάνονται. Σύμφωνα με την Green Anarchy Collective, η καλλιέργεια σιτηρών «ήταν το πρώτο λάθος στη σειρά που οδήγησε στο σύγχρονο τρόπο ζωής».

«Η γεωργία πρέπει να ξεπεραστεί, όπως και η μόνιμη εγκατάσταση», γράφει ο Zerzan στο On the Transition: Postscript to Future Primitive. Αντί να απολαμβάνουν τεράστια, ισότιμα διανεμημένα αγροτικά πλεονάσματα, όπως οι κλασικοί αναρχικοί, σαν τον Pyotr Kropotkin, επιθυμούσαν για την ανθρωπότητα, οι πριμιτιβιστές θα προτιμούσαν τους ανθρώπους να σχηματίζουν ομάδες κυνηγών-συλλεκτών και να μαζεύουν άγρια, φρούτα και λαχανικά που φυτρώνουν από μόνα τους. Με αυτό εμφανίζεται άμεσα ένα δίλλημα, καθώς ο σημειώνει ο John Johnson στο Imagine στο άρθρο Ηλίθιος Zerzan: τι θα γινόταν αν ένας ατίθασος κυνηγός-συλλέκτης «σκεφτόταν, ‘Μου αρέσουν οι φράουλες· σίγουρα θα ήθελα να υπάρχει ένας τρόπος να της βρίσκω πιο συχνά από το να πρέπει να τις βρω τυχαία στη φύση’»; Για να διατηρηθεί η πριμιτιβιστική κοινωνία, η πριμιτιβιστική αστυνομία θα έπρεπε να εξοντώσει αυτή την διαφωνία αμέσως. Η καλλιέργεια τροφίμων θα έπρεπε να απαγορευτεί.

Ας σκεφτούμε ξανά με νηφαλιότητα τις συνέπειες της πίστης πως η γεωργία πρέπει να εξαφανιστεί. Στερούμενη τη γεωργία, η πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού θα χάνονταν άμεσα.

Έχοντας μόνο αυτά τα τρία κριτήρια, είναι ξεκάθαρο πως καμιά υπάρχουσα κοινωνία δε μπορεί να ονομαστεί πριμιτιβιστική. Στη πράξη, δεν είναι ξεκάθαρο πως οποιαδήποτε κοινωνία για την οποία έχουμε στοιχεία, συμφωνούσε με τόσο αυστηρά πρότυπα. Οι κοινωνίες που στερούνται γλώσσα, γεωργία, και τεχνολογία είναι ελάχιστες και πολύ μακριά η μία από την άλλη. Ακόμη και οι ζωντανές, μη βιομηχανικές φυλές, που οι πριμιτιβιστές  συχνά αναφέρουν στις αναλύσεις τους – όπως οι Βουσμάνοι !Kung της Αφρικής (βλέπε Future Primitive, Ενάντια στο Λεβιάθαν του Perlman, ή το Primitive Affluence του Bob Black για παράδειγμα) – μιλάνε ένα είδος γλώσσας. Και ακόμη και αν οι !Kung δε χρησιμοποιούν τεχνολογία, όπως την ορίζουν οι πριμιτιβιστές (μια σημαντική σημείωση, μιας και οι πριμιτιβιστές την ορίζουν ώστε να βολεύει την ατζέντα τους), ή δεν εξημερώνουν ζώα, υπάρχουν άλλες πλευρές, όπου δικές τους πτυχές όπως και άλλων πρωτόγονων τρόπων ζωής δεν είναι αναρχικοί ή επιθυμητοί για άλλους.

  1. Οι Πραγματικότητες των Πρωτόγονων Τρόπων Ζωής.

Σύμφωνα με την ανθρωπολόγο Lorna Marshall, της οποίας η έρευνα πάνω στους !Kung έχει χρησιμοποιηθεί από τον αγαπημένο των πριμιτιβιστών Marshall Sahlins, «Εκτός από φαγητό και νερό (σημαντικές εξαιρέσεις!) … είχαν όλα όσα χρειάζονταν ή μπορούσαν να φτιάξουν ότι χρειάζονταν». Η σημασία, κατά την Marshall, πως το φαγητό και το νερό αποτελούν «σημαντικές εξαιρέσεις» στον πρωτόγονο «πλούτο» είναι καλά δικαιολογημένη. Ο George Bradford από το Fifth Estate παραδέχεται με συμπόνια πως οι «πρωτόγονοι άνθρωποι» είναι «σε θέση να βιώσουν  περιστασιακή πείνα» αλλά μας καθησυχάζει πως αυτοί «[επιλέγουν] μερικές φορές τη πείνα για να ενισχύσουν την αλληλοσυσχέτιση, να παίξουν, ή για να δουν οράματα». Παραμένει πόσο θα πιάσει η πριμιτιβιστική αντίληψη «της πείνας ως παιχνίδι» με το σύγχρονο κοινό.

Επιπλέον, ο ανθρωπολόγος Edwin Wilemsen σημειώνει πως οι πολιτισμικές πρακτικές των !Kung που παρατηρήθηκαν από ανθρωπολόγους όπως ο Marshall Sahlins ή η Lorna Marshall είναι και οι ίδιες αποτέλεσμα χιλιετιών προσαρμογής: οι !Kung συνήθιζαν να κυνηγούν ελέφαντες, εξασκούσαν κηπουρική και άλλους τύπους γεωργίας, και είχαν συγκρούσεις με φύλαρχους στην ανατολική Αφρική που τους οδήγησαν στο παρόν οικότοπο τους (την έρημο Καλαχάρι), όπου παρατηρούνται από τους σύγχρονους μελετητές. Αυτό είναι αντίθετο σε αυτό που υπονοεί ο Fredy Perlman σε μια δήλωση «οι !Kung επιβίωσαν από θαύμα μέχρι την καταστροφική μας εποχή». Φυσικά, είναι τεχνικά αλήθεια πως οι !Kung επιβίωσαν, όπως οι Αυτόχθονες Αμερικάνοι και οι Αβορίγινες, αλλά ο Perlman υπονοεί πως οι !Kung είναι ένα είδος ζωντανού αναχρονισμού των οποίων τα  πρωτόγονα ήθη διατηρούν τη ζωή στη «φυσική κατάσταση». Επίσης, ο ανθρωπολόγος του Πανεπιστημίου του Ιλινόι στο Σικάγο, Lawrence H. Keeley σημειώνει πως μεταξύ των !Kung «τα ποσοστά δολοφονιών από το 1920 ως το 1955 ήταν τέσσερις φορές μεγαλύτερος από των Ηνωμένων Πολιτειών και είκοσι ως ογδόντα φορές αυτού των κύριων βιομηχανικών εθνών μεταξύ 1950 και 1960». Πολύ πέρα από την απεικόνιση μιας αμόλυντης εικόνας του «πρωτόγονου ανθρώπου», με άλλα λόγια, η κοινωνία των !Kung, όπως κάθε άλλη, έχει αλλάξει μέσα στους αιώνες για να προσαρμοστεί σε μεταβαλλόμενες ανάγκες. Όλα αυτά υπογραμμίζουν το σημείο πως οι υπάρχουσες φυλές κυνηγών-συλλεκτών δεν προσφέρουν αναγκαστικά ένα παράθυρο πίσω στο χρόνο.

Από αυτή την άποψη, η ερασιτεχνική πριμιτιβιστική ψευδόανθρωπολογία απαιτεί μεγάλη προσοχή από τον Kenneth L. Feder, ένα ανθρωπολόγο στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κεντρικού Κεντάκι. Γράφει πως η γνώση των πρώιμων ανθρώπινων «κοινωνικών συστημάτων – πως σχετίζονται μεταξύ τους μέσα σε ομάδες, πως όριζαν την ‘οικογένεια’, ποιους θεωρούν κατάλληλους συντρόφους – είναι, ίσως, πέρα από τις γνώσεις μας για πάντα. Είμαστε αναγκασμένοι να χρησιμοποιούμε ζωντανά πρωτεύοντα ή ομάδες ανθρώπινων όντων που κυνηγούν και συλλέγουν καρπούς, κανένα από τα οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστο μοντέλο της συμπεριφοράς των προϊστορικών ανθρωπιδών». Αλλά μικροπράγματα όπως η επιστημονική γνώση δεν εμποδίζουν την Green Anarchy Collective από να ισχυρίζεται πως πριν το 8000 π.Χ. «μια φυσική κατάσταση αναρχίας… είχε επικρατήσει για περίπου δύο εκατομμύρια χρόνια».

Χάρη στην έρευνα από άλλους ιστορικούς, αρχαιολόγους, και ανθρωπολόγους, ξέρουμε πως άλλοι μη βιομηχανοποιημένοι άνθρωποι πέρα από τους !Kung δεν ζούσαν πάντοτε σε χειραφετημένους κοινωνικούς σχηματισμούς. Για παράδειγμα, τα 500 έθνη που υπήρχαν στη Βόρεια Αμερική πριν το 1500 αντιπροσώπευαν μια ποικιλία πολιτισμικών, πολιτικών, και οικονομικών συστημάτων. Κάποιες πρωτόγονες κοινωνίες ήταν απόλυτα πατριαρχικές, όπως η Συνομοσπονδία των Παουχάταν (Powhatan) που οι άποικοι στο Τζεϊμστάουν, στη Γεωργία, συνάντησα στα 1600. Άλλες ενσωμάτωναν μητριαρχικές και δημοκρατικές πτυχές της διακυβέρνησης στην πρωτόγονη ζωή· οι γυναίκες των Ιρόκουα, για παράδειγμα, έπαιρναν τις σημαντικότερες αποφάσεις στη κοινωνία τους. (Μια μητριαρχική κοινωνία, είναι σημαντικό να θυμόμαστε, παραμένει μια ιεραρχική κοινωνία). Επιπλέον, οι Αυτόχθονες Αμερικάνοι εξημέρωσαν το καλαμπόκι και τον καπνό, διδάσκοντας τελικά τους ευρωπαίους να τα καλλιεργούν. Τα γεγονότα αυτά είναι σημαντικά για εκείνους που επιδιώκουν μια έντιμη αξιολόγηση των πρωτόγονων μη ευρωπαϊκών τρόπων ζωής. Είναι αδύνατο να συνοψίσουμε τις περίπου 12000 αυτόχθονες κουλτούρες του «Νέου Κόσμου» πριν το 1492 σε ένα σύνθετο τύπο «ευγενή βάρβαρου» ή «πρωτόγονου ανθρώπου».

Φυσικά, οι αυτόχθονες φυλές δεν ζουν σε ένα σύστημα εθνών κρατών σαν αυτό που ανέπτυξαν οι Ευρωπαίοι, ούτε έχουν περιουσιακά δικαιώματα όπως τα αντιλαμβάνονται οι Ευρωπαίοι. Ωστόσο, οι ιθαγενείς αντιστάθηκαν όταν αισθάνθηκαν πως οι άποικοι προχώρησαν πολύ μακριά στην ενδοχώρα. Με άλλα λόγια, πολλές φυλές είχαν προφανώς κάποια βασική αντίληψη εδαφικότητας, που αποδεικνύεται όχι μόνο από τις συγκρούσεις με τους Ευρωπαίους αλλά και σε διαφυλετικές συγκρούσεις επίσης.

Οι περισσότερες, αν όχι όλες, οι αυτόχθονες κοινωνίες εξασκούσαν ένα είδος θρησκείας. Η πλούσια ποικιλία των μύθων δημιουργίας των Αυτόχθονων Αμερικάνων είναι γνωστή σε πολλούς. Ο αναρχισμός, αντίθετα, παραδοσιακά στηρίζει τον αθεϊσμό – στη πράξη, αντιθεϊσμό –  ως το μόνο σύστημα πίστης που συμβαδίζει με την επιστημονική αντίληψη της πραγματικότητας. Αυτό επίσης είναι αρκετά αντίθετο ως προς τη πίστη, του ινδάλματος των πριμιτιβιστών, Ted Kaczynski στο «Παππού Κούνελο, τον παππού που ήταν υπεύθυνος για την ύπαρξη όλων των άλλων κουνελιών». Ο Kaczynski σημειώνει πως το υπερφυσικό αυτό όν «ήταν ικανό να εξαφανιστεί, [και] αυτό είναι το γιατί δεν μπορείς να τον πιάσεις και γιατί ποτέ δεν τον βλέπεις…. Κάθε φορά που πυροβολώ ένα κουνέλι [στη φύση]. Πάντοτε θα έλεγα ‘σε ευχαριστώ Παππού Κούνελε’». Παρόμοιες παγανιστικές αντιλήψεις (ή παραισθήσεις) ήταν ευρέως διαδεδομένες σε πολλές κουλτούρες κυνηγών-συλλεκτών.

Φυσικά, αυτό δε σημαίνει πως οι αναρχικοί θέλουν να επιβάλουν με τη βία τον αθεϊσμό στους άλλους. Σε μια αναρχική κοινωνία οι άνθρωποι πιστεύουν σε ότι θέλουν. Μια αναρχική κοινωνία όμως άξια του ονόματος δεν θα επέτρεπε σε εκείνους που έχουν θρησκευτικά πιστεύω να τα επιβάλλουν στους άλλους, ούτε θα επιτρέπονταν στις θρησκευτικές αντιλήψεις να επηρεάσουν αποφάσεις παραγωγής και διανομής. Αν και η ατομική πίστη σε μυστικιστικές δυνάμεις θα ήταν ανεκτές, οι πιο πολλοί αναρχικοί μάλλον θα συνέχιζαν να κριτικάρουν τον παραλογισμό εκείνων που πιστεύουν στο υπερφυσικό. Το πολιτιστικό κλίμα των περισσότερων κοινωνιών των Αυτόχθονων Αμερικάνων απείχαν από το να είναι άθεες ή άθρησκες· στη πραγματικότητα, τα πρωτόγονα συστήματα πίστης συχνά χρησίμευαν να νομιμοποιήσουν την άνιση κατανομή της εξουσίας μεταξύ των μελών των φυλών, εισχωρώντας σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής.

Πριν την ευρωπαϊκή επιρροή, πολλά αυτόχθονα συστήματα εκμετάλλευσης επίσης ήταν ήδη στη θέση τους. Οι Ινδιάνοι Μέξικα (Αζτέκοι) της Κεντρικής Αμερικής, για παράδειγμα, που άρχισαν σαν μετακινούμενες ομάδες μισθοφόρων, είχαν μέχρι το 1400 ιδρύσει μια μεγάλη αυτοκρατορία επικεντρωμένη στη λατρεία του πολεμικού θεού Huitzilopotctli. Οι Μέξικα επέβαλαν φόρους υποτελείας στα χωρία που είχαν υποτάξει και θυσίαζαν μέχρι και 20000 ανθρώπους κάθε χρόνο, στην αυτοκρατορική τους θεότητα. Οι Ίνκας έχτισαν μια αυτοκρατορία στη Νότια Αμερική που ήταν ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη των ξαδέλφων τους στη Κεντρική Αμερική. Φυσικά, οι Ευρωπαϊκές κοινωνίες ήταν (και είναι) πιο αιματηρές σε μαζική κλίμακα, και σίγουρα πιο επεκτατικές, όπως έχει δείξει ξεκάθαρα η ιστορία. Αυτά είναι γεγονότα που δεν πρέπει να ξεχνιούνται σε κάθε έντιμη αξιολόγηση των άλλων κοινωνικών συστημάτων. Κανένα από αυτά δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να εξιδανικεύσουμε άλλα κοινωνικά συστήματα.

