Το παρακάτω κείμενο συντάχθηκε για το πάνελ «Δεξιός Μισογυνισμός» στα πλαίσια του συνεδρίου «Brøl, the many voices of feminism», που πραγματοποιήθηκε στο Όσλο τον Οκτώβριο του 2017, διαθέσιμο από την ιστοσελίδα The Anarchist Library. Η Sonia Muñoz Llort είναι ακτιβίστρια, ψυχοπαιδαγωγός στο Πανεπιστήμιο του Όσλο. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας. (πρώτη δημοσίευση provo.gr)

 

 

Ο δεξιός λαϊκισμός είναι μια πολιτική ιδεολογία, η οποία συνδυάζει τη δεξιά πολιτική με τη λαϊκίστικη ρητορική και θέματα. Στην Ευρώπη, ο δεξιός λαϊκισμός είναι μια έκφραση που χρησιμοποιείται για να περιγράψει ομάδες, πολιτικούς και πολιτικά κόμματα που σε γενικές γραμμές είναι γνωστά για την αντίθεσή τους στη μετανάστευση, κυρίως από τον ισλαμικό κόσμο και, στις περισσότερες περιπτώσεις, για τον ευρωσκεπτικισμό τους. Ο δεξιός λαϊκισμός στον δυτικό κόσμο γενικά, και όχι μόνο, συνδέεται με ιδεολογίες όπως ο Νέος Εθνικισμός, η αντι-παγκοσμιοποίηση, ο εθνικός τοπικισμός (nativism), η προστασία της λευκής υπεροχής, καθώς και ο φόβος προς τη διαφορετικότητα και την αντίθεση στη μετανάστευση. Πολλοί συγγραφείς και μελετητές βλέπουν το δεξιό λαϊκισμό και τα ακροδεξιά κινήματα ως κομμάτια του ίδιου φαινομένου.

Η ρητορική τους συχνά χαρακτηρίζεται από αισθήματα ενάντια στην ελίτ, αντίθεση στο σοσιαλιστικό σύστημα και πως εκπροσωπούν τους «κοινούς ανθρώπους». Ωστόσο, η ρητορική και η ιδεολογία τους, έχουν μια περιορισμένη αντίληψη του κοινού ανθρώπου. Όταν αναφέρονται σε «κοινούς ανθρώπους», το πρότυπο είναι οι λευκοί αρτιμελείς, ετερόφυλοι άνδρες της μεσαίας τάξης. Είναι προφανές ότι μπορούμε να βρούμε γυναίκες, γνωστές ως εθνικοφεμινίστριες (femonationalists), να είναι τμήμα αυτών των κινημάτων, παρά τη συντηρητική και μισογυνιστική τους άποψη απέναντι στις γυναίκες, των non-binary, των gender fluid, των ίντερσεξ, και των διαφυλικών ατόμων, αφού όλοι μας θεωρούμαστε κατώτεροι από τους άνδρες. Είναι εκπληκτικό πόσο λίγη κριτική έχει προκαλέσει αυτό από τη πλευρά των λεγόμενων mainstream φεμινίστριών στην Ευρώπη και τη Δύση γενικά. Από μια αναρχοφεμινιστική προοπτική, δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσω τις αντιλήψεις του mainstream ή του πλειοψηφικού φεμινισμού, διότι και οι δύο δημιουργούν μια εγγενή ιεραρχία που είναι εξαιρετικά ανασταλτική για τα φεμινιστικά κινήματα και επειδή συνήθως αναφέρεται σε ετερόφυλες μέσης τάξης αρτιμελείς λευκές γυναίκες της Δύσης. Είμαστε ένα εύρος φεμινιστικών ομάδων με ιδιαίτερα θέματα που βασίζονται στις διαφορετικές μας ταυτότητες, ενώ την ίδια στιγμή μοιραζόμαστε μέρος των αγώνων κατά της καταπίεσης από κοινά συστήματα όπως ο καπιταλισμός, το κράτος ή η θρησκεία.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει σαφές ότι τα δεξιά κινήματα αυξάνονται σε παρουσία και δύναμη και μαζί τους, ο κίνδυνος βίας κατά διαφόρων ομάδων ανθρώπων που δεν ταιριάζουν με την περιοριστική περιγραφή τους, των «κοινών ανθρώπων». Ιδιαίτερα, οι γυναίκες και άλλες ομάδες ανθρώπων που δεν αναγνωρίζονται ως άνδρες θεωρούνται κατώτερες από τους άνδρες στην καταπιεστική αντίληψη τους για την κοινωνική ιεραρχία και το άθροισμα άλλων χαρακτηριστικών στις ταυτότητες μας αυτά τα κινήματα είναι μια άμεση απειλή για την πλειοψηφία της κοινωνίας. Προσπαθούν να μας ελέγξουν, ενώ μας εξανδραποδίζουν με τη ρητορική τους, καναλιζαρισμένη μέσω μιας αυταρχικής, κρατικής, οργανωμένης κακοποίησης, αντικειμενοποιώντας την υγεία και τα σώματά μας, υποβιβάζοντας τις ιδέες μας και αρνούμενοι τα ανθρώπινα δικαιώματά μας.

