Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα politics.co.uk. O Michael Molcher είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας.  Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

Είναι εύκολο να αγνοήσουμε το Δικαστή Dredd. Οι κριτικοί συχνά απέρριπταν την ακραία του σάτιρα, από υπερβολικά παχύσαρκους ακτιβιστές που διαδήλωναν για επιπλέον φαγητό ως τάσεις για γιγαντιαίες μύτες και ασχήμια που προκλήθηκε από ναρκωτικά. Την τελευταία μόλις εβδομάδα (ΣτΜ το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά τον Μάρτιο του 2017) ένας σχολιαστής χαρακτήρισε το κόμικ ναζιστική φαντασία ή πολύ διακριτικό έργο αριστερής ειρωνείας.

Παρόλες όμως τις ανοησίες, ο Dredd παραμένει όχι μόνο μια από τις πιο επιτυχημένες δημιουργίες κόμικ της Βρετανίας, αλλά και μια από τις πιο επίκαιρες ιστορίες επιστημονικής φαντασίας της εποχής μας. Πρόκειται για ένα κόμικ που πρόβλεψε τα πάντα από τον αυτοματισμό της εργασίας και την άνοδο της αυταρχικής διακυβέρνησης ως την απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους. Πρέπει να ανησυχούμε για τα πόσα πρόβλεψαν σωστά οι συγγραφείς του.

Ο χαρακτήρας συχνά θεωρείται αντίδραση στη Βρετανία της Margaret Thatcher, αλλά στη πραγματικότητα δημιουργήθηκε το 1976 και δημοσιεύτηκε τον επόμενο Φεβρουάριο (ΣτΜ στο δεύτερο τεύχος του περιοδικού 2000AD). Οι συγγραφείς pat Mills και John Wagner έβλεπαν την πολιτική καταστροφή να έρχεται. Από τότε, ο Dredd έχει εξελιχθεί από ευγενή, ακόμη και ηρωικό, φύλακα που πιστεύει πως όλοι είναι ίσοι κάτω από την απολυταρχική μπότα του νόμου, ως και υποστηρικτής ενός βάρβαρα καταπιεστικού αυταρχικού συστήματος.

Ο χαρακτήρας είναι γνωστός για τον αμετάβλητο χαρακτήρα του αλλά υπάρχουν επίπεδα πολυπλοκότητας στο τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται το σύστημα που στηρίζει. Κάποτε εγκατέλειψε εντελώς τη δουλειά του και, κατά περιστάσεις, πολέμησε για ιδιαίτερα φιλελεύθερα ιδανικά, όπως η πρόσφατη -και στο τέλος καταστροφική – απαίτηση του για την απόσυρση των σκληρών νόμων κατά των μεταλλαγμένων. Σε ολόκληρη την εκδοτική του ιστορία όμως παρέμεινε η ενσάρκωση ενός απάνθρωπου καθεστώτος που στοιβάζει ανθρώπους σε πύργους χιλιομέτρων και τους αρνείται τις νόμιμες διαδικασίες, δήθεν για τη δική τους ασφάλεια.

Μπορείς να δεις το πολιτικό DNA του χαρακτήρα στην παράλογα πομπώδη στολή του. Σχεδιάστηκε από τον Carlos Ezquera, ένα καλλιτέχνη που έζησε υπό το φασιστικό καθεστώς της Ισπανίας του Στρατηγού Franco και διοχέτευσε την εμπειρία του στη δουλειά του, για παράδειγμα δίνοντας έμφαση στο σύμβολο του αετού στην επωμίδα του Dredd. Ο συνδυασμός ανοησίας και σοβαρού σχολιασμού αντικατοπτρίζεται στα σενάρια, τα οποία μεταβάλλονται εύκολα από γκροτέσκα, σατιρική φάρσα σε συγκινητικό πάθος σε αστυνομικό θρίλερ και πίσω ξανά, συχνά στην ίδια ιστορία. Ίσως είναι αυτός ο συνδυασμός παράλογου και βίας που κάνει τον Dredd να αγνοείται τόσο εύκολα.

Στο τέλος, τι είδους σύνδεση μπορεί να μας προσφέρει αυτή η αναδρομή στα 1970; Τι πιθανά μαθήματα μπορούμε να αντλήσουμε από μια πόλη με 95% ανεργία εξαιτίας της φτηνής αυτοματοποίησης, σκληρούς νόμους ενάντια στους ξένους, ένα τεράστιο τείχος που έχει χτιστεί για να κρατήσει έξω ανθρώπους, μια εργατική τάξη σκλάβων στην οποία αρνούνται βασικά δικαιώματα, βάναυση και αναντίρρητη επιβολή του νόμου που θεωρεί δεδομένη την ενοχή, ένα πληθυσμό τόσο φοβισμένο από το αύριο που στρέφεται στη βία αν η προσοχή του δεν είναι συνεχώς αποσπασμένη με μπιχλιμπίδια και μόδες, μια διασπασμένη αντιπολίτευση μόνιμα επιρρεπή σε εσωτερικές διαμάχες, ένα αδιάφορο εκλογικό σώμα που έχει εκλέξει στο παρελθόν στη θέση του δημάρχου ένα ουρακοτάγκο και ένα κατά συρροή δολοφόνο, και ένα σύστημα κυβέρνησης τόσο περιοριστικό που συνεχώς και δίχως οίκτο καταστρέφει ζωές δίχως καμιά λογοδοσία.