Ο Zerzan και άλλοι ισχυρίζονται συχνά πως οι προ-πολιτισμικές κοινωνικές ομάδες απολάμβαναν εύκολους τρόπους ζωής, σχετικά ελεύθερες από την ασθένεια και τις δυσκολίες. Για παράδειγμα, η Green Anarchy Collective γράφει, «Πριν το πολιτισμό υπήρχε γενικά… καλή υγεία και ανθεκτικότητα». Πριν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, όμως, δεν είναι προφανές πως πολλοί αυτόχθονες απολάμβαναν κάποιο από τα δύο, πόσο μάλλον και τα δυο. Οι ιστορικοί James L. Roark, η Sarah Stage, και άλλοι γράφουν: «Σε ένα σημείο στο δυτικό Κεντάκι, που χρονολογείται περίπου στο 2500 με 2000 π.Χ., οι αρχαιολόγοι βρήκαν αρκετούς τάφους για να υπολογίσουν πως το προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση ήταν λίγο πάνω από 18 έτη». Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ερευνητών της Ερευνητικής Ομάδας Γεροντολογίας του UCLA, το μέσο προσδόκιμο των homo sapiens 50000 χρόνια πριν ήταν 10 χρόνια, λόγω θανάτων από ασθένεια, αρπακτικά και ατυχήματα. Επιπρόσθετα, οι κυνηγοί-συλλέκτες ανέπτυξαν άλλες ασθένειες σχετιζόμενες με το τρόπο ζωής τους: σε ένα σημείο στο Χόπγουελ που χρονολογείται από το 100 π.Χ., ανασκαφές έδειξαν «έτειναν να εμφανίζουν αρθρίτιδα του αγκώνα που σχετίζεται με το τέντωμα της άρθρωσης του αγκώνα από τη χρήση ακοντίων». Φυσικά, σε μια πριμιτιβιστική κοινωνία τέτοιες επώδυνες συνθήκες θα έπρεπε απλά να υπομένονται.

Επιπλέον, οι λαοί του Μισισιπή που δημιουργούσαν τύμβους ανέπτυξαν μορφές ιεραρχίας όπως και κυριαρχίας:

«Ένας ταφικός τύμβος στη Καχοκια [που χρονολογείται περίπου από το 1000 π.Χ.] δείχνει πως την εξουσία που είχε ο μεγάλος ηγέτης. Ένας άνδρας – πιθανώς ο αρχηγός – ήταν θαμμένος με τα διαμελισμένα πτώματα αρκετών ανθρώπων, ίσως εχθρούς ή σκλάβους· τρείς άνδρες και τρεις γυναίκες υψηλής κοινωνικής θέσης, ίσως συγγενείς του αρχηγού· τέσσερις άνδρες, ίσως υπηρέτες ή φύλακες, των οποίων τα χέρια και τα κεφάλια είχαν κοπεί· και πενήντα νεαρές γυναίκες  μεταξύ των ηλικιών δεκαοχτώ και είκοσι τρία που είχαν προφανώς στραγγαλιστεί. Μια τέτοια μαζική θυσία δείχνει την εξουσία που ένας αρχηγός Καχόκια κατείχε και την υποταγή την οποία απαιτούσε».

Στο Running on Emptiness, ο Zerzan ισχυρίζεται, «Οι τροφοσυλλέκτες Κομάντσι διατηρούσαν τους μη βίαιους τρόπους τους πριν την ευρωπαϊκή εισβολή, και έγιναν βίαιοι μόνο με την επαφή τους με τον εισβάλοντα πολιτισμό». Στο War Before Civilization όμως, σύμφωνα με τον John Johnshon, ο ανθρωπολόγος Lawrence H. Keeley προσφέρει στοιχεία πως «Αντίθετα με τα επιχειρήματα πως η πρωτόγονη βία αυξήθηκε μετά την επαφή με τους Ευρωπαίους, το ποσοστό των ταφών στην παράκτια Βρετανική Κολούμπια μας προσφέρει στοιχεία πως τα βίαια τραύματα ήταν στη πραγματικότητα χαμηλότερα μετά την επαφή με τους Ευρωπαίους (13% από το 1774 ως το 1874) σε σχέση με πολύ ψηλά επίπεδα (20 με 32%) που εντοπίζονται στις προϊστορικές εποχές». Επιπλέον, είναι γνωστό πως ακόμη και χωρίς την ευρωπαϊκή βοήθεια, οι Κομάντσι παρενοχλούσαν τους οικισμούς των Γουίτσιτα, στο σημερινό Τέξας κατά το 18ο αιώνα. Οι ίδιοι οι Γοπυίτσιτα, είχαν οι ίδιοι μετακινηθεί στη περιοχή του Ρεντ Ρίβερ ως τα 1700 για να αποφύγουν τους εχθρικούς Οσάτζι Ινδιάνους στα Κεντροδυτικά.

Μια υποσημείωση πριν συνεχίσουμε: Κάποιοι πριμιτιβιστές μπορεί να διαμαρτύρονται πως η εστίαση στις όχι και τόσο ρόδινες πραγματικότητες της αυτόχθονης ιστορίας «γίνεται εργαλείο στα χέρια εκείνων που καταπίεζαν άδικα τους Ινδιάνους της Αμερικής. Δηλαδή, με το να λέει κάποιος, πως οι ιθαγενείς συμμετείχαν σε εμφύλιους πολέμους ή ήταν κυρίως πατριαρχικοί, κλπ., απλά «γίνεται εργαλείο στα χέρια των Ευρωπαίων κατακτητών, που τόνισαν την «αγριότητα» των ιθαγενών ώστε να τους κατακτήσουν». Αυτού του τύπου «γίνεται εργαλείο στα χέρια» επιχειρηματολογία σταματά πολλές συζητήσεις στην αριστερά, και έτσι αξίζει να αναφέρουμε τον George Orwell, που έγραψε:

«Όποτε ο Α και ο Β βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ τους, όποιος επιτίθεται ή επικρίνει τον Α κατηγορείται πως βοηθά και υποθάλπει τον Β. και είναι συχνά αλήθεια, αντικειμενικά και σε βραχυχρόνια ανάλυση, πως κάνει τα πράγματα ευκολότερα για τον Β. Έτσι, λένε οι υποστηρικτές του Α, σκάστε και μη κρίνετε: ή τουλάχιστον κρίνετε «εποικοδομητικά», το οποίο πρακτικά πάντοτε σημαίνει υπέρ μας. Και από αυτό, είναι μόλις ένα μικρό βήμα μέχρι το ότι η αποσιώπηση και διαστρέβλωση των γνωστών γεγονότων είναι το υψηλότερο καθήκον ενός δημοσιογράφου».

Για χάρη του επιχειρήματος, θα μπορούσαμε να πούμε πως οι Α του Orwell, στο παραπάνω απόσπασμα, αντιπροσωπεύουν τους πριμιτιβιστές, ενώ οι Β αντιπροσωπεύουν τους απολογητές της Ευρωπαϊκής εκμετάλλευσης. (Φυσικά το επιχείρημα αυτού του φυλλαδίου δεν είναι ούτε στη πλευρά των Α [πριμιτιβιστές] ούτε των Β [ευρωπαϊκή εκμετάλλευση], αλλά μάλλον στη πλευρά των Γ [μια αναρχική κοινωνία]).

Είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε την ηλιθιότητα και τη καταστροφικότητα της κατηγορίας «αν δεν είσαι με εμάς, είσαι με τη πλευρά των εχθρών μας». Αρχικά, μια στιγμιαία σκέψη αποκαλύπτει πως και οι δύο πλευρές σε μια διαφωνία μπορούν με ευκολία να πετάνε αυτό το ψέμα σε εκείνους που αρνούνται να πάρουν το μέρος τους. επίσης εισάγει μια παράλογη αντίφαση: αν και οι δυο πλευρές είναι σωστές στο ότι «αν δεν είσαι μαζί μας, είσαι στο πλευρό των εχθρών μας», εκείνοι που αρνούνται να πάρουν οποιαδήποτε πλευρά είναι ένοχοι ότι ταυτόχρονα παίρνουν τη πλευρά και των δύο. Στη πράξη, ο μόνος σκοπός αυτής της κατηγορίας είναι για να εκφοβίσει τους κριτικούς και να σωπάσει την διαφωνία. (Είναι πολύ εύκολο πως οποιοσδήποτε που αποκαλεί τον εαυτό του/της αναρχικό/ή θα μπορούσε ποτέ να πέσει στο επίπεδο τέτοιων τακτικών).

Γυρίζοντας πίσω στο ερώτημα των χαρακτηριστικών των πρωτόγονων κοινωνιών, είναι γνωστό πως οι Ευρωπαίοι κατακτητές ήταν πολύ πιο βάρβαροι στο βιασμό και λεηλασία που έκαναν στη γη των αυτοχθόνων, από ότι έκαναν αθροιστικά σχεδόν όλοι οι αυτόχθονες ο ένας στον άλλο. Το γεγονός, όμως, δεν πρέπει να διαστρεβλώσει όποια ακριβή απεικόνιση του τι ήταν ο τρόπος ζωής των αυτοχθόνων στη πραγματικότητα. Αξίζουμε μια έντιμη απεικόνιση των γεγονότων· δεν κερδίζουμε καμιά πραγματική γνώση με το φιλτράρισμα τους μέσα από ιδεολογικές προκαταλήψεις. Και από μια τέτοια έντιμη απεικόνιση, μπορούμε να παραδεχτούμε πως υπήρχαν πολλά, πάρα πολλά αξιοθαύμαστα πράγματα γύρω από τις κοινωνίες των αυτοχθόνων, αλλά ελάχιστες, αν όχι καμιά, δεν αποτελούν επιθυμητές εναλλακτικές στην παρούσα κοινωνική μας κατάσταση, πολύ λιγότερο εναλλακτικές που εναρμονίζονται με τις αναρχικές ιδέες της άμεσης δημοκρατίας και την απομάκρυνση του θρησκευτικού εξουσιασμού από τη δημόσια σφαίρα.

Η Green Anarchy Collective έχει ωστόσο αλλάξει κατεύθυνση, και ισχυρίζεται, πως παρά την πριμιτιβιστική επίκληση πολλών κοινωνιών αυτοχθόνων, οι μόνες αληθινά αποδεκτές πρωτόγονες κοινωνίες ήταν στη πραγματικότητα εκείνες που υπήρχαν πριν την επινόηση της γραφής περίπου 11000 χρόνια πριν. Με άλλα λόγια, οι προϊστορικές κοινωνίες αγράμματων ανθρώπων είναι αυτές που οι πριμιτιβιστές θέλουν να βασίσουν την ουτοπία τους. (Ξανά, δείτε το κείμενο των Zerzan, Blair και Green Anarchy με τίτλο Notes on Primitivism). Κάποιοι πριμιτιβιστές δε θέλουν να πάνε τόσο πίσω στο παρελθόν («μόνο μέχρι την εποχή του σιδήρου», λένε κάποιοι), αλλά για την ώρα, έχει σημασία η μελέτη της ζερζανιανής/πρασινοαναρχικής επιχειρηματολογίας.

Πως λοιπόν έμοιαζαν πρακτικά οι κοινωνικοί σχηματισμοί των προϊστορικών ανθρώπων; Ποιες ήταν οι αξίες των προϊστορικών ανθρωπιδών, και γύρω από ποιες αρχές – αν υπήρχαν – οργανώνονταν η κοινωνική ζωή; Δίχως γραπτά στοιχεία, οι κοινωνικές τους ιδέες παραμένουν σε γενικές γραμμές μυστήριο. Είναι ατυχές πως ο ιστορικός του Πανεπιστημίου Έμορυ, Michael P. Roark, και άλλοι, πρέπει να μας υπενθυμίσουν πως «κανένα στοιχείο δεν καταγράφει τις [προϊστορικές] γεννήσεις και θανάτους, μετακινήσεις, νίκες και ήττες. Κανένα ημερολόγιο δεν καταγράφει τη καθημερινότητα τους. Καμιά επιστολή δεν καταγράφει τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους. Ούτε τραγούδια ή ιστορίες κουβαλάνε τις σκέψεις για το ποιοι ήταν και τι είχε σημασία για αυτούς».

Φυσικά, στοιχειώδεις παραχωρήσεις στη λογική δεν είναι εμπόδιο για την πριμιτιβιστική φαντασία. Αναφερόμενος σε τρόπους ζωής που υπήρχαν στις σκοτεινές εποχές της ανθρώπινης προϊστορίας, ο John Zerzan παραπονιέται στο Future Primitive πως σήμερα οι Νεάντερταλ «κακολογούνται» υπερβολικά. Αντίθετα με την καλή υγεία και την «ανθεκτικότητα» που οι πριμιτιβιστές αποδίδουν στους Νεάντερταλ, οι ανθρωπολόγοι Christopher Stringer και Clive Gamble σημειώνουν, «Η υψηλή επίπτωση εκφυλιστικής νόσου των αρθρώσεων μεταξύ των Νεάντερταλ μάλλον δεν προκαλεί έκπληξη με δεδομένο τι γνωρίζουμε για τις δύσκολες ζωές που ζούσαν και την καταπόνηση και τη φθορά που θα προκαλούσε αυτό στα σώματά τους. Ο επιπολασμός όμως των σοβαρών τραυματισμών είναι πιο απροσδόκητος, και δείχνει πόσο επικίνδυνη ζωή ήταν, ακόμη και για όσους δεν κατάφερναν να φτάσουν σε «μεγάλη ηλικία» στις κοινωνίες των Νεάντερταλ». Όπως επίσης, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως πριν εξαφανιστούν πριν 30000 χρόνια πριν, σύμφωνα με τον Ian Tattersall, επιμελητή της φυσικής ανθρωπολογίας του Αμερικάνικου Μουσείου της Φυσικής Ιστορίας στη πόλη της Νέας Υόρκης, «οι φυσικές διαφορές στο είδος των Νεάντερταλ ήταν τόσο σημαντικές που θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν ένα εντελώς ξεχωριστό είδος από το homo sapiens». Επίσης δεν υπήρξε «βιολογικά σημαντική ανταλλαγή γονιδίων μεταξύ των δυο ειδών». Με άλλα λόγια, οι ανατομικά σύγχρονοι άνθρωποι (homo sapiens) συνυπήρχαν με τος Νεάντερταλ στην Ευρώπη ως διαφορετικό είδος, και δεν εξελίχθηκαν από αυτούς, όπως μερικοί πριμιτιβιστές αφελώς υπονοούν. «Οι σύγχρονοι άνθρωποι είναι το μόνο κλαδί στο δέντρο της εξέλιξης που έχει επιζήσει». Ο Tattersall μας υπενθυμίζει, «Δεν είμαστε στη κορυφή μιας σάλας στην οποία σκαρφάλωσαν οι πρόγονοί μας, αλλά ένα πραγματικά διαφορετικό πείραμα. Στη πραγματικότητα, το πολύ «κακολογημένο» κατά το Zerzan και γενετικά, οι Νεάντερταλ, πιστεύεται από πολλούς ανθρωπολόγους πως εξαφανίστηκε μέσα από πόλεμο με τον homo sapiens (τον Κρο Μανιόν) – δηλαδή τους άμεσους προγόνους μας – παρά τον αφελή, υποθετικό ισχυρισμό των πράσινων αναρχικών πως «ο πολιτισμός εγκαινίασε το πόλεμο».

Αν οι πριμιτιβιστές θέλουν να θέσουν μια συγκεκριμένη επινόηση κοινωνικής οργάνωσης ως ιδανική για το μέλλον της ανθρωπότητας, τότε αφήστε τους να το κάνουν. Αλλά να πούμε πως οι άνθρωποι έχουν ήδη ζήσει σε αναρχικές κοινωνίες με την έννοια που οραματίζεται η κλασική αναρχική σκέψη είναι αβάσιμη. Η παραποίηση των επιστημονικών στοιχείων, για να βγουν μέσα από περασμένα παραδείγματα για τα οποία τα στοιχεία είναι αμφίβολα στη καλύτερη περίπτωση, εικασίες για το πως ζούσαν οι προϊστορικοί άνθρωποι και να επιβεβαιώνουν τέτοιες εικασίες ως γεγονότα – τότε αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από απάτη. Από την άποψη αυτή, τα πριμιτιβιστικά, ψευδοεπιστημονικά παραληρήματα μοιάζουν με εκείνα του T.D. Lysenko, ο Σοβιετικός γενετιστής και κομισάριος γεωργίας, που προσπάθησε να κάνει τους φυσικούς νόμους να μοιάζουν πως συμμορφώνονται με τη λενινιστική ιδεολογία, συχνά με την αλλοίωση των στοιχείων. Παρόμοια με το τρόπο που οι φονταμενταλιστές χριστιανοί αντιμάχονται τη θεωρία της εξέλιξης, οι καθοδηγούμενοι από την ιδεολογία τους πριμιτιβιστές, παίζουν με τα παλαιοανθρωπολογικά δεδομένα, απορρίπτοντας δεδομένα που συγκρούονται με τα προκαθορισμένα συμπεράσματα τους.