Εστιάζοντας σε αυτόν τον φυσικό αποκλεισμό των ανθρώπων στην κεντρική ιδεολογία των δεξιών λαϊκιστικών κινημάτων, ο αναρχοφεμινισμός είναι φυσικός ανταγωνιστής του δεξιού λαϊκισμού. Ο αναρχοφεμινισμός περιγράφεται ως μια αντι-αυταρχική, αντικαπιταλιστική, αντι-καταπιεστική φιλοσοφία, με στόχο τη δημιουργία ενός «ίσου τοπίου» μεταξύ όλων των φύλων. Ο όρος «αναρχοφεμινισμός» υποδηλώνει την κοινωνική ελευθερία και την ελευθερία των γυναικών και άλλων ομάδων που δεν αυτοπροσδιορίζονται ως άνδρες, χωρίς να εξαρτώνται αναγκαστικά από άλλες ομάδες ή κόμματα. Ο δεξιός λαϊκισμός τροφοδοτείται από τη βίαιη αρσενική εξουσία που εκπροσωπείται από το κεφάλαιο που μεγαλώνει εις βάρος των καταπιεσμένων, οι οποίοι δεν θεωρούνται κοινοί άνθρωποι.

Η ιδεολογική σύγκρουση είναι αναμφισβήτητη. ο αγώνας για την ελευθερία μας είναι αναπόφευκτος. Επιπλέον, το ξύπνημα του αναρχοφεμινισμού μπορεί να είναι το κλειδί που απαιτείται σε αυτούς τους αβέβαιους καιρούς για να ανακτήσουμε την ανεξαρτησία μας δημιουργώντας ένα νέο σύστημα και για να το επιτύχουμε αυτό, πρέπει να ενωθούμε με άλλα κινήματα που μοιράζονται τον αγώνα μας για την ανατροπή του καπιταλισμού και την εξουσία στην κοινωνία, και επιπλέον να μοιραζόμαστε τον στόχο για την οικοδόμηση ενός νέου συστήματος.

Όπως επεσήμανα προηγουμένως, από αναρχοφεμινιστική άποψη, η κριτική για τον μισογυνισμό και τη φοβία εναντίον των ανθρώπων με ποικίλες ταυτότητες φύλου και σεξουαλικούς προσανατολισμούς από τον δεξιό λαϊκισμό, έχει αντιμετωπιστεί με ελαφρότητα από τις λευκές φεμινίστριες της δυτικής μεσαίας τάξης. Αυτός είναι πραγματικά ένας πολύ επικίνδυνος ρόλος που επιλέγουν, επιτρέποντας τη σιωπή να κυριαρχήσει κάτω από αυτή την απειλή και με κάνει ιδιαίτερα κριτική για αυτή την έλλειψη αφοσίωσης. Ο λόγος πίσω από αυτή τη σιωπή μπορεί να είναι λόγω διάφορων παραγόντων, ένας από αυτούς είναι η έλλειψη συνείδησης των προνομιών της λευκής μεσαίας τάξης μας και, κατά συνέπεια, της απειλής απώλειας τους που αισθάνονται κάποιες όταν η δεξιά ρητορική κυριαρχεί τα τελευταία χρόνια.

Αναγνωρίζοντας τα Προνόμια μας

Τα προνόμια της λευκής μεσαίας τάξης είναι μια πραγματικότητα την οποία πρέπει να αναγνωρίσουμε εμείς οι λευκές φεμινίστριες προκειμένου να αλλάξουμε τα καταπιεστικά συστήματα που μας περιβάλλουν. Ιστορικά μιλώντας, ικανοποιούμαστε να βλέπουμε τους εαυτούς μας ως πρωτοπόρες στον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών δίνοντας ένα ιδιαίτερα εθνοκεντρικό ρόλο στον αγώνα των γυναικών, που είναι και ο λόγος πίσω από τις έννοιες ενός του mainstream ή του πλειοψηφικού φεμινισμού. Ωστόσο, δεν είμαστε ούτε πλειοψηφία, ούτε πρωτοπόρες. Αυτή η ρητορική είναι κομμάτι των προνομίων μας, η οποία έχει επιβληθεί από την τάση ενδυνάμωσης μεταξύ των δυτικών φεμινιστριών. Η ενδυνάμωση δεν αμφισβητεί καθόλου τις δομές, και ούτε φυσικά τις καταστρέφει, ώστε να οικοδομηθούν νέες δομές βασισμένες στην ισότητα.