Πρέπει να προσπαθήσεις πολύ για να αποφύγεις τους παραλληλισμούς μεταξύ του κόσμου του Dredd και του δικού μας.

Το κόμικ πρόβλεψε ουσιαστικά την άνοδο του Donald Trump όχι μια, αλλά δύο φορές.

Θυμηθείτε τον Robert «Bad Bob» Booth, τον κοκκινολαίμη λαϊκιστή πρόεδρο που εκλέχτηκε πάνω σε ένα κύμα υπερεθνικισμού, που εσκεμμένα ανταγωνίζονταν τους συμμάχους της Αμερικής και εχθρούς πριν εξαπολύσει το πυρηνικό οπλοστάσιο υπό τις επευφημίες του κοινού που τον λάτρευε. Στον απόηχο αυτού του Ατομικού Πολέμου που οι Δικαστές ανέστειλαν το σύνταγμα και εφάρμοσαν δρακόντειους νόμους για να «διατηρήσουν τη τάξη».

Θυμηθείτε τον ξανθομάλλη «Τρελό» Αρχιδικαστή Cal, τον ματαιόδοξο, αλλοπρόσαλλο, και ντελικάτα ντυμένο επικεφαλής του του πραιτοριανού τμήματος εσωτερικών υποθέσεων των Δικαστών, το Ειδικό Δικαστικό Σώμα, που άρπαξε την εξουσία σε πραξικόπημα. Όταν οι πολίτες αρνήθηκαν να εμφανιστούν όπως αναμενόταν σε μια παρέλαση προς τιμή του, ο Cal είπε πως ίσως χρειάζονταν γυαλιά γιατί δε μπορούσε να δει το πλήθος που τον λάτρευε και ήξερε πως ήταν εκεί. Στη συνέχεια καταδίκασε ολόκληρη τη πόλη σε θάνατο για τη προσβολή. Κάθε ομοιότητα μεταξύ αυτής της ιστορίας και του Αμερικάνου προέδρου που για εβδομάδες είχε εμμονή με το πόσοι άνθρωποι εμφανίστηκαν στην ορκωμοσία του είναι προφανώς συμπωματική.

Και στη συνέχει είναι η ψήφος.

Ο Βορειοιρλανδός συγγραφέας Garth Enis στην ιστορία Twilights Last Gleaming του 1991 που βασίστηκε πάνω στη συλλογή ιστορίων με τίτλο Democracy που άρχισε χρόνια πριν από τον Wagner και το συγγραφικό συνεργάτη του Alan Grant. Τότε ο Dredd από εκτελεστής κάθε τρομοκράτη υπέρ της δημοκρατίας που μπορούσε να βρει κατέληξε να αμφισβητεί τόσο πολύ το σύστημα που παραιτήθηκε και έκανε την «Μεγάλη Πορεία» στη ραδιενεργή έρημο έξω από τις Μεγαπόλεις. Όταν επέστρεψε, ο Dredd αντέδρασε στην αυξανόμενη δυσαρέσκεια και τις διαδηλώσεις υπέρ της δημοκρατίας με το να περάσει ένα δημοψήφισμα.

Ήταν μια απλή ψήφος ναι ή όχι για το ποιο πολιτικό σύστημα θα έπρεπε να κυβερνά την Μεγα-Πόλη Ένα: δημοκρατία ή οι Δικαστές. Δίχως οδικό χάρτη, δίχως σχέδιο. Απλά ναι ή όχι.

Για εβδομάδες πριν από τη ψηφοφορία, οι δημοσκοπήσεις ήταν ξεκάθαρες. Οι Δικαστές επρόκειτο να χάσουν. Οι σχολιαστές απέρριπταν την ιδέα πως οποιοδήποτε άλλο αποτέλεσμα ήταν δυνατό. Αλλά όταν έφτασε η μέρα των εκλογών μετά βίας το ένα τρίτο του αδιάφορου, πολιτικά αγράμματου πληθυσμού ψήφισε. Εκείνοι που το έκαναν επέλεξαν συντριπτικά τους Δικαστές.