Αναμφίβολα, είναι πολύτιμο να εντοπίσουμε τη γέννηση του πολέμου, του κράτους, και άλλων μορφών βίαιης κυριαρχίας. Οι αναρχικοί από την εποχή του Pyotr Kropotkin το κάνουν αυτό. Παρόλα αυτά, ο ανθρωπολόγος του Πανεπιστημίου της Κολούμπια, Morton H. Fried αναφέρει, «Δεν υπάρχουν αυθεντικά γραπτά στοιχεία από τα οποία η ανάπτυξη μιας ξεκάθαρης κατάστασης να μπορεί να μελετηθεί άμεσα». Καταναγκαστικές ιεραρχικές δομές γενικά θεωρούνται πως γεννήθηκαν μέσα από τον έλεγχο της εμφάνισης αγροτικών πλεονασμάτων, υποβοηθούμενες από θρησκευτικά πιστεύω και τελικά μια ιερατική κάστα που νομιμοποιούσε την ανισότητα. Μοιάζει διεστραμμένο να λέγεται πως, αντί να καταστρέψουμε τις άδικες κοινωνικές σχέσεις που αφαιρούν τα πλεονάσματα φαγητού από τη δημόσια χρήση, θα ξεφορτωθούμε τα ίδια τα πλεονάσματα τροφής! Ξανά όμως, αυτό είναι που επιδιώκουν πολλοί πριμιτιβιστές.

Επίσης μόνο οι πιο παραπληροφορημένοι συμφωνούν με τον εντελώς αβάσιμο πριμιτιβιστικό ισχυρισμό πως στη προϊστορία – δηλαδή την ιστορία για την οποία δεν υπάρχουν γραπτά ντοκουμέντα – οι άνθρωποι ζούσαν σε μια «κατάσταση φυσικής αναρχίας… για περίπου δυο εκατομμύρια χρόνια». Και ακόμη και αν μπορούσε να αποδειχτεί πως το έκαναν (και δεν μπορεί), τι σημαίνει αυτό για εμάς σήμερα;

Ανεξάρτητα από το τι έκαναν οι ανθρώπινες κοινωνίες για τη περίοδο των δυο εκατομμύριων χρόνων για την οποία ελάχιστες γνώσεις υπάρχουν, είτε ότι συνέβη ήταν θαυμαστό ή απεχθές, βρισκόμαστε ακόμη στο παρόν, αντιμέτωποι με μορφές καταπίεσης που υπάρχουν τώρα. Ότι οι ανθρωπίδες είχαν την ικανότητα να ζουν σε ακρατικές κοινωνίες ήταν γνωστό, πολύ πριν οι πριμιτιβιστές πιάσουν τα φωτοτυπικά και το διαδίκτυο για να μας το υπενθυμίσουν. Το ίδιο μας έχει πει η ιστορία και για την ανθρώπινη ικανότητα για σκληρότητα και βία – δυο πράγματα που δεν περιορίζονται σε βιομηχανικούς πολιτισμούς. Αυτά τα γεγονότα έριξαν φως στο στην ανθρώπινη κατάσταση, αλλά δεν υπαγορεύουν το μέλλον μας. Το παρελθόν λέει πως μια κρατική κοινωνία δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά επίσης πως δεν μας λέει υποχρεωτικά τι πρέπει να γίνει στη σύγχρονη εποχή. Το παρελθόν καθορίζει πιθανότητες, αλλά παραμένει επιλογή των ανθρώπων στο παρόν να αποφασίσουν πως θα μοιάζει το μέλλον τους. από τα στοιχεία που έχουμε, μοιάζει ξεκάθαρο πως ο τρόπος ζωής των κυνηγών-συλλεκτών των πρώιμων ανθρωπιδών δεν θα είναι μια βιώσιμη, πόσο μάλλον επιθυμητή, επιλογή για πολλούς.

  1. Οι Πριμιτιβιστικές Επιθέσεις στον Αναρχισμό

Μη αρκούμενοι στο να επιτεθούν στα πεδία της ανθρωπολογίας και της ιστορίας, ή στη νοημοσύνη του αναγνώστη, οι πριμιτιβιστές επιτίθονται επίσης και στην παράδοση στην οποία ισχυρίζονται ότι ανήκουν – την αναρχική παράδοση. Σε ένα άρθρο στο επιτηδευμένα ονομαζόμενο Anarchy: A Journal of Desire Armed, για παράδειγμα, ο John Zerzan παραπονιέται για την αναρχία που κυριαρχείται από τις παραγωτιστικές/εργατίστικες/συνδικαλιστικές οπτικές του… Murray Bookchin και του Noam Chomsky. O «George Bradford» γκρινιάζει πως οι εχθροί του πριμιτιβισμού είναι «οι μηχανικοί των πολυεθνικών και οι αριστεροί/συνδικαλιστές κριτικοί», εξισώνοντας αναπάντεχα τους δύο. Ο ιδιαίτερα αντιπαθής Feral Faun/David Watkins ισχυρίζεται πως «οι αναρχοσυνδικαλιστές αγκαλιάζουν αξίες που είναι ουσιαστικές για το καπιταλισμό», ενώ η Green Anarchy Collective γράφει στο Z-net πως «για όσο οι αναρχικοί γραπώνονται από την αριστερά και καθορίζουν τους εαυτούς τους με τους όρους της (πχ. αναρχοσυνδικαλιστές) δεν θα καταλήξουν πουθενά». Ένα πρόσφατο τεύχος του φιλοπριμιτιβιστικού A:AJODA επίσης αφιέρωνε αρκετό χώρο σε πολεμικές εναντίον του αναρχοκομμουνισμού αλλά και του «οργανωτισμου»

Ο αναρχοσυνδικαλισμός, φυσικά, ήταν η ιδιαίτερα οργανωμένη επαναστατική στρατηγική των μεγάλων αναρχικών κινημάτων στην Ισπανία, το Μεξικό, τη Κούβα, την Αργεντινή και αλλού. Σπουδαίοι αναρχοσυνδικαλιστές, ζωντανοί και νεκροί, περιλαμβάνουν τους Rudolf Rocker, Noam Chomsky, Sam Dolgoff, Di;ego Abad de Santillan, Gregory Maximoff, Bueneventura Durutti και Emile Pouget. Οι αναρχοκομμουνιστές περιλάμβαναν σημαντικές προσωπικότητες όπως οι Alexander Berkman, Ericco Malatesta, Emma Goldman, Nestor Makhno, και Pyotr Kropotkin. Άλλοι που το έργο τους περιλαμβάνεται σε αυτοί τη παράδοση είναι οι Mikhail Bakunin, Daniel Guerin, Murray Bookchin, Janet Biehl και Albert Meltzer. Με άλλα λόγια, αυτή είναι η τυπική αναρχία. Σύμφωνα με τους πριμιτιβιστές στοχαστές. Όμως, η αναρχική παράδοση είναι λάθος. (Και είναι τόσο λάθος, που κάποιος δεν μπορεί παρά να αναρωτηθεί γιατί αισθάνονται την ανάγκη να προσδέσουν τους εαυτούς τους σε αυτή).

Στο Ενάντια στο Λεβιάθαν, ο Perlman επιπλήττει εκείνους που υποστηρίζουν τη θέση της αυτοδιαχείρισης. «Θα υποκαταστήσουν το κράτος με ένα δίκτυο κέντρων υπολογιστών, εργοστασίων, και ορυχείων που συντονίζονται ‘από τους ίδιους τους εργάτες’ ή από μια Αναρχική Ένωση», προειδοποιεί. «Δεν θα ονομάσουν αυτό το διακανονισμό Κράτος. Η αλλαγή του ονόματος θα εξορκίσει το κτήνος», δηλώνει ο Perlman. Δεν βλέπει καμιά διαφορά στην οποιαδήποτε ιεραρχική, απολυταρχική κοινωνία που βασίζεται στη βία, στην οποία σχεδόν όλοι που δουλεύουν πρέπει να ακολουθούν εντολές με σχεδόν στρατιωτικό τρόπο, και σε μια κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι ελεύθερα και συλλογικά ελέγχουν τις ίδιες τους τις εργασιακές ζωές, και στην οποία καμιά κυβέρνηση δεν εισβάλει στις ιδιωτικές ζωές μας.

Λέγοντας πως οι αναρχοσυνδικαλιστές απλά θέλουν μια αλλαγή ονόματος, ο Perlman ακούγεται σαν τους χειρότερους αναρχοκαπιταλιστές πολέμιους τους, που λένε πως ένα αναρχικό συνδικάτο είναι στη πραγματικότητα «κράτος με άλλο όνομα». Δηλαδή, προφανώς κάθε οργανωμένη ομάδα ανθρώπων με κάποιο τύπο δομής για λήψη αποφάσεων είναι «κράτος». με τη λογική αυτή, δεν είναι επίσης οι ομάδες πριμιτιβιστών κράτη; Η θέση της αυτοδιαχείρισης στην οποία επιτίθεται ο Perlman είναι στη ρίζα της μια θέση για τον ανθρώπινο αυτοπροσδιορισμό· δηλαδή, λέει πως οι εργάτες και οι κοινότητες τους πρέπει να έχουν τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων πάνω στους πόρους και τις δομές (ορυχεία, κέντρα υπολογιστών κλπ.) στη περιοχή τους. Το πιστεύουν αυτό οι πριμιτιβιστές; Αν οι πριμιτιβιστές δεν το πιστεύουν πως οι κοινότητες πρέπει να λειτουργούν με αυτοδιαχείριση – δηλαδή τη διαχείριση τους να την έχουν οι άνθρωποι που ζουν σε αυτές – τότε πως οι αποφάσεις που τις επηρεάζουν τη συλλογικότητα θα συντονίζονται εκ των έσω; Η επιθυμία για την αυτοδιαχείριση δεν λέει τίποτα για τις αποφάσεις που οι κοινότητες θα πάρουν, όπως τη συνέχιση της χρήσης ή του κλεισίματός ορυχείων – μόνο ότι ο έλεγχος θα μεταβιβαστεί στα χέρια του εργάτη και της κοινότητας της, και μακριά από καπιταλιστές και τους πολιτικούς.

Ο χαρακτηρισμός του Perlman είναι λάθος, αλλά όχι μοναδικός.

Οι πριμιτιβιστές συχνά χρησιμοποιούν δυο θέσεις όταν υπερασπίζονται τις απόψεις τους εναντίον των αναρχικών. Η μια είναι πως, ανεξάρτητα πόσα πριμιτιβιστικά συναξάρια διαβαστούν, οποιοσδήποτε αντιτίθεται στο πριμιτιβισμό «δεν τον καταλαβαίνουν» ή «δεν έχει διαβάσει αρκετά για αυτόν». Για να κατανοήσεις το πριμιτιβισμό, μάλλον, πρέπει να συμφωνείς μαζί του. (Είναι συνηθισμένο για πιστά μέλη θρησκευτικών ομάδων να χρησιμοποιούν τον ίδιο ισχυρισμό, που τονίζει τις ομοιότητες μεταξύ των πριμιτιβιστών και των θρησκόληπτων). Οι πριμιτιβιστές μοιάζουν να μην είναι σε θέση να αντιληφθούν τη πιθανότητα πως κάποιος μπορεί να διαφωνεί με τις απόψεις τους ακριβώς επειδή έχουν γίνει αντιληπτές.

Η δεύτερη θέση είναι πως, αν και επιτρέπουν στους εαυτούς τους την ελευθερία να επιτεθούν με αγριότητα εναντίον των παραδοσιακών αναρχικών δεν μπορεί να είναι με τη σειρά τους αντικείμενο κριτικής. Η αναρχική κριτική των θέσεων τους είναι «διαιρετικός», «σεκταριστικός» ή «αντισυντροφικός». Οι αναρχικοί βρίσκονται συχνά με το άθλιο θέαμα των πριμιτιβιστών και των μετά-αριστερών ενώ κάνουν άγριες επιθέσεις στο κλασικό αναρχισμό, να τρέχουν πίσω από τη μαύρη σημαία στη συνέχεια, και να ισχυρίζονται «μα είμαστε όλοι μαζί σε αυτό» όταν τα πυρά επιστρέφονται. Στο κόσμο της πριμιτιβιστικής σκέψης, μόνο οι πριμιτιβιστικές σκέψεις πρέπει να προωθούνται.

Στη πράξη, εκείνοι που έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο ή που έχουν το χρόνο και το χρήμα να διαβάσουν πολλά αναρχικά περιοδικά είναι πιθανώς εξοικειωμένοι με το χάσμα που διαρκώς μεγεθύνεται μεταξύ των πριμιτιβιστών και τη τάση εντός του αναρχικού κινήματος που επιμένει στη ταξική πάλη, αλλά όχι αντιτεχνολογική, προσέγγιση. Ο πριμιτιβισμός δηλώνει εχθρικός απέναντι στις παραδοσιακές αριστερές ιδέες, όπως αποδεικνύεται από τα παραπάνω αυστηρά παραληρήματα για τους «εργατιστές», περιλαμβανομένων εκείνων που ενσαρκώνουν την κλασική αναρχική παράδοση. Οι «μετά-αριστεροί», όπως προτιμούν να αποκαλούνται οι αντιαριστεροί πριμιτιβιστές, πήραν το όνομά τους από το βιβλίο Anarchy After Leftism, γραμμένο από το γνωστό πληροφοριοδότη της αστυνομίας και δικηγόρο Bob Black. Στο A:AJODA #48 (Φθινόπωρο-Χειμώνα 1999-2000), ο John Zerzan έγραφε στο «Post Left Anarchy!» φόρουμ, ταυτίζοντας έτσι τη δική του εκδοχή του πριμιτιβισμού ως μια μορφή μετά-αριστερής σκέψης.

Η διαίρεση μέσα στο αναρχικό κίνημα μεταξύ πριμιτιβιστών και άλλων αναρχικών είναι χαρακτηριστική στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου χίπστερ συχνά σκαρφίζονται αναρίθμητες παράξενες ιδέες κάτω από τη ταμπέλα του «αναρχισμού» για να τους προσδώσουν ένα μοδάτο λούστρο.  Όπου αλλού υπάρχουν τα αναρχικά κινήματα, ωστόσο, κάποιος ανακαλύπτει πως είναι γαλουχημένα με κλασικές αναρχικές ιδέες για ταξική πάλη και αυτοδιαχείριση. Αυτές οι ίδιες πτυχές της εργατικής τάξης απορρίπτονται του αναρχικού κινήματος, όμως περιφρονούνται συχνά από τους Αμερικάνους πριμιτιβιστές ως ρεφορμιστικά ή «αριστερά». Για αυτούς, αριστερές πολιτικές θέσεις είναι το ίδιο κακές με τις δεξιές.

Φυσικά, οι αναρχικοί πάντοτε επέκριναν την απολυταρχική αριστερά, επειδή οι αναρχικοί πάντοτε επέκριναν τον απολυταρχισμό. Για παράδειγμα, το Η Άγνωστη Επανάσταση του Voline και το Η Απογοήτευσή μου στη Ρωσία της Emma Goldman, είναι δυο πολύ καλά παραδείγματα της αναρχικής κριτικής στη Λενινιστική τυραννία. Η μοίρα της ισπανικής αναρχικής οργάνωσης CNT-FAI στα χέρια των σταλινιστών, δηλαδή του αριστερού Partido Comunista Espanola είναι γνωστή στους περισσότερους αναρχικούς. Η αναρχική κριτική των πρακτικών των απολυταρχικών αριστερών έχει προέλθει εξίσου από πρακτική εμπειρία αλλά και από θεωρητική διαφωνία. Ο Bakunin και ο Marx συζητούσαν συνεχώς, καθορίζοντας για πολλούς τις διαφορές μεταξύ ελευθεριακών και απολυταρχικών αριστερών, και είναι ανόητο και ανέντιμο να προσποιούμαστε πως αυτές οι διαφορές είναι ανύπαρκτες ή ασήμαντες.