Για παράδειγμα, η είσοδος στο σύστημα μέσω της ανάληψης ηγετικών ρόλων σε ιδιωτικές επιχειρήσεις ή σε ανώτερες πολιτικές θέσεις στην κυβέρνηση δεν προκαλεί αυτόματες αλλαγές στο καταπιεστικό σύστημα. Στην πραγματικότητα φαίνεται να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, ότι οι γυναίκες αναπτύσσουν ένα σύνδρομο της Στοκχόλμης σε σχέση με το καπιταλισμό και γίνονται ακλόνητες υπερασπίστριες του συστήματος, αποκλείοντας τις περισσότερες από τις άλλες ομάδες που παραμένουν καταπιεσμένες και αόρατες.

Πρέπει απλά να καταλάβουμε και να παραδεχτούμε ότι ως λευκές, δυτικές, ετερόφυλες γυναίκες μερικές από εμάς, έχουμε ορισμένα προνόμια που τα περισσότερα από τα ανθρώπινα αδέλφια μας σε άλλα μέρη του κόσμου δεν έχουν. Επιπλέον, μέσα από αυτά τα προνόμια επίσης έχουμε την ευθύνη να κρίνουμε και να πολεμήσουμε τα δεξιά κινήματα, με μεγαλύτερη ένταση από όσο έχουμε κάνει μέχρι τώρα. Επιπλέον, πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε, να ενθαρρύνουμε και να στηρίζουμε τους αγώνες άλλων ομάδων ανοίγοντας τις συμμαχίες μας σε αλληλεγγύη, με οποιαδήποτε άλλη ομάδα ανθρώπων αποκλείεται από το σημερινό σκληρό σύστημα. Πρέπει να καταστήσω απολύτως σαφές ότι ο ρόλος μας ως φεμινίστριες πρέπει να είναι ως σύμμαχοι η μια στην άλλη. Δυστυχώς, διαβάζω συχνά σχόλια, άρθρα και άλλα, γραμμένα από φεμινίστριες της μεσαίας τάξης, οι οποίες είναι εν προκατειλημμένες από τη νοοτροπία τους της καλής σαμαρείτισσας απέναντι στα κινήματα των γυναικών από κατώτερες τάξεις και ακόμη από άλλες χώρες. Αυτή είναι μια πατερναλιστική ιμπεριαλιστική στάση, για την οποία πρέπει να έχουμε συνείδηση, προκειμένου να την ξεφορτωθούμε εντελώς, επειδή δημιουργεί μια ιεραρχική διαφορά μεταξύ μας και άλλων φεμινιστικών ομάδων, την οποία δεν θέλουμε ούτε χρειαζόμαστε, επειδή δημιουργείται και πρέπει να την καταστρέψουμε.

Αυτή είναι μια από τις πιο επικίνδυνες προκαταλήψεις μας, η άγνοια μας για τα δικά μας προνόμια. Πρέπει να κοιτάξουμε προσεκτικά, να τα αναγνωρίσουμε και να τα αντικαταστήσουμε. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να προσπαθήσουμε να οδηγήσουμε αγώνες άλλων γυναικών και ομάδων. Ως δυτικές φεμινίστριες της μεσαίας τάξης, έχουμε τη τάση να ακουγόμαστε περισσότερο και να είμαστε πιο ορατές, ενώ οι αδελφοί και οι αδελφές μας είναι αόρατοι παρόλο που ασχολούνται με πιο περίπλοκους και βαθύτερους αγώνες, που είναι αποτελέσματα αιώνων ύπαρξης του καταπιεστικού δυτικού καπιταλιστικού συστήματος, το οποίο επεκτάθηκε μέσω της αποικιοκρατίας και του καπιταλιστικού ιμπεριαλισμού.