Μια αδιάφορη κοινωνία που βαρέθηκε τη δημοκρατία; Ολόκληρο το μέλλον ενός έθνους να αποφασίζεται σε μια μόνη, αμετάκλητη ψήφο; Ένα αμερικάνικο εκλογικό σώμα που ηθελημένα εγκατέλειψε την ελευθερία με αντάλλαγμα την απολυταρχική κυβέρνηση; Ποιος θα φαντάζονταν κάτι τέτοιο;

Το Twilights Last Gleaming δημοσιεύτηκε το 1991. Το Letter to a Democrat, που ξεκίνησε τη περίοδο στην οποία ο Dredd βασανίζονταν από αμφιβολίες , βγήκε πέντε χρόνια νωρίτερα. Η ανησυχητική δεκαετία του 2000 και ειλικρινά τρομακτική του 2010 ήταν χρόνια μακριά και όμως ο Δικαστής Dredd έριχνε ένα παράδοξα προφητικό φως στο μέλλον.

Αυτό το υποτιθέμενο απομεινάρι που μας έφερε το Spitting Image και την εναλλακτική κωμωδία έχει να μας πει ακόμη πολλά, αλλά οι τωρινές ιστορίες του κοιτάνε ακόμη πιο μπροστά, στο τρόμο του τι συμβαίνει στην άλλη πλευρά της απολυταρχικής κυβέρνησης. Τελικά, ο φασισμός βασίζεται στην αντίληψη πως θα πρέπει να εγκαταλείψεις την ελευθερία για την ασφάλεια. Τι συμβαίνει όταν αποκαλύπτεται πως αυτό είναι ψέμα;

Η πρόσφατη ιστορία Day of Chaos, στην οποία μια μαζική τρομοκρατική επίθεση στην Μέγα-Πόλη Ένα  εξολόθρευσε μεγάλο μέρος του πληθυσμού, εγκαινίασε μια νέα εποχή για το Δικαστικό σύστημα. Έδειξε την πραγματικότητα του ψέματος των Δικαστών. Αν δε μπορούν να κρατήσουν τους ανθρώπους ασφαλείς πια, τότε ποια χρησιμότητα έχουν;

Αυτή τη στιγμή, στη συνεχιζόμενη σειρά συνδεδεμένων μεταξύ τους ιστοριών, Every Empire Falls, ο Ιρλανδός συγγραφέας Michael Carroll εξερευνά τα άκρα στα οποία ένα σύστημα αδυνατισμένο και στρυμωγμένο θα καταφύγει για να συντηρήσει τον εαυτό του. Στο μεταξύ, στη πρόσφατη συλλογή Titan, ο συγγραφέας Rob Williams αποκτήνωσε τον Dredd με ένα τρόπο που ελάχιστοι συγγραφείς έχουν κάνει ως τότε, για δει απλά πόσο μακριά θα φτάσει μια τέτοια υποτιθέμενη ευγενής πίστη στο νόμο.

Πίσω στο πραγματικό κόσμο, τα κοινωνικά μέσα είναι συχνά γεμάτα από ανθρώπους που επιμένουν «χρειαζόμαστε το Δικαστή Dredd» όποτε υπάρχει κάποιο είδος κοινωνικής αναστάτωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Έχω μιλήσει σε μπάτσους σε αμερικάνικα συνέδρια κόμικ που δίχως ειρωνεία αναφέρουν τον Dredd ως πρότυπο, μια «αν μόνο» φαντασίωση του πως θα μπορούσε να ήταν η επαγγελματική ζωή. Αρκεί να κοιτάξεις στις ειδήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για δεις πόσο πολύ κάποιες αστυνομικές δυνάμεις μοιάζουν των συναδέλφων τους στις ένοπλες δυνάμεις.

Πολύ συχνά, η βαναυσότητα του Dredd δικαιολογείται ως «αναγκαία» ή με τη δικαιολογία «είναι σκληρός αλλά δίκαιος». Εκτός από σκληρός, δεν είναι τίποτα από τα άλλα. Κατεστραμμένοι από τον ατομικό πόλεμο και την αναταραχή, οι άνθρωποι της Αμερικής του Dredd εγκατέλειψαν τις ελευθερίες τους δίχως πολύ σκέψη. Αν ακούσεις προσεκτικά τις ειδήσεις, μπορείς να ακούσεις το είδος των επιχειρημάτων που κάποτε γίνονταν στο κόσμο του Dredd και έθεσαν τις βάσεις για τη δεσποτική εξουσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Τα πάντα είναι σε κρίση, λένε, αλλά μπορούμε να είμαστε ασφαλείς αν απλά εγκαταλείψουμε μερικούς μικρούς, ασήμαντους κανόνες – κανόνες που μόνο οι ένοχοι κρύβονται πίσω τους τελικά. Αν μόνο πιστεύουμε στις αρχές, τότε μπορούν να μας προστατέψουν. Εμπιστέψου τους Δικαστές, πολίτη.

Η σάτιρα του Dredd σήμερα είναι οξύτερη από ότι ήταν ποτέ. Και αυτό θα έπρεπε να μας τρομάζει όλους.

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s