Η Green Anarchy Collective γράφει στο Z-net: «Τα δύο βασικά και ξεπερασμένα μέσα ή προσεγγίσεις προς την αλλαγή τα τελευταία χρόνια είναι ο φιλελευθερισμός και ο αριστερισμός…. Η τεχνολογία, η παραγωγή, η ιεραρχία· η κυβέρνηση, η οικολογική καταστροφή, και ιδέες όπως «η πρόοδος» συνεχίζουν να παραμένουν αδιαμφισβήτητες ανάμεσα σε όσους θα μπορούσαν να προσδιοριστούν στην αριστερά». Η διακήρυξη της Green Anarchist αντίθετα από παραδοσιακούς αναρχικούς όπως ο Pyotr Kropotkin τοποθετούσε τον αναρχισμό στα αριστερά του σοσιαλιστικού κινήματος. Όπως και ο Bakunin, ο Kropotkin πίστευε πως ο αναρχισμός είναι μια μορφή του σοσιαλισμού και πως «σοσιαλισμός δίχως ελευθερία είναι σκλαβιά και βαρβαρότητα».

Επιπλέον οι πριμιτιβιστές συχνά δυσφημούν τους αναρχοσυνδικαλιστές ως κρυφούς Μαρξιστές-Λενινιστές (ή ακόμη και φασίστες!) που θα αποκαλύψουν πραγματικά ως τέτοιοι αν «αποκτούσαν την εξουσία». Αυτή είναι μια κάπως παράξενη κατηγορία, με δεδομένο πως τα κοινωνικά σχέδια που προωθούνται από τους αναρχοσυνδικαλιστές είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να είναι αδύνατο να «αποκτήσει εξουσία» πάνω από σε άλλους.

Το κύριο παράπονο των πριμιτιβιστών είναι πως οι «εργατιστές» αναρχικοί ρομαντικοποιούν την εργασία, ενώ οι πριμιτιβιστές θέλουν την κατάργησή της. Οι αναρχοσυνδικαλιστές έχουν την εργασία σε ένα είδος μυστικιστικού βάθρου, λένε οι πριμιτιβιστές, αρνούμενοι να αναγνωρίσουν πως οι άνθρωποι είναι κάτι περισσότερο από «εργάτες». (Πρακτικά το πρόβλημα είναι πως οι αναρχοσυνδικαλιστές βλέπουν πως οι άνθρωποι είναι κάτι περισσότερο από απλά εργάτες, αλλά οι καπιταλιστές δεν το βλέπουν!)

Η πιο άμεση από τις πριμιτιβιστικές επιθέσεις στον αναρχοσυνδικαλισμό είναι το δοκίμιο «Οι αστικές ρίζες του αναρχοσυνδικαλισμού» του Feral Faun, διαθέσιμη στο διαδίκτυο (στο  www.insurgentdesire.org.uk) και ως φυλλάδιο. Ο Feral Watkins, δημοσίευσε στο A:AJODA και στο Fifth Estate, παράλογους ισχυρισμούς στο κείμενό του πως «οι αναρχοσυνδικαλιστές αγκαλιάζουν αξίες βασικές στο καπιταλισμό» και πως οι αναρχοσυνδικαλιστές το κάνουν αυτό «ίσως πιο έντονα από τους αστούς». Πως είναι δυνατό για οποιονδήποτε πέρα από τους ίδιους τους αστούς να το κάνουν αυτό, δεν εξηγείται· εξ’ ορισμού, οι αστοί είναι οι φρουροί και η πηγή των αστικών αξιών. Αν οι αναρχοσυνδικαλιστές το κάνουν αυτό «ίσως περισσότερο» από τα αφεντικά τους – τους αστούς – οι αναρχοσυνδικαλιστές τότε είναι πράγματι μεγάλος κίνδυνος. Σημαίνει πως είναι ακόμη πιο αντιδραστικοί από τους πραγματικούς κατόχους της εξουσίας σε αυτό το σύστημα!

Το βασικό επιχείρημα του δοκιμίου  είναι πως «ο αναρχοσυνδικαλισμός αντανακλά την αστική ιδεολογία» και πως «οι αξίες που στηρίζονται από τους αναρχοσυνδικαλιστές δεν διαφέρουν ουσιαστικά από αυτές των πιο ριζοσπαστών των αστών φιλελεύθερων  θεωρητικών, και το σχέδιο τους, μόλις διερευνηθεί, αποδεικνύεται πως απλά είναι η επέκταση του φιλελεύθερου σχεδίου». Είναι ασαφές τι εννοεί ο Faun/Watkins με το «απλά προέκταση του φιλελεύθερου σχεδίου», εκτός από ότι υποτίθεται πως αυτό είναι κάτι κακό. Πράγματι οι περισσότεροι αναρχικοί συμφωνούν πως η γέννηση του αναρχισμού χρωστά πολλά στο Διαφωτισμό. «Με την ανάπτυξη του βιομηχανικού καπιταλισμού», γράφει ο Noam Chomsky στο Αναρχισμός του Daniel Guerin, «ενός νέου και απροσδόκητου συστήματος αδικίας, είναι ο ελευθεριακός σοσιαλισμός που διατήρησε και επέκτεινε το ριζοσπαστικό ανθρωπιστικό μήνυμα του Διαφωτισμού και τις κλασικές φιλελεύθερες ιδέες που διαστρεβλώθηκαν σε μια ιδεολογία για τη συντήρηση της αναδυόμενης κοινωνικής τάξης». Οι αναρχικοί δεν αρνούνται πως οι κρατούντες την εξουσία προσποιούνται πως είναι πιστοί στα ιδεώδη του Διαφωτισμού ενώ η συμπεριφορά τους τους διαψεύδει.

Γενικά, η κριτική του Faun/Watkins στον αναρχοσυνδικαλισμό είναι ένα καλό παράδειγμα της πριμιτιβιστικής κριτικής προς τον αναρχισμό της ταξικής πάλης. Για τον Feral Faun και άλλους πριμιτιβιστές, ο αναρχοσυνδικαλισμός δεν ήταν εξαρχής μια αυθεντική επαναστατική τάση. Πως μπορούσε να είναι επαναστατικός ο αναρχοσυνδικαλισμός αν έχει «αστικές καταβολές»;

Πράγματι, το δοκίμιο του Faun στηλιτεύει την συμπεριφορά της Ισπανικής CNT στη διάρκεια της Επανάστασης του 1936 ως «πραγματικά αηδιαστική». Αγνοώντας το γεγονός πως ήταν μόνο μερικά μέλη της CNT ήταν που έκαναν (εύκολα να εντοπιστούν εκ των υστέρων) λάθη, ακόμη και εκείνοι οι αναρχικοί που δεν θεωρούν τους εαυτούς τους αναρχοσυνδικαλιστές έχουν τη τάση να συμφωνούν πως αν υπήρξε ποτέ μια αναρχική επανάσταση, ήταν στην Ισπανία στα τέλη του 1930. Όχι όμως για τον Faun και τους άλλους πριμιτιβιστές. Για εκείνους, το ευρύ εργατικό κίνημα ενάντια στο φασισμό, ήταν το ίδιο αστικό, «ίσως ακόμη περισσότερο» αστικό από την ίδια την αστική αντίσταση, μη αντιπροσωπεύοντας μια πραγματική ελευθεριακή εναλλακτική για τον ισπανικό λαό, ακόμη και αν ήταν αυτός που προτιμούσε η πλειοψηφία του. Σύμφωνα με την πριμιτιβιστική θεώρηση πάνω στη σύγκρουση, αυτό που οι ίδιοι οι εργάτες επιθυμούσαν μπροστά στη δικτατορία του Franco ήταν μια ψευδαίσθηση, μια «εργατιστική» κόλαση «ακόμα πιο» αστική από το καπιταλισμό. Αν ισχύει αυτό, φυσικά για τους πριμιτιβιστές η ήττα και η επακόλουθη σφαγή των ¨αστών» Ισπανών αναρχικών ήταν μια ανακούφιση, καθώς κανένας συνεπής αναρχικός δεν θα ήθελε ποτέ ένα σύστημα που να έχει δημιουργηθεί από εκείνους τους «ίσως πιο» αστούς από τη καπιταλιστική τάξη.

Είναι άκρως ειρωνικό το γεγονός πως ο Feral Watkins ξεκινά το δοκίμιο του με μια σύντομη αναδρομή της ιστορικής εξέλιξης του καπιταλισμού που θα μπορούσε να είχε βγει από τις σελίδες του Marx. Αναφέρεται στη περίοδο των «προοδευτικών αστικών» επαναστάσεων στα τέλη του 17ου και στις αρχές του 18ου αιώνα. «Η περίοδος αυτή ήταν η εξέγερση των αστών κατά του φεουδαρχικού συστήματος και την εξουσία της Καθολικής Εκκλησίας», μας πληροφορεί ο Faun. Η ειρωνεία στη περιγραφή του Faun βρίσκεται, όχι στο γεγονός ότι είναι λανθασμένη – στη πράξη, είναι ακριβές να πούμε πως οι επαναστάσεις της περιόδου πράγματι αναστάτωσαν τη παλιά φεουδαρχική τάξη και αντικατέστησαν τις αριστοκρατίες με πλαστές, αστικές δημοκρατίες – αλλά επειδή δείχνει, όσο και αν προσπαθούν, οι πριμιτιβιστές μετααριστεροί δεν μπορούν να ξεφύγουν από την αριστερή ανάλυση.

Οι αντιαριστεροί πριμιτιβιστές για παράδειγμα, επιτίθονται στους αναρχοσυνδικαλιστές επειδή κάνουν ανάλυση που όπως λένε είναι γεμάτη με μουχλιασμένους αριστερούς όρους και ιδέες. Η ερμηνεία του feral Faun των προοδευτικών αστικών επαναστάσεων του Διαφωτισμού όμως, είναι λίγο πολύ ξεκάθαρος ιστορικός υλισμός (Μαρξισμός, με άλλα λόγια). Από ειρωνεία της τύχης, δίχως τις αριστερές ιδέες να τους στηρίζουν, οι πριμιτιβιστές δεν θα μπορούσαν να γράψουν τις «αντιαριστερές» διατριβές τους. παρομοίως, ο Faun χρησιμοποιεί επανειλημμένως όρους όπως «αστοί» που επίσης ζέχνουν απαρχαιωμένο αριστερισμό. Οι περισσότεροι σύγχρονοι αναρχικοί αρνούνται τέτοιους όρους επειδή έχουν την οσμή Παλιάς Φρουράς, Κομματικού δογματισμού. (Αντί να μιλάνε για την «αστική τάξη», για παράδειγμα, πολλοί αναρχικοί το βρίσκουν πιο χρήσιμο να τονίζουν τις δραστηριότητες των πολυεθνικών και της επιχειρηματικής ελίτ).

Στη συνέχεια ο Faun κάνει ένα από τα χειρότερα λάθη του στο δοκίμιο του: ισχυρίζεται πως «το καθοριστικό χαρακτηριστικό του καπιταλισμού, σε σύγκριση με άλλα οικονομικά συστήματα, δεν είναι η ύπαρξη καπιταλιστών αλλά η παραγωγή πλεονασμάτων κεφαλαίου επιτρέποντας την αέναη οικονομική επέκταση». Είναι αλήθεια πως το καθοριστικό χαρακτηριστικό του καπιταλισμού δεν είναι η ύπαρξη καπιταλιστών – αλλά ούτε και είναι η «παραγωγή πλεονάσματος κεφαλαίου». Είναι το γεγονός της ύπαρξης του κεφαλαίου – ή ταξικής ιδιοκτησίας – του ίδιου. Αν ο καπιταλισμός είναι κάτι, αυτό είναι η ύπαρξη του κεφαλαίου. Δεν είναι η «πλεονασματική παραγωγή» του. Το «κεφάλαιο» είναι το ίδιο μια μορφή ιδιοκτησίας που προϋποθέτει  μια συγκεκριμένη κατανομή εξουσίας: η εξουσία κάποιων να ελέγχουν και να διαθέτουν τα πράγματα στα οποία άλλοι πρέπει να έχουν πρόσβαση για να επιβιώσουν. Το «κεφάλαιο» είναι μια εξουσιαστική σχέση μεταξύ ατόμων, και για τους αναρχικούς αυτή ακριβώς η εξουσιαστική σχέση είναι η καθοριστική πτυχή του καπιταλισμού.  Αν η «παραγωγή πλεονάσματος κεφαλαίου» είναι το καθοριστικό στοιχείο για τους πριμιτιβιστές, και όχι ο εξουσιασμός που είναι εγγενής στο ίδιο το «κεφάλαιο», τότε με ποια έννοια είναι αναρχικοί οι πριμιτιβιστές;

Αν με την «παραγωγή πλεονάσματος κεφαλαίου» ο Feral Watkins πραγματικά εννοούσε «απόσπαση υπεραξίας», τότε ξανά δεν κάνει πριμιτιβιστική ανάλυση, αλλά απλά Μαρξιστική. Αν, όμως, στη πραγματικότητα εννοεί πως ο καπιταλισμός ορίζεται ως παραγωγή πλεονάσματος κεφαλαίου, τότε πρέπει να ρωτήσουμε: ποια είναι η σημασία αυτής της παραγωγής του «πλεονάσματος κεφαλαίου», και για ποιόν είναι μια τέτοια παραγωγή κακή; Και επιπλέον, πόσο κεφάλαιο είναι το «σωστό» ποσό κεφαλαίου που μπορεί να συγκεντρωθεί πριν αρχίσει η «παραγωγή πλεονάσματος κεφαλαίου»;

Για τους καπιταλιστές, δεν υπάρχει κάτι τέτοιο όπως το πλεόνασμα κεφαλαίου. Ποτέ δεν μπορούν να έχουν αρκετό. Και φυσικά δεν μπορούν να χορτάσουν στο βαθμό που να αισθάνονται πως έχουν «πλεόνασμα» από αυτό. Εν τέλει, αυτό είναι που τους κάνει καπιταλιστές. Όσο περισσότερο, τόσο το καλύτερο. Για αυτούς πάντοτε υπάρχει έλλειμα, ανεξάρτητα από πόσο κατέχουν, και είναι αυτό που τους οδηγεί να επεκτείνουν τις επιχειρήσεις τους και να μαζέψουν ακόμη περισσότερα. Δεν υπάρχει «πλεόνασμα» στη λογική τους. αντίθετα, πάντοτε υπάρχει ελαφρώς λιγότερο από όσο χρειάζεται για να κορεστεί η όρεξή τους.

Για τους εργάτες, όμως, όποιος δουλεύει υπό τους καπιταλιστές, ο όρος «πλεόνασμα κεφαλαίου» είναι περιττολογία. Το ίδιο το κεφάλαιο είναι πλεονασμός. Η απλή του ύπαρξη είναι μια υπερβολή. Ο καπιταλισμός γεννά πλεονάσματα επειδή είναι το ίδιο πλεόνασμα. Για την οπτική της εργατικής τάξης, η ύπαρξη των καπιταλιστών είναι υπερβολική και αχρείαστη· οι καπιταλιστές είναι μια περιττή τάξη ανθρώπων των οποίων η εξολόθρευση (ως τάξη – όχι ως άτομα!) θα μπορούσε να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την ελευθερία. Οι πριμιτιβιστές όμως, δεν έχουν εργατική οπτική. (Φυσικά οι πριμιτιβιστές παρασύρονται και αναφέρονται σε μια «εργατική τάξη» αρκετά συχνά, αλλά δεν έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο· χρησιμοποιείται με τον ίδιο χαλαρό τρόπο που οι New York Times μπορεί περιστασιακά να αναφέρονται σε μια Αμερικάνικη «εργατική τάξη»).