Αναγνωρίζοντας τα προνόμια μας της λευκής μεσαίας τάξης, ίσως να είναι το πρώτο βήμα για την καταπολέμηση της ιεραρχίας εντός των φεμινιστικών ομάδων που αποδυναμώνουν τον κοινό μας αγώνα. Είμαστε σύμμαχοι στον αγώνα, αλλά κάθε ομάδα ξέρει πώς να οργανώθει και τα εργαλεία που είναι απαραίτητα για να αναλάβει την ευθύνη της ίδιας της απελευθέρωσή της από το σύστημα. Όταν ο δεξιός λαϊκισμός προσπαθεί να μας χωρίσει, θα οργανώσουμε διαθεματικής αλληλεγγύης. Η αλληλεγγύη έτσι, πρέπει να οικοδομηθεί πάνω στο σεβασμό προς τον αγώνα του άλλου, τη ρητορική και τα εργαλεία που επιλέχθηκαν για να μας ελευθερώσουν. Δεν υπάρχει μια ενιαία καθολική λύση για την επίτευξη του κοινού στόχου μας για την οικοδόμηση ενός νέου συστήματος βασισμένου στην ισότητα και την πολυσυλλεκτικότητα, πρέπει να υποστηρίξουμε τις κινήσεις του άλλου προς τη δημιουργία ενός νέου συστήματος.

Οι λευκές φεμινίστριες της μεσαίας τάξης πρέπει να μάθουν να κάνουν στην άκρη όταν πρόκειται για τον καθορισμό στόχων και την επιλογή μεθόδων σε άλλα κοινωνικά κινήματα. Πρέπει να πάρουμε θέση κατά μισογυνισμού και των άλλων έμφυλων φοβιών, συνειδητοποιημένες και ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας την πολυσυλλεκτική εκπροσώπηση στην κοινωνία. Η εκπροσώπηση δεν είναι όπως εμείς θέλουμε, αλλά όπως επιλέγουν οι άλλες ομάδες. Μπορούμε να είμαστε σύμμαχοι, όπως μας δείχνουν οι άλλοι και μέχρι σε ποιο βαθμό.

Σε καθημερινή βάση, έχω την εμπειρία πολλών συντροφισσών μου φεμινίστριών της δυτικής μεσαίας τάξης να είμαι ικανοποιημένες με όσα πέτυχαν οι προκάτοχοί μας, αλλά αγνοώντας ότι τα περισσότερα από αυτά τα επιτεύγματα απλώς μας πλούτισαν και μας εξύψωσαν, μια μικρή μειονότητα. Πρέπει να σκεφτούμε όπως οι αναρχικοί, κανείς δεν είναι ελεύθερος μέχρι όλοι να είναι ελεύθεροι. Αν και μπορεί να αισθάνομαι ελεύθερη, η απειλή της δεξιάς ιδεολογίας είναι πραγματική, επειδή αυξάνει με βιαιότητα την καταπίεση μας. Αυτή η αύξηση της δεξιάς βίας, τόσο πολιτικά όσο και πρακτικά, από φασιστικά και λευκά ρατσιστικά κινήματα, είναι θανατηφόρα για πολλούς ανθρώπους. Επομένως, παραμένει το ερώτημα, τι χρειάζεται για να οργανωθούν τα φεμινιστικά κινήματα σε αλληλεγγύη ενάντια στη κοινή απειλή;

Αφού συνειδητοποιήσουμε τα προνόμια μας και τις ικανότητες των άλλων κινημάτων να επιλέξουν τις δικές τους μεθόδους για την καταπολέμηση της καταπίεσης, πρέπει να συμμετάσχουμε στον αγώνα που συνεχίζεται πέρα από σύνορα και πέρα από ταυτότητες.

Ούτε Σύνορα, Αποδεχτείτε την Ποικιλομορφία, Μοιραστείτε τον Αγώνα

Σε πολλές κουλτούρες, έχουμε αναπτύξει έννοιες και χαρακτηρισμούς για να ορίσουμε τον εαυτό μας. Αυτά τα γλωσσικά εργαλεία είναι πρακτικά για να μάθουμε τον εαυτό μας, να καθορίσουμε την ταυτότητά μας και να μπορέσουμε να δείξουμε και να εκφράσουμε τον εαυτό μας στον υπόλοιπο κόσμο. Δυστυχώς, τα ίδια αυτά γλωσσικά εργαλεία χρησιμοποιούνται καταχρηστικά για να μας διαιρέσουν ως ανθρώπινα όντα. Έχουν χρησιμοποιηθεί για να κατηγοριοποιήσουν, να διακρίνουν και να δημιουργούν ψευδείς διαφορές μεταξύ μας, και πέρα από αυτό είναι κάτι που τα δεξιά κινήματα αξιοποιούν σε υψηλό βαθμό στην μισογυνιστική τους τακτική.

Τα γλωσσικά εργαλεία μας ενδυναμώνουν ως άτομα, αλλά μπορούν να είναι και βάρος για εμάς ως συλλογικότητες. Πιστεύω ότι όσο καλύτερα γνωρίζουμε τους εαυτούς μας, τόσο πιο καθαρά μπορούμε να αποφασίσουμε