Μπορεί να μοιάζει πως στο σημείο αυτό είμαστε υπερβολικά σχολαστικοί, στο πως ο Faun ορίζει το καπιταλισμό. Η ανικανότητα όμως του Faun να κατανοήσει την απλή εξουσιαστική δυναμική που κάνει το «κεφάλαιο» αυτό που είναι, αποκαλύπτει την φτώχια της πριμιτιβιστικής φιλοσοφίας. Οι αναρχικοί βλέπουν την ιδιωτική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής – «κεφάλαιο» – ως μια ένδειξη του ευρύτερου προβλήματος του εξουσιασμού. Για τους αναρχικούς, ο ιδιαίτερος τύπος του εξουσιασμού που αντιπροσωπεύει το κεφάλαιο είναι που αποτελεί το καθοριστικό χαρακτηριστικό του καπιταλισμού. Αν για τους πριμιτιβιστές το καθοριστικό χαρακτηριστικό είναι απλά ένα «πλεόνασμα παραγωγής» των ιδιωτικών μέσων παραγωγής, τότε δεν έχουν κάποια ουσιαστική αντιεξουσιαστική ανάλυση του παρόντος οικονομικού συστήματος στο οποίο ζούμε.

Ο Faun ισχυρίζεται πως οι αναρχοσυνδικαλιστές  έχουν βασικές αξίες που είναι κοινές με των καπιταλιστών. Οι «αξίες που είναι ουσιαστικές για την καπιταλιστική επέκταση είναι η παραγωγή και η πρόοδος», λέει. «Οι αναρχοσυνδικαλιστές αγκαλιάζουν… αυτές τις καπιταλιστικές αξίες», επιμένει. Ο Zerzan και άλλοι χρησιμοποιούν παρόμοια επιχειρήματα, ισχυρίζονται πως οι αριστεροί επίσης προσκολλώνται τυφλά στις αντιλήψεις της προόδου. Η «παραγωγή» και η «πρόοδος» όμως, αν βγουν εκτός πλαισίου μπορούν με ευκολία να προσαρμοστούν σχεδόν στα πάντα. Το ερώτημα, για τους αναρχικούς, είναι η παραγωγή τί πράγματος και υπό ποιες συνθήκες; Και, παρομοίως, η πρόοδος προς ποια κατεύθυνση; Δεν αρκεί να πούμε πως «παραγωγή και πρόοδος» από μόνες τους είναι απόλυτα καλές ή κακές, εκτός πλαισίου.

Η παραγωγή που ικανοποιεί το μέγιστο ποσοστό των ανθρώπινων αναγκών με την ελάχιστη ανθρώπινη προσπάθεια είναι ένας στόχος που αξίζει να επιδιωχθεί σύμφωνα με τους αναρχοσυνδικαλιστές. Η παραγωγή που μεγεθύνει τα όρια κέρδους στο μεγαλύτερο βαθμό, με την ελάχιστη κοινωνική υπευθυνότητα, είναι αυτό που επιθυμούν οι ιδιοκτήτες των εταιρειών. Αυτές είναι ριζικά διαφορετικές προτεραιότητες. Οι καπιταλιστές πιστεύουν στη πρόοδο προς οτιδήποτε θα τους βοηθήσει να βγάλουν χρήματα: η τεχνολογική πρόοδος που εξαφανίζει το αμειβόμενο ή πιθανώς ανεξέλεγκτο εργατικό δυναμικό χαιρετίζεται ως «πρόοδος». Η από-απασχόληση και η περιβαλλοντική καταστροφή είναι «πρόοδος».

Για τους αναρχοσυνδικαλιστές όμως, αυτό είναι το αντίθετο της προόδου· για τους αναρχοσυνδικαλιστές, η «πρόοδος» έχει νόημα στην έκταση που οι καινοτομίες συμβαίνουν για να βοηθήσουν θρέψουν, στεγάσουν, ντύσουν, κλπ., το μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων με το ελάχιστο μέγεθος ανθρώπινης εργασίας, την ελάχιστη χρήση φυσικών πόρων, και το ελάχιστο μέγεθος περιβαλλοντικής καταστροφής. Οι καινοτομίες που επεκτείνουν  το πεδίο της ανθρώπινης ελευθερίας και συνεισφέρουν στην εργατική αυτοδιαχείρηση (π.χ. ανθρώπινος αυτοπροσδιορισμός), αντιμετωπίζονται ως προοδευτικές. Οι καπιταλιστές δεν ενδιαφέρονται για αυτού του είδους  προόδου, καθώς δεν είναι κερδοφόρος. Οι πριμιτιβιστές δεν αναγνωρίζουν αυτή τη προφανή, βασική διάκριση, καθώς αν το έκαναν θα τους στερούσε ένα χρήσιμο αχυράνθρωπο.

«Για την παραγωγή και την πρόοδο η εργασία είναι ουσιώδης», συνεχίζει ο Faun, «και έτσι οι αστοί δίνουν μεγάλη αξία στην εργασία – και, αντίθετα από την εικόνα που δίνουν οι «ριζοσπάστες» συνδικαλιστές, δεν είναι σπάνιο για τους καπιταλιστές να δουλεύουν πολύ περισσότερες ώρες από τους βιομηχανικούς εργάτες, αλλά είναι μάλλον οργανωτική παρά παραγωγική εργασία».

Οι πληροφοριοδότες της αστυνομίας επίσης μπορεί να εργάζονται περισσότερες ώρες από τους βιομηχανικούς εργάτες, αλλά αυτό δεν είναι το είδος της δουλειάς που οι αναρχοσυνδικαλιστές εκτιμούν. Ξανά, δεν είναι απλά εργασία αυτή καθαυτή που εκτιμάται, αλλά το είδος της εργασίας. «Τι είδος εργασίας είναι, και μια για ποιο σκοπό εκτελείται;». ρωτάνε οι αναρχοσυνδικαλιστές. Υπάρχει εργασία που είναι επιζήμια για την εργατική τάξη – όπως η «εργασία» της εκμετάλλευσης και διεύθυνσης – και υπάρχει εργασία που είναι παραγωγική και χρήσιμη για την κοινωνία. Η δεύτερη μορφή εργασίας είναι που εκτιμάται από τους αναρχοσυνδικαλιστές. Η εργασία της διακυβέρνησης και της εκμετάλλευσης όχι.

«Εκείνοι που καταφέρνουν να αποφύγουν την εργασία είναι τα ηθικά αποβράσματα της καπιταλιστικής κοινωνίας – παρασιτούν πάνω σε εκείνους που δουλεύουν», γράφει ο Faun, δηλώνοντας πως επίσης οι αναρχοσυνδικαλιστές αντιμετωπίζουν τους κοπανατζήδες με τον ίδιο τρόπο. Ωστόσο εκείνοι που δεν εργάζονται σε μια τυπική δουλειά μπορεί να δρουν με ένα θετικό τρόπο για τους επαναστατικούς σκοπούς ή όχι. Οι περισσότεροι αναρχοσυνδικαλιστές θα προτιμούσαν, για παράδειγμα, να μην εργάζεται καθόλου κάποιος, παρά να εργάζεται ως καπιταλιστής ή πληροφοριοδότης της αστυνομίας. Το μίσος για εργασία στο σύστημα που ζούμε είναι κατανοητή, πράγματι., είναι αυτό το μίσος που θρέφει την αναρχοσυνδικαλιστική επιθυμία για επαναστατική αλλαγή. Αυτό είναι μίσος για την εργασία καθώς πρέπει να πραγματοποιηθεί στο κρατιστικό/καπιταλιστικό σύστημα στο οποίο η μάζα των ανθρώπων εργάζονται για να πλουτίζουν λίγοι εις βάρος των πολλών σε βάρος του εαυτού τους, του ταλέντου τους, και της αυτοπραγμάτωσης τους.

Η εργασία σε μια πριμιτιβιστική κοινωνία θα αποτελείται από τη συλλογή καρπών, το κυνήγι, το μάζεμα, το μαγείρεμα, η αναζήτηση ή κατασκευή καταφυγίου, κλπ. Όπως και οι πριμιτιβιστές ισχυρίζονται πως δεν θα αναγκάσουν οποιονδήποτε να μετέχει σε αυτό το είδος εργασίας, αφήνοντας τους μη εργαζόμενους να τα καταφέρουν μόνοι τους ή να πεθάνουν, το ίδιο και οι αναρχοσυνδικαλιστές δεν θα αναγκάσουν κανένα να δουλέψει σε μια μετακαπιταλιστική κοινωνία. Σε μια αναρχοσυνδικαλιστική κοινωνία, τα πλεονάσματα θα είναι μάλλον άφθονα, έτσι θα είναι δυνατό να φροντίζονται οι μη εργαζόμενοι. Στην πριμιτιβιστική ουτοπία, τα πλεονάσματα είναι εγγυημένο πως δε θα υπάρχουν – αφού πραγματικά θεωρούνται εξουσιαστικά –  αφήνοντας πολλούς να υποφέρουν και να πεθάνουν. (Να θυμάστε, οι πριμιτιβιστές ισχυρίζονται πως «η εμφάνιση των πλεονασμάτων… σημαίνει [δική μου έμφαση] πάντοτε ιδιοκτησία και το τέλος του άνευ όρων διαμοιρασμό» – τα πλεονάσματα πρέπει λοιπόν να αποφεύγονται, είναι ανεπιθύμητα).

Οι αναρχοσυνδικαλιστές μπορούν επίσης να οραματίζονται μια εποχή που η εργασία θα είναι μικρότερη, πιο ευχάριστη, πιο αποδοτική, και ποιο παραγωγική από ότι είναι τώρα, αφήνοντας αρκετό χρόνο για διασκέδαση, αν η ίδια η εργασία θα διακρίνεται από το χρόνο διασκέδασης. Η πριμιτιβιστική αντίληψη, όπως και η καπιταλιστική, είναι πως οι άνθρωποι χρειάζονται εξωτερική πίεση για να εργαστούν. Δίχως τέτοια εξωτερική πίεση, οι πριμιτιβιστές λένε, κανένας δε θα θέλει να εργαστεί στα ορυχεία ή να κάνει άλλες ανεπιθύμητες εργασίες. Ο Kropotkin απάντησε σε αυτό το ψέμα στο Αναρχικός Κομμουνισμός:

«Όσον αφορά το παιδιάστικο ερώτημα, που επαναλαμβάνεται για πενήντα χρόνια: ‘Ποιος θα κάνει τις δυσάρεστες εργασίες;’, πραγματικά λυπάμαι που κανένας από τους σοφούς μας δεν έχει αναγκαστεί να τις κάνει, έστω για μια μέρα στη ζωή τους. αν υπάρχει ακόμα εργασία που είναι αυτή η ίδια δυσάρεστη, είναι επειδή οι επιστήμονές μας δεν νοιάστηκαν ποτέ για τα μέσα που θα τις κάνουν λιγότερο δυσάρεστες: πάντοτε ήξεραν πως υπήρχαν αρκετοί πεινασμένοι που θα την έκαναν για λίγες πένες την ημέρα».

Η εργασία μπορεί να είναι πιο ευχάριστη όταν διωχτούν μακριά τα αφεντικά και όταν οι ίδιοι οι εργάτες διαχειρίζονται τους χώρους εργασίας τους· όλοι οι πόροι που ελέγχονται από τους καπιταλιστές θα περάσουν στα χέρια του κοινού. Οι πριμιτιβιστές δεν επιθυμούν να εργάζονται σε μια τέτοια κοινωνία που δεν θα είναι αναγκασμένοι να το κάνουν, και θα ήταν στην ευχέρεια των μεμονωμένων κοινοτήτων να αποφασίσουν αν θα δώσουν στους πριμιτιβιστές αργόσχολους μέρος ενός πλεονάσματος το οποίο δεν βοήθησαν να δημιουργηθεί. (Φυσικά, με δεδομένο πως μια τέτοια κοινωνία μπορεί να δημιουργηθεί μόνο μέσα από μια επανάσταση που βασίζεται στις αρχές της αλληλεγγύης και της αλληλοβοήθειας, είναι μάλλον οι πριμιτιβιστές μη εργάτες θα βρεθούν υπό τη φροντίδα των μισητών εργατιστών ξαδελφιών τους). Μέχρι να δημιουργηθεί όμως μια κατάσταση πραγμάτων, όμως οι αναρχοσυνδικαλιστές δεν απευθύνουν κάποια συγκεκριμένη κατηγορία προς τους ανθρώπους που αποφεύγουν να δουλέψουν, εκτός αν το κάνουν με τρόπο που ζημιώνει με υπερβολικό τρόπο τους εργαζόμενους συντρόφους τους. Οι αναρχικοί πιστεύουν πως η πιο σημαντική δουλειά που πρέπει να γίνει στη περίοδο που ζούμε είναι η εργασία της οργάνωσης των ανθρώπων για την ανατροπή του κρατικά επιδοτούμενου καπιταλιστικού συστήματος.

Ο Feral Watkins αναφέρει το «Άκου Αναρχικέ!» του Chaz Bufe ως απόδειξη του πως οι αναρχικοί αισθάνονται για εκείνους που προσπαθούν να αποφύγουν την εργασία στη κοινωνία μας. Ο Bufe αναφέρει πως οι αναρχικοί που εσκεμμένα προσπαθούν να ενταχθούν στην κοινωνική μέριμνα ως τρόπο να ζουν μια ελεύθερη από εργασία ζωή, «αναρχικό» lifestyle δεν φέρονται με τρόπο που είναι ευεργετικός για την επίτευξη επαναστατικής αλλαγής. Για τους πριμιτιβιστές και τους lifestyle αναρχικούς γενικότερα, το σχόλιο του Bufe ακούγεται σαν πατερναλιστική επίπληξη των κοπανατζήδων, που μοιάζει με ρεπουμπλικανική ρητορική κατά του κράτους πρόνοιας, με την εμονική επιμονή της πως οι άνθρωποι παντού πρέπει να κάνουν το ηθικό και υπεύθυνο πράγμα και να βρουν μια δουλειά. Στη πραγματικότητα, αυτή είναι η γενική στάση που οι πριμιτιβιστές αποδίδουν στον αναρχοσυνδικαλισμό και στο εργατικό κίνημα συνολικά.

Τα σχόλια του Bufe και η αναρχοσυνδικαλιστική θέση δεν ταυτίζονται με το τι πιστεύει για αυτά ο Watkins, ωστόσο, υπό μια έννοια, είναι πιο χρήσιμο για τον αναρχοσυνδικαλισμό οι αναρχικοί να έχουν δουλειές, καθώς μπορούν να προσπαθήσουν να οργανώσουν το χώρο εργασίας τους σύμφωνα με μη ιεραρχικές γραμμές. Υπό αυτή την έννοια είναι χρήσιμο οι αναρχικοί να πηγαίνουν στο χώρο εργασίας όπως οι ακτιβιστές πάνε στις κοινότητες και τις γειτονιές που θέλουν να οργανώσουν. Η τραγωδία είναι, φυσικά, πως για τους πιο πολλούς αναρχικούς η εργασία δεν είναι οργανωτική επιλογή, αλλά αναγκαιότητα της ζωής. Οι ριζοσπαστικές ενώσεις βασίζονται στην οργάνωση των εργατών μέσα στη βιομηχανία τους για την τελική απαλλοτρίωση του κεφαλαίου από την ιδιωτική κατοχή.

Η επιθυμία μερικών λούμπεν προλετάριων να εξαπατήσουν για την είσοδό τους στη πρόνοια επίσης αποτελεί μια μορφή αναχωρητισμού. Κανένας δεν λέει πως όποια μικρά, πενιχρά προγράμματα πρόνοιας υπάρχουν στις ΗΠΑ πρέπει να καταστραφούν, ή οτιδήποτε τέτοιο (το αντίθετο μάλιστα!). Η δημιουργία όμως ενός ατομιστικού ελεύθερου από εργασία lifestyle, δεν είναι επαναστατικό, ούτε και θα οδηγήσει σε κάποια ουσιαστική επαναστατική αλλαγή. Τα αφεντικά μπορούν να επιβιώσουν όταν οι εργάτες εγκαταλείπουν την καθημερινότητα· δεν μπορούν να αντέξουν με τους εργάτες να οργανώνουν δυναμικά το χώρο εργασίας. Πράγματι, οι μεγάλες αναρχικές επαναστάσεις στην Ισπανία, την Ουκρανία, το Μεξικό, και αλλού, δεν οδηγήθηκαν από κάποιο εξεγερτικό όραμα εγκατάλειψης της καθημερινότητας. Ο αναχωρητισμός της πρόνοιας το κάνει.

«Το μόνο πρόβλημα που έχουν με τον καπιταλισμό είναι ποιος είναι επικεφαλής», συνεχίζει ο Feral Faun, αναφερόμενος στους αναρχοσυνδικαλιστές. Ο Zerzan συμφωνεί, γράφοντας, «Τα αυτοδιαχειριζόμενα εργοστάσια και άλλες μορφές παραγωγισμού και εξειδίκευσης είναι πλέον ευρέως αντιληπτά ως μη προοδευτικά». («Ευρέως αντιληπτά»; Από ποιόν;). Οι αναρχοσυνδικαλιστές θα «προτιμούσαν τον Ένα Μεγάλο Καπιταλιστή», γράφει ο Faun, «το παγκόσμιο σωματείο των εργαζόμενων, αντί διάφορων μεμονωμένων ατόμων, εταιρειών και κρατών να είναι στην εξουσία. Η βασική όμως δομή θα ήταν η ίδια».

Εδώ ο Faun/Watkins κοροϊδεύει τους IWW (Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου) και την ιδέα τους για «Ένα Μεγάλο Σωματείο». Όταν όμως ο Faun χλευάζει το «παγκόσμιο συνδικάτο των εργαζομένων» επίσης στρέφεται κατά της ίδιας της παγκόσμιας ενότητας της εργατικής τάξης. Πράγματι, η ανάλυση του Faun δεν είναι καθόλου «εργατιστική». Το αντίθετο μάλιστα. Στη πράξη είναι αντεργατική. Ο φόβος του «ενός μεγάλου καπιταλιστή» είναι ακριβώς η αναρχική κριτική προς το Λενινισμό και άλλων μορφών κρατικού σοσιαλισμού. Δηλαδή, οι κρατιστές σοσιαλιστές επιδιώκουν να αντικαταστήσουν ένα σύνολο καπιταλιστών με ένα μεγάλο καπιταλιστή υπό τη μορφή κράτους. Οι αναρχοσυνδικαλιστές όμως δεν θέλουν όμως να επιλέξουν ούτε ανάμεσα σε ένα μεγάλο καπιταλιστή (κράτος) ούτε σε πολλούς· θέλουν μια αυτοοργανωμένη οικονομία στην οποία οι άνθρωποι που κάνουν τη δουλειά παίρνουν και τις αποφάσεις. Αυτό δεν είναι καπιταλισμός, πόσο μάλλον συμβάλει στη δημιουργία «Ενός Μεγάλου Καπιταλιστή». Η επιμονή του Feral Watkins πως με κάποιος τρόπο είναι, απλά επιβεβαιώνει το γεγονός πως αυτός και άλλοι πριμιτιβιστές δεν έχουν ιδέα της βασικής κοινωνικής δυναμικής που στηρίζει το καπιταλισμό.

«Ο φιλελεύθερος αστός είναι ικανοποιημένος με το να ξεφορτωθεί παπάδες και βασιλιάδες, και ο αναρχοσυνδικαλιστής προσθέτει επιπλέον προέδρους και αφεντικά», λέει ο Faun. «Τα εργοστάσια παραμένουν όμως άθικτα, τα μαγαζιά παραμένουν άθικτα (αν και οι συνδικαλιστές μπορεί να τα ονομάζουν κέντρα διανομής), η οικογένεια παραμένει άθικτη – ολόκληρο το κοινωνικό σύστημα παραμένει άθικτο».

Και δε θα παρέμεναν άθικτες οι οικογένειες αν οι πριμιτιβιστές έκαναν το δικό τους; Ο ισχυρισμός του Faun είναι πως αφού οι φυσικές δομές, όπως τα μαγαζιά, θα παραμείνουν όρθια, οι καταπιεστικές κοινωνικές δομές θα μπορέσουν να επιβιώσουν άθικτες. Όπως η εσφαλμένη αντίληψη του Marx πως ο «ατμοκίνητος μύλος σου δίνει τον βιομηχανικό καπιταλιστή», ο Faun πιστεύει πως το μαγαζί θα σου δώσει το αφεντικό. Δηλαδή, η φυσική ύπαρξη των κτηρίων θα δημιουργήσουν με κάποιο τρόπο εξουσιαστικές φιγούρες. Ο Faun δεν μας κουράζει προσφέροντας μια εξήγηση πως γίνεται αυτό – μας αφήνει να πιστέψουμε το λόγο του.

Στη πραγματικότητα, το αν τα καταστήματα είτε παραμείνουν άθικτα, είτε όχι, θα είναι απόφαση των εργατών και των κοινοτήτων τους. Όταν ο Faun λέει πως οι αναρχοσυνδικαλιστές θέλουν τα πράγματα να συνεχίσουν να είναι όπως πριν, προδίδει μια βαθιά παρανόηση της αρχής της αυτοδιαχείρισης, όπως και ο Perlman παραπάνω. Ο αναρχοσυνδικαλισμός είναι η αντίληψη πως οι εργάτες ξέρουν καλύτερα από όλους πως πρέπει να χρησιμοποιηθεί η εργασία τους – αν χρησιμοποιηθεί – και αυτοί, όχι θεωρητικοί, πρέπει να αποφασίσουν τι να κάνουν στο πραγματικό σημείο παραγωγής.

Και, είτε το πιστεύετε, είτε όχι, οι αναρχοσυνδικαλιστές δεν επιθυμούν να αποστερήσουν από τους πριμιτιβιστές οποιαδήποτε ευκαιρία για να επιστρέψουν στη φύση. Αν, σε ένα μετά-επαναστατικό κόσμο, ομάδες πριμιτιβιστών επιθυμούσαν να φύγουν και να ζήσουν με ένα τρόπο που θεωρούν πιο κοντά στις φυσικές ανθρώπινες τάσεις, θα είναι απολύτως ελεύθεροι να το κάνουν. Καθώς θα κοιτάνε με περιφρόνηση πίσω τους τον «εργατίστικο» αναρχικό πολιτισμό που άφησαν, θα είναι χαρούμενοι με την ενασχόληση της πολύ σκληρής δουλειάς της συλλογής τροφής και κατασκευής καταφυγίου για τους ίδιους, κοροϊδεύοντας τους εαυτούς τους  πως δεν είναι εργασία στη πραγματικότητα – αν και πολύ δύσκολη εργασία που δεν θα υποβοηθάτε από τις μηχανές που οι αναρχικοί πίσω στη τεχνολογική κοινωνία απαλλοτρίωσαν από την καπιταλιστική εξουσία. Στο τέλος, ο πριμιτιβιστής θα δουλεύει πολύ σκληρότερα από τον «εργατιστή» ξάδερφό του, ανεξάρτητα του πόσο σκληρά προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του πως έχει απελευθερωθεί από το μόχθο.

  1. Η Αιματηρή Πλευρά του Πριμιτιβισμού

Η απλή θεωρητική ανικανότητα είναι ένα θέμα. Υπάρχει όμως και μια πολύ πιο σκοτεινή πλευρά στη πριμιτιβιστική σκέψη.

Στις 11 Δεκεμβρίου 1985, ο ιδιοκτήτης καταστήματος στη Καλιφόρνια, Hugh Scrutton προσπάθησε να αφαιρέσει αυτό που πίστευε πως ήταν επικίνδυνο σκουπίδι από το πάρκινγκ του καταστήματος του. Καθώς σήκωσε τοι αντικείμενο με τα χέρια του, το οποίο έμοιαζε με ‘ένα κομμάτι ξύλου στο οποίο ήταν καρφωμένα καρφιά, μια έκρηξη έστειλε μεταλλικά θραύσματα στη καρδιά του και του ακρωτηρίασε το δεξί του χέρι σκοτώνοντάς τον. Ο Scrutton ήταν το πρώτο από τα τρία θύματα που έχασαν τη ζωή τους από τις επιθέσεις του Unabomber,

«Δεν είναι αθώοι», είπε ο Zerzan σε ένα δημοσιογράφο. «Το οποίο δε σημαίνει πως είμαι εντελώς εντάξει με το να τους ανατινάζουμε σε κομμάτια. Ένα κομμάτι μου είναι. Και ένα κομμάτι μου δεν είναι». Στο Running on Emptiness, ο Zerzan δείχνει τη συμπάθεια του διαφορετικά: «Έχω την ελπίδα, αν όχι τη βεβαιότητα, πως ο ΤΚ [Ted Kaczynski] κάποια στιγμή θα ειδωθεί υπό περισσότερο θετικό φως για την αντίσταση του στον βιομηχανικό πολιτισμό». Ο Kaczynski, λέει ο Zerzan, «αποφάσισε πως έπρεπε να σκοτώσει ανθρώπους για να φέρει στην επιφάνεια την καταπιεσμένη του άποψη. Και τους ανάγκασε [τα μέσα] να την δημοσιεύσουν (ΣτΜ, το δοκίμιο «Η Τεχνολογική Κοινωνία και το Μέλλον της», γνωστό ως μανιφέστο του Unabomber, δημοσιεύτηκε ως αντάλλαγμα για τη διακοπή των βομβιστικών επιθέσεων του). Η ουσία δεν είναι αν ήταν δικαιολογημένος ή όχι, αλλά απλά το επίπεδο της άρνησης [πως ο πολιτισμός και η τεχνολογία είναι κακά]».

Σύμφωνα με τον Kaczynski στο primitivism.com, «Όταν τα πράγματα καταρρέουν, θα υπάρξει βία και αυτό γεννά το ερώτημα, δε ξέρω αν θέλω να το ονομάσω ηθικό ερώτημα, αλλά η ουσία είναι πως για εκείνους πως για εκείνους που κατανοούν την ανάγκη να ξεφορτωθούν το τεχνοβιομηχανικό σύστημα, αν εργάζεσαι για τη κατάρρευση του, στην ουσία σκοτώνεις πολλούς ανθρώπους. Στο άρθρο, Όταν η Μη-Βία Είναι Αυτοκτονία, ο Kaczynski προτρέπει τους ακτιβιστές  να προετοιμαστούν για μάχη, δημιουργώντας μια θεωρητική εικόνα  για να μας σπρώξει προς αυτό το σκοπό: Στη Χώρα του Kaczynski, λέει η παραβολή, μετά-επαναστάτες γεωργοί (δηλαδή εξημερωτές φυτών) έρχονται αντιμέτωποι με εισβολείς, που επιθυμούν να βιάσουν την φίλη του πριμιτιβιστή. «Mick πιάσε αυτή τη πουτάνα εκεί πριν το σκάσει, Έχει κωλάρα», ο Kaczynski βάζει τους φανταστικούς κακοποιούς να λένε: «Θα την γαμήσουμε όλοι απόψε». Όμορφα πράγματα.

Στο A:AJODA, το οποίο δημοσίευσε τη πρώτη συνέντευξη του Kaczynski από τη φυλακή. Ο Lawrence Jarach παραπονιέται, «Υπάρχουν πολλές καρικατούρες προκατάληψης και αντιρρήσεις γύρω από το πριμιτιβισμό· για παράδειγμα πως οι θιασώτες του θέλουν να ‘επιστρέψουν στη Λίθινη Εποχή’…».  Στην ουσία, ο Jarach λέει, «από όσο μπορώ να ξέρω, οι περισσότεροι πριμιτιβιστές θέλουν να πάνε πίσω μόνο μέχρι την Εποχή του Σιδήρου», θέτοντας το χρυσό αιώνα του πριμιτιβισμού περίπου στο 1000 π.Χ., πολύ μετά τη καθιέρωση του γραπτού λόγου και των γεωργικών πλεονασμάτων, και όταν κυριαρχούσαν τα βασίλεια της Μέσης Ανατολής. Σύμφωνα με το ανεξάρτητο Population Resource Bureau, «Το μέσο προσδόκιμο ζωής στη Γαλλία την Εποχή του Σιδήρου υπολογίζεται περίπου στα 10 με 12 χρόνια. Υπό αυτές τι συνθήκες, ο ρυθμός γεννήσεων θα έπρεπε να είναι 80 ανά 1000 άτομα απλά και μόνο για να επιβιώσει το είδος». Ένας υπέροχος Χρυσός Αιώνας.

Ο Jarach περιγράφει ένα καταθλιπτικά διαφοροποιημένο αριθμό πριμιτιβιστικών θεωριών που κυκλοφορούν αυτή τη στιγμή: κάποιες σχετίζονται με τον Zerzan και το «πράσινο αναρχισμό», μια άλλη είναι χτισμένη γύρω από το μισανθρωπισμό της Βαθιάς Οικολογίας τύπου Earth First, και τουλάχιστον άλλη μια έρχεται από το κομμάτι Perlman/Bradford/Fifth Estate. Ο Jarach λέει πως η κριτική πως η δημιουργία μιας μηδενιστικής κοινωνίας «θα οδηγήσει στον άμεσο θάνατο χιλιάδων – αν όχι εκατομμυρίων – ανθρώπων» είναι απλά μια «δικαιολογία» από εκείνους που δεν θέλουν να δαπανήσουν χρόνο για να προσπαθήσουν να κατανοήσουν τις πολλές εκδοχές του πριμιτιβισμού που μας παρουσιάζει. Ο Jarach στη συνέχεια ρωτάει τον Zerzan αν, όντως, «εκατομμύρια θα πεθάνουν άμεσα» αν οι πριμιτιβιστές πετύχαιναν το σκοπό τους, «Ίσως η σημαντικότερη λέξη στην ερώτηση σου είναι το ‘άμεσα’», απάντησε με προσοχή ο Zerzan. «Με άλλα λόγια, αν ολόκληρος ο μηχανισμός επίβλεψης εξαφανίζονταν αμέσως με κάποιο τρόπο, εκατομμύρια θα πέθαιναν». Η λύση είναι εμφανώς να καταστρέψουμε τη τεχνολογία σταδιακά  – κάτι που δεν θα φέρει το μαζικό θάνατο άμεσα, είναι αλήθεια, αλλά βαθμιαία. Η υπόλοιπη απάντηση του Zerzan είναι μη-απάντηση («Οι άνθρωποι πεθαίνουν ήδη», λέει – ένα γεγονός γνωστό στους περισσότερους, και ουσιαστικά ο λόγος που πολλοί από εμάς είμαστε αναρχικοί, καθώς θέλουμε να εμποδίσουμε τον εκτεταμένο μαζικό θάνατο!).

Είναι τραγικό πως τα πιο φανατικά κομμάτια του πριμιτιβιστικού κινήματος αποδέχονται ευχαρίστως τον ανθρώπινο θάνατο. Αν και δεν προβαίνουν σε ανθρωποκτονίες τύπου Kaczynski σε μαζική κλίμακα, εκστασιάζονται με επιδημίες μεγάλης κλίμακας που ίσως μειώσουν το πληθυσμό της γης. Στην έκδοση της 1ης Μαΐου 1987 του περιοδικού Earth First! , για παράδειγμα, η «Miss Ann Thropy» ισχυρίζονταν πως το AIDS είναι ένα «καλό» πράγμα, και είπε πως αν αυτή η «επιδημία δεν υπήρχε, οι ριζοσπάστες οικολόγοι θα έπρεπε να ανακαλύψουν μια».

Το ότι η κοινωνία των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών ή και της Εποχής του Σιδήρου δεν μπορούσε να συντηρήσει μεγάλα πληθυσμιακά κέντρα είναι ένα γεγονός που αναγνωρίζεται από τους περισσότερους πριμιτιβιστές. Για να επιτύχουν το σκοπό τους μιας πριμιτιβιστικής κοινωνίας λοιπόν, όπως και οι Ερυθροί Χμερ, πιστεύουν πως ο πληθυσμός πρέπει να κατανεμηθεί πιο ομοιόμορφα στο κόσμο. Όπως έγραψε ο Marx και ο Engels στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο, οι επαναστάτες πρέπει να προσπαθήσουν για να δημιουργήσουν μια «βαθμιαία κατάργηση της διάκρισης μεταξύ πόλης και χώρας, μέσω μιας πιο ισότιμης κατανομής του πληθυσμού στη χώρα». Η μαρξιστικού τύπου κατανομή του πληθυσμού που να προωθείται από «μετά-αριστερούς» είναι ένα παράξενο πράγμα όντως, για να μην αναφέρω ένα παλιό πράγμα – ένα βασικό παράδειγμα των δανείων τους από παλιούς εξουσιαστές.

Στο Σημειώσεις για τον Πριμιτιβισμό, o Zerzan και η Green Anarchy Collective επαναλαμβάνουν προειδοποιήσεις τύπου βαθιάς οικολογίας πως μέσα «στα τελευταία 200 χρόνια η καμπύλη αύξησης του ανθρώπινου πληθυσμού έχει μετατοπιστεί από το κανονικό για θηλαστικό σχήμα s  σε ένα πιο ιικό σχήμα j. Η συσχέτιση της ανθρωπότητας με «ιογενή» μόλυνση είναι συνηθισμένη στη βαθιά οικολογία, που θεωρεί την ανθρωπότητα ασθένεια πάνω στο πλανήτη. (Σύμφωνα με τη δήλωση του συνιδρυτή του Earth First, David Foreman, «Είμαστε καρκίνωμα πάνω στη φύση»). Παίζοντας ακόμα πιο πολύ με την αναλογία, οι πριμιτιβιστές προειδοποιούν πως αυτή «η αύξηση είναι αρκετά όμοια με αυτή των ιών (η οποία στοχεύει στο να καταβροχθίσει το ξενιστεί μέχρι και ο ξενιστής και ο ιός να είναι νεκροί)».

Έξυπνα οι πριμιτιβιστές σταματούν λίγο πριν προωθήσουν το μαζικό φόνο, ακόμη και αν μεμονωμένοι πριμιτιβιστές όπως ο Ted Kaczynski το έχουν ήδη κάνει. «Δεν προτείνουμε μια στρατηγική  για να το αντιμετωπίσουμε αυτό [πληθυσμιακή ανάπτυξη], προσθέτει προσεκτικά η Green Anarchy Collective. «Υπάρχουν στοιχεία πιστεύουμε γύρω από το γεγονός που πρέπει να γίνουν γνωστά» – πιθανώς έτσι ώστε και άλλοι, επίσης, να μπορέσουν να τα επεξεργαστούν και να μη προτείνουν τρόπο αντιμετώπισής της.

Στο συμπλήρωμα του Άκου Αναρχικέ!, το Πριμιτιβιστική Σκέψη, ο Chaz Bufe λέει πως τα «ψέματα για το πληθυσμό στη βάση του περιβαλλοντικού προβλήματος» είναι «στην ίδια γραμμή με την απλουστευτική άποψη πως η ‘τεχνολογία’ είναι η μόνη αιτία για την περιβαλλοντική καταστροφή». Το μαλθουσιανό δόγμα που ισχυρίζεται πως η αύξηση του πληθυσμού, κάποια στιγμή, θα οδηγήσει στο μέλλον στην εξάντληση των διαθέσιμων πόρων έχει χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει τις πιο σκληρές κυβερνητικές πολιτικές εναντίον των φτωχών. Η λογική πάει ως εξής, καλύτερα να αφήσουμε το κόσμο να πεθάνει αν πρόκειται να είναι βάρος στο πλανήτη ή τους άλλους. Στη πραγματικότητα, αν ο παγκόσμιο πληθυσμός αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό, ήδη ξέρουμε αρκετούς λόγους για τους οποίους συμβαίνει: 1) ο θρησκευτικός απολυταρχισμός που πιέζει τους ανθρώπους στις φτωχότερες χώρες να παντρευτούν μικροί και να είναι καρπεροί, και να αποφύγουν τα αμαρτωλά αντισυλληπτικά. 2) οι δεξιοί νομοθέτες που απαγορεύουν τις εκτρώσεις (ακόμη και αν για τους φτωχούς υπάρχει πάντοτε η de facto απαγόρευση των ακριβών επεμβάσεων έκτρωσης), των χαπιών της επόμενης μέρας, και της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία. 3) καταστροφικές νεοφιλελεύθερες πολιτικές παγκοσμιοποίησης  που κρατούν το τρίτο κόσμο στη φτώχια, οδηγώντας τους ανθρώπους στο να παράγουν περισσότερους απογόνους ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερο οικογενειακό εισόδημα μέσα από την μελλοντική τους εργασία. Η αντίληψη του Malthus πως υπάρχει ένα «πλεόνασμα πληθυσμού», δυστυχώς απαιτεί μια υπενθύμιση πως κανείς δεν είναι πλεόνασμα για την οικογένεια του/της, ή για την ανθρώπινη ιδέα. Είναι θλιβερό πως κάποιοι χρειάζονται να τους υπενθυμίζουν πως κανένα ανθρώπινο ον δεν είναι πλεονασματικό.

Αν μια πρωτόγονη ζωή είναι τόσο επιθυμητή, είτε είναι της Λίθινης Εποχής, είτε της Εποχής του Σιδήρου, τότε οι πριμιτιβιστές γιατί δε προσπαθούν να ζήσουν κατά αυτό το τρόπο; Πρακτικά, η ανικανότητα των πριμιτιβιστών να προχωρήσουν στην ίδρυση  κοινωνιών κυνηγών-τροφοσυλλεκτών δείχνει πόσο πραγματικά ανεπιθύμητες βρίσκουν πολλοί πριμιτιβιστές τέτοιες κοινωνίες. Ο Peter Fenton αναρωτιόνταν σε ένα τεύχος του περιοδικού Scope το 1999, «Ο Zerzan ζει έτσι;». «Όχι βέβαια, ‘Είναι πολύ δύσκολο εγχείρημα’, παραδέχεται». Παρομοίως, μερικοί πριμιτιβιστές ζουν με κρατικά βοηθήματα ή/και τη γενναιοδωρία των φίλων, μη επιχειρώντας ποτέ να φύγουν από τις ανέσεις του πολιτισμού.

Αντίθετα από τους αναρχοσυνδικαλιστές ή τους αναρχοκομμουνιστές, οι πριμιτιβιστές θα μπορούσαν να προσπαθήσουν να ζήσουν με τον επιθυμητό για αυτούς τρόπο, στο κόσμο μας, τώρα. Το βιβλίο του Jon Krakauer Ταξίδι στην Άγρια Φύση (Into the Wild) αναφέρει τη προσπάθεια του ακαδημαϊκού Gene Rosellini να ζήσει με πρωτόγονο τρόπο στην άγρια φύση του Καναδά. «Ενδιαφερόμουν να μάθω αν ήταν δυνατό να είμαι ανεξάρτητος από τη σύγχρονη τεχνολογία¨, είπε στη δημοσιογράφο της Anchorage Daily News, Debra McKinney. «Άρχισα την ενήλικη ζωή μου με την υπόθεση πως θα ήταν δυνατό να γίνω ένας ιθαγενής της Λίθινης Εποχής». «Ξεφορτώθηκε από τη ζωή του τα πάντα εκτός από τα πιο πρωτόγονα εργαλεία, τα οποία έφτιαξε από διαθέσιμα υλικά με τα χέρια του», γράφει ο Krakauer. Για δέκα χρόνια, ο Rosellini το άντεξε. Τελικά όμως τα παράτησε: «Θα έλεγα πως βίωσα ρεαλιστικά τη φυσική, πνευματική και συναισθηματική πραγματικότητα της Λίθινης Εποχής. Αλλά για να δανειστώ μια βουδιστική φράση, στο τέλος ήρθα αντιμέτωπος κατά πρόσωπο με την αγνή πραγματικότητα. Έμαθα πως δεν είναι δυνατό για τα ανθρώπινα όντα όπως τα ξέρουμε να ζήσουν στη φύση». Το 1991, ο Rosellini βρέθηκε νεκρός στη καλύβα του, θύμα αυτοκτονίας.

Η απόπειρα του Ted Kaczynski να ζήσει πριμιτιβιστικά είναι επίσης γνωστή. Η κατάσταση του Kaczynski όμως, δείχνει τη πραγματικότητα, πως πολλοί πριμιτιβιστές δεν είναι έτοιμοι, στη πραγματικότητα, να ζήσουν απλά απομονωμένοι, αλλά επιδιώκουν να εξαφανίσουν το πολιτισμό γύρω τους. οι πριμιτιβιστές λένε πως ο «τεχνό-βιομηχανικός πολιτισμός» τελικά θα εισβάλει στους θύλακες τους εξαιτίας της ατελείωτης , εσωτερικής του τάσης να επεκτείνεται προς τα έξω. Αυτή είναι η αιτία που δεν επιθυμούν οι πριμιτιβιστές να απολαμβάνουν οι αναρχοσυνδικαλιστές και άλλοι μια κοινωνία υψηλής τεχνολογίας – ο ισχυρισμός τους είναι πως αν κάποια υπολείμματα του «τεχνό-βιομηχανικού πολιτισμού» παραμείνουν – ακόμη και σε χέρια αναρχικών – εκείνοι και η Γη θα εξακολουθεί να απειλείται. Ξανά οι πριμιτιβιστές αποδίδουν στον «τεχνό-βιομηχανισμό» μια αυτόνομη θέληση, διακηρύσσοντας την ικανότητα του να κάνει πράγματα ανεξάρτητα από την ανθρώπινη σκέψη. Στην αντίληψη αυτή κρύβεται η επίσης αναπόδεικτη πίστη πως η «τεχνό-βιομηχανική κοινωνία» θα είναι πάντοτε οικολογικά μη βιώσιμη. Η λογική αυτή είναι που κάνει τους πριμιτιβιστές να επιτίθονται βίαια εναντίον όσων βλέπουν ως υποστηρικτές του «τεχνολογισμού». Στο πριμιτιβιστικό μυαλό, τέτοιοι άνθρωποι απειλούν με φυσικό τρόπο τις ζωές τους, για αυτό, το να τους σκοτώσουν είναι ένα είδος αυτοάμυνας.

Είναι ενδιαφέρον πως οι πριμιτιβιστές τα κατάφεραν να έχουν και το σκύλο χορτάτο και τη πίτα ολόκληρη. Από τη μια κάποιοι λένε «δεν θα κάνει κανένα καλό» το να εγκαταλείψουμε το πολιτισμό τη παρούσα στιγμή, επειδή ο πολιτισμός τελικά θα εισβάλει στις ζωές τους. αυτό τους δίνει μια λευκή επιταγή για να απολαμβάνουν το διαδίκτυο, το φαγητό στα μικροκύματα, κινητά τηλέφωνα, και ιατρική φροντίδα. Την ίδια όμως στιγμή μηρυκάζουν πόσο καλύτερη θα μπορούσε να είναι η ζωή  δίχως τέτοιες ευκολίες. Ξανά, μοιάζει πως οι πριμιτιβιστές θέλουν να γίνουν πριμιτιβιστές πρώτα όλοι οι άλλοι. Η ιδέα πως «δεν υπάρχει μέρος για να πάνε τώρα που να είναι ελεύθερο από πολιτισμό» προσφέρει μια δικαιολογία για να απολαύσουν τα υψηλής τεχνολογίας αντικείμενα και άλλες ανέσεις μέχρι η «κοινωνία να καταρρεύσει». Όπως και οι μαρξιστές ντετερμινιστές, οι πριμιτιβιστές μοιάζουν να πιστεύουν πως αργά ή γρήγορα  η κοινωνία θα καταρρεύσει υπό το ίδιο της το βάρος, με ή χωρίς αυτούς, έτσι δεν υπάρχει κάτι κακό στο να ευχαριστιούνται τις απολαύσεις της στο μεταξύ.

Ωστόσο, κάποιος μπορεί να οδηγηθεί σε θανάσιμα συμπεράσματα μόλις υιοθετήσει τις λανθασμένες θέσεις της πριμιτιβιστικής σκέψης. Συγχέοντας τον «βιομηχανισμό» ή τον «τεχνό-βιομηχανικό πολιτισμό» με τις δυνάμεις της αγοράς του καπιταλισμού, οι πριμιτιβιστές επιμένουν πως είναι ζήτημα οικολογικής επιβίωσης η καταστροφή όλων των μηχανών, είτε είναι απαραίτητες για τη διατήρηση των ανθρώπων στη ζωή (όπως στη περίπτωση ιατρικών μηχανημάτων ή συσκευών φιλτραρίσματος νερού) είτε όχι. για τους πριμιτιβιστές, τα κίνητρα της εξαφάνισης των καπιταλιστικών κερδών συνεχίζουν να αφήνουν το τεχνολογικό Τέρας του Φρανκενστάιν απείραχτο· λένε πως το τέρας θα συνεχίσει να μεγαλώνει ανεξέλεγκτα, σαν ένας καρκίνος, ακόμη και δεν το ελέγχουν καπιταλιστές. Στο τέλος, η πριμιτιβιστική προτεραιότητα είναι ένας ολοκληρωτικός πόλεμος όχι τόσο στις καταπιεστικές κοινωνικές σχέσεις, όσο στις φυσικές δομές που λένε πως έχουν τις δικές τους προτεραιότητες. Η αντικατάσταση των εξουσιαστικών κοινωνικών σχέσεων με ισότιμες κοινωνικές σχέσεις δεν αρκεί, πιστεύουν, η φυσική υποδομή πρέπει και αυτή να καταστραφεί επίσης. Αυτό αποτελεί μεγάλο κομμάτι του ευρύτερου στόχου τους της καταστροφής ολόκληρου του πολιτισμού.

Αντίθετα, ας προτείνουμε εμείς ως αναρχικοί τη δημιουργία ενός πολιτισμού, άξιου του χαρακτηρισμού. Όπως κάποτε σημείωσε ο Kropotkin, «Ο ανταγωνισμός είναι ο νόμος της ζούγκλας, αλλά η συνεργασία είναι ο νόμος του πολιτισμού». Θα πρέπει να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε μια κοινωνία και μια κουλτούρα που θα είναι, με κάθε έννοια της λέξης, πολιτισμένη. Ο κρατιστικός καπιταλισμός δεν προσφέρει καμιά δικαιοσύνη για δισεκατομμύρια σε όλο το κόσμο. Πόλεμοι, φτώχια, εξολόθρευση αυτόχθονων λαών, άδικη κατανομή των προϊόντων των εργατών, δεσμά χρέους, και έγκλημα – αυτή είναι η κληρονομιά της εξουσιαστικής εποχής μας. Αντίθετα οι αναρχικοί πρέπει να εργαστούν για να δημιουργήσουν μια κοινωνία που θα αντικαταστήσει τη διαδεδομένη αυτή αδικία με ένα κόσμο είναι ενδελεχώς, και σε κάθε βαθμό, δίκαιος.

  1. Παράρτημα: Αποκωδικοποιώντας το Πριμιτιβιστικό Παραλήρημα

Σημειώσεις πάνω στις Συγχύσεις της Πριμιτιβιστικής Σκέψης (Ένας Οδηγός για την Αποκωδικοποίηση του Πριμιτιβιστικού Παραληρήματος)

Ταύτιση του Πολιτισμού και των Καταπιεστικών Κοινωνικών Σχέσεων

«Ο πολιτισμός είναι η πηγή κάθε κυριαρχίας: πατριαρχία, καταμερισμό εργασίας, εξημέρωση της ζωής, πόλεμος, για να φτάσει στη σημερινή αποτρόπαια ολότητα του» ισχυρίζονται οι Zerzan, Blair και η Green Anarchy Collective.

Στη πραγματικότητα, πατριαρχία, πόλεμος και μορφές του καταμερισμού της εργασίας υπήρχαν πολύ πριν το πολιτισμό – για να μην αναφέρω παράλογη θρησκευτική σκέψη. Διαβάστε τα War Before Civilization του Keeley, για παράδειγμα, ή το Sick Societies του ανθρωπολόγου Robert B. Edgerton.

Ταύτιση της Τεχνολογίας με τις Καταπιεστικές Κοινωνικές Σχέσεις

«Η τεχνολογία είναι περισσότερο διαδικασία ή ιδέα παρά μια στατική οντότητα. Είναι ένα πολύπλοκο σύστημα που περιλαμβάνει καταμερισμό της εργασίας, απόσπαση πόρων, και εκμετάλλευση προς όφελος εκείνων που εφαρμόζουν την διαδικασία του», μας πληροφορούν ο Zerzan, o Blair και η Green Anarchy Collective.

Η αντίληψη αυτή αναλύθηκε νωρίτερα. Δεν είναι απαραίτητο να πούμε, πως η πριμιτιβιστική αντίληψη περί τεχνολογίας  αποτελείται από μια σειρά καταπιεστικών σχέσεων δεν είναι αποδεκτή από τους ανθρωπολόγους, που ορίζουν τη τεχνολογία ως την εφαρμογή της επιστήμης ή των τεχνικών μεθόδων για την επίλυση προβλημάτων. Αυτό δε σημαίνει πως η καταπιεστικές σχέσεις που περιλαμβάνουν τη χρήση τεχνολογίας είναι ανύπαρκτες, μόνο πως η τεχνολογία δεν είναι η πηγή τους. Το βάρος πέφτει στους πριμιτιβιστές να αποδείξουν πως η τεχνολογία βασίζεται πάντοτε σε καταπιεστικές ή περιβαλλοντικά εχθρικές σχέσεις.

Ταύτιση «Βιομηχανισμού» και Καπιταλισμού

Οι πριμιτιβιστές γενικά αποδίδουν στην ιδέα τους περί «βιομηχανισμού»  όλα τα χαρακτηριστικά του κρατιστικού καπιταλισμού – αλλά επιπλέον (και παραδόξως) του αποδίδουν μια ανεξάρτητη θέληση, λέγοντας πως συμπεριφέρεται ανεξάρτητα από τον ανθρώπινο έλεγχο. Το «βιομηχανικό σύστημα», κατά την αντίληψη τους, θα εργαστεί προς τη καταστροφή της ανθρωπότητας και της γης, ακόμη και αν ήταν η συλλογική ιδιοκτησία μιας αναρχικής κοινωνίας («αυτοδιαχείριση»).

Ταύτιση της Φτώχιας και της Ελευθερίας

Οι πριμιτιβιστές επιθυμούν η ανθρωπότητα να ζήσει όπως οι προηγούμενοι ανθρωπίδες – δηλαδή με τα σημερινά πρότυπα, στην φτώχια. Απομένουν επαίνους σε εκείνους που ζουν ταπεινές ζωές (λίγο πολύ σαν τον Kalle Lasn και το θίασο του στο Adbusters) και εγκρίνουν εκείνους που επιλέγουν να ζουν σε καταλήψεις και να ψάχνουν στα σκουπίδια. Αμφισβητούν την ιδέα πως η πρωτόγονη ζωή αποτελεί ένα φτωχό τρόπο ζωής επειδή, ισχυρίζονται, οι πρώτοι ανθρωπίδες απολάμβαναν ένα είδος «πρωτόγονου πλούτου» (σε ριζικά διαφορετικές συνθήκες από τις δικές μας φυσικά)

Αυτό θυμίζει ένα σκετς στο Saturday Night Live στο οποίο ο κωμικός Jon Lovitz παραπονέθηκε πως δεν μπορούσε να βγει σε ραντεβού, και τότε γυρίζοντας προς τη κάμερα παρότρυνε τις γυναίκες, «Χαμηλώστε τις απαιτήσεις σας!». Αυτό είναι που απαιτούν να κάνουν οι υπόλοιποι οι πριμιτιβιστές – όχι μόνο οι κροίσοι, προσέξτε, αλλά και οι ταπεινές οικογένειες της εργατικής τάξης. Παραδοσιακά, φυσικά, οι αναρχικοί επιδιώκουν να ανεβάσουν το βιοτικό επίπεδο συλλογικά, με αναδιανομή από τους πλούσιους προς τα κάτω στους υπόλοιπους μας.

Η ριζική μείωση του βιοτικού επιπέδου για να ανταποκριθούν στην πριμιτιβιστική αντίληψη του «πλούτου»  μοιάζει οργουελιανή. Ενώ είναι αλήθεια πως μερικοί μη βιομηχανικοί λαοί, όπως οι Ινδιάνοι Κουμάς στη Καλιφόρνια, έτυχε να είναι αρκετά τυχεροί ώστε να βρεθούν σε ένα φυσικά πλούσιο περιβάλλον (όπου έπαψαν να είναι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες, εγκαταστάθηκαν, και άρχισαν την καλλιέργεια φυτών), άλλοι πρωτόγονοι λαοί δεν τα κατάφεραν τόσο καλά, και περιφέρονταν ασταμάτητα σε αναζήτηση τροφής, οδηγούμενοι από μια βασική ανάγκη για επιβίωση. Το ότι όλοι οι πρωτόγονοι λαοί για πάνω από δυο εκατομμύρια χρόνια  απολάμβαναν το «πλούτο» δεν είναι μόνο εντελώς υποθετικό, είναι ξεκάθαρα αντίθετο με την ανθρωπολογική γνώση.

Ταύτιση Συλλογικής Λήψης Αποφάσεων με τη Πολιτική

Οι πριμιτιβιστές και οι μετά-αριστεροί σύμμαχοι (σημείωση: δεν είναι όλοι οι μετά-αριστεροί πριμιτιβιστές) συχνά περιφρονούν οτιδήποτε «οργανωτικό». Συσχετίζουν εσφαλμένα τις δομές λήψεις αποφάσεων συλλογικοτήτων με τη διοίκηση ενός κράτους, ταυτίζοντας συχνά, για παράδειγμα, την δημοκρατία των σωματείων με την πολιτική.

Αυτό αγνοεί την ουσία της κρατικής καταπίεσης και της βίας. Οι αναρχικοί ισχυρίζονται πως η οργάνωση είναι ουσιαστική για την κοινωνική επιβίωση, αλλά πως ο εξαναγκασμός και η βία δεν είναι, και πως οι οργανώσεις μπορούν να είναι και όντως υπάρχουν δίχως να είναι καταπιεστικές ή εξουσιαστικές. Οι πριμιτιβιστές αγνοούν αυτή την ουσιαστική διάκριση και ισχυρίζονται πως όλοι οι οργανώσεις είναι εξουσιαστικές, αν και δυσκολεύονται να πουν γιατί. Έτσι με τη δική τους λογική, οι κολεκτίβες του Fifth Estate και του Green Anarchy  είναι κρατιστικές και εξουσιαστικές και θα πρέπει να διαλυθούν. Γιατί ως τώρα δεν έχουν ακολουθήσει τη δική τους λογική αποτελεί μυστήριο.

Ταύτιση της Οργάνωσης και των Εξουσιαστών (ή του «Λενινισμού»)

Οι κρατιστές καπιταλιστές συχνά λένε πως η «αναρχική οργάνωση» αποτελεί οξύμωρο. Οι κρατιστές δεν είναι σε θέση να φανταστούν οποιοδήποτε τύπο οργάνωσης που δεν είναι εξουσιαστικός, χωμένος όπως και οι ίδιοι σε εξουσιαστικές ιδέες για το πως πρέπει να λειτουργούν οι συλλογικότητες. Αναπάντεχα, πολλοί πριμιτιβιστές συμφωνούν, και έτσι ελπίζουν να ξεφορτωθούν την οργάνωση! Απηχώντας την χειρότερη μετά-αριστερή ρητορική, μερικοί πριμιτιβιστές έχουν καταλήξει παραδόξως στο να υποστηρίζουν πως κανένας θεσμός δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να συνεχίσει να υπάρχει για περισσότερο από μια δεκαετία πάνω κάτω, ακόμη και αν τα μέλη του θεσμού αποφασίσουν δημοκρατικά πως θα ήθελαν τη συνέχιση του θεσμού (και ακόμη και η υπόλοιπη κοινότητα δεν έχει πρόβλημα με τη συνέχιση της λειτουργίας του θεσμού). Μια φάρμα που λειτουργεί συλλογικά σε αυτή τη περίπτωση θα πρέπει να κλείσει μετά από μερικά χρόνια, αν δεν θέλουν να μετατραπεί σε ένα διαβολικό «κατεστημένο θεσμό» – ακόμη και αν η κοινότητα και οι εργάτες της φάρμας διαφωνούν.

Επίσης αξίζει να αναφερθεί πως οι πριμιτιβιστές τακτικά αγνοούν τα ευρέως γνωστά διακριτικά χαρακτηριστικά του λενινισμού (κόμματα πρωτοπορίας, διατήρηση της κυβέρνησης με τη μορφή ενός «εργατικού κράτους», μια κυριαρχική κεντρική κομματική επιτροπή, κυβερνητικό έλεγχο όλων των πτυχών της ζωής, ιδιαίτερα της εργατικής ζωής, κλπ., κλπ.) και τα πετάνε δεξιά και αριστερά απλά ως μια μορφή κακοποίησης, ως μια μορφή βρισιάς, με τον ίδιο τρόπο που οι δεξιοί όσους διαφωνούν με αυτούς τους χαρακτηρίζουν ως «κομμουνιστές».

Ταύτιση των ίδιων των Σωματείων με «Δομές Διαμεσολάβησης της Καταπίεσης»

Ένα κοινό πριμιτιβιστικό ψέμα είναι πως όλα τα σωματεία είναι απλά δομές διαμεσολάβησης της εκμετάλλευσης («η αριστερή πλευρά του καπιταλισμού») μεταξύ αφεντικών και μισθωτών σκλάβων. Η αντίληψη αυτή οφείλει πολλά στη μεταμοντέρνα θεωρία, η οποία ισχυρίζεται πως κάθε κοινωνική σχέση που γεννιέται μέσα σε ένα  ηγεμονικό σύστημα είναι και αυτόματο «μολυσμένο» επειδή γεννήθηκε εκεί. Δηλαδή, οτιδήποτε δημιουργήθηκε σε μια καταπιεστική κοινωνίας θα είναι καταπιεστικό, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο πραγματικός χαρακτήρας του. Μερικοί ριζοσπάστες Μαοϊκοί έχουν το έχουν επεκτείνει αυτό για να συμπεριλάβουν τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ γυναικών και ανδρών. (Κάθε μορφή σεξουαλικής επαφής είναι εκμεταλλευτική για τις γυναίκες στο καπιταλισμό, λένε, πάντοτε). Στη πραγματικότητα, υπάρχει πολύ αλήθεια στην αντίληψη πως ο καπιταλισμός (ή κάθε εξουσιαστικό σύστημα) διαστρεβλώνει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπινων όντων. Η ιδέα όμως πως όλες οι συλλογικότητες στο καπιταλισμό «διαμεσολαβούν» καπιταλιστική καταπίεση θα πρέπει να ισχύουν επίσης και για τις πριμιτιβιστικές συλλογικότητες. Τελικά, κάποιος καταλήγει στο πεσιμιστικό συμπέρασμα πως κάθε προοδευτική οργάνωση είναι στο βάθος της από τη φύση της καταπιεστική, καταστρέφοντας έτσι την ελπίδα για πραγματική κοινωνική αλλαγή!

Φυσικά, δεν αρνούμαι το γεγονός πως τα εταιρικά σωματεία του είδους AFL-CIO συχνά λειτουργούν με τρόπους που είναι ιδιαίτερα ζημιογόνοι για τους εργάτες. Η εργατική αριστοκρατία της AFL-CIO τείνει να δημιουργεί μια κάστα αξιωματούχων που ζουν σε βάρος των εργατών που πληρώνουν συνδρομές, και που αναπτύσσουν ταξικά συμφέροντα που είναι αντίθετα με αυτούς. Αυτό όμως δε σημαίνει πως όλες οι μορφές αλληλοβοήθειας της εργατικής τάξης στο χώρο εργασίας απλά «διαμεσολαβούν» την εκμετάλλευση! Ριζικά δημοκρατικά σωματεία είναι δυνατά, όπως οι IWW, η CNT, η πρώιμη CIO, και άλλα ανεξάρτητα σωματεία έχουν αποδείξει.

Ακόμη οι πριμιτιβιστές που συμβιβάζονται με το ότι κάποιοι τύποι σωματείων είναι επαναστατικά (και συνήθως συμβιβάζονται όταν πιέζονται έντονα), σπάνια τους βλέπεις να στηρίζουν πρακτικά τέτοια σωματεία ή να προπαγανδίζουν για αυτά. Οι περισσότεροι πριμιτιβιστές αντίθετα επιλέγουν μια νοοτροπία «μηδενικής εργασίας» και αφήνουν την εργατική οργάνωση σε άλλους.

Ταύτιση των Οικονομικών και Ανταγωνισμού

«Μοιάζει προφανές πως η εκβιομηχάνιση και τα εργοστάσια δεν μπορούν να εξαφανιστούν με μιας, αλλά είναι εξίσου ξεκάθαρο πως η καταστροφή τους πρέπει να επιδιωχτεί με όλο το σθένος της απόδρασης. Αυτή η υποδούλωση ανθρώπων και φύσης πρέπει να εξαφανιστεί για πάντα, έτσι ώστε λέξεις όπως παραγωγή και οικονομία να μην έχουν κανένα νόημα».

– John Zerzan, «On the Transition – Postscript to Future Primitive»

Ακόμη και οι κοινωνικές ομάδες των κυνηγών-τροφοσυλλεκτών είχαν οικονομικά συστήματα – δηλαδή, συστήματα παραγωγής και διανομής. Παρήγαγαν εργαλεία και όπλα, και διένειμαν τα τρόφιμα που μάζευαν ή σκότωναν. Στη πραγματικότητα υπάρχει ένας σιωπηρά εννοούμενος πριμιτιβιστικός τύπος οικονομίας σε όλα τα πριμιτιβιστικά έργα, είτε επιλέγουν να το παραδεχτούν, είτε όχι. ο Fredy Perlman, για παράδειγμα, αναφέρει το έργο του Marshall Salhins, Stone Age Economics. Η οικονομία θα συνεχίσει να υπάρχει για όσο υπάρχουν ανθρώπινα όντα.

Στο τέλος, το ερώτημα καταλήγει ποιο είδος οικονομίας επιδιώκουμε – αυτό το οποίο ελέγχεται από εκείνους που περνούν όλο τον εργασιακό τους βίο μέσα σε αυτό, ή αυτό που ελέγχεται από αχόρταγα παράσιτα (καπιταλιστές).

Με τον ίδιο τρόπο, το ερώτημα με το οποίο ερχόμαστε αντιμέτωποι εμείς οι αναρχικοί είναι τι είδους αναρχικού κινήματος θέλουμε – αυτό που συχνά – κοιτά την άσχημη, εξουσιαστική κοινωνική πραγματικότητα στα μάτια, με σκοπό της μεταμόρφωσής της σε κάτι καλύτερο, σε κάτι που θα καταλήξει σε  πιο ελεύθερες, πιο χαρούμενες ζωές για εμάς και όλους τους αδερφούς και τις αδερφές μας στο πλανήτη Γη, ή ένα που χάνει το χρόνο του με το να φαντασιώνεται ένα ανύπαρκτο Χρυσό Αιώνα, και που θα καταλήξει στους θανάτους δισεκατομμυρίων αν ακολουθηθούν οι κανόνες του.

Η επιλογή είναι δική μας

 

 

2 σκέψεις σχετικά με το “Brian Oliver Sheppard: Αναρχισμός και Πριμιτιβισμός

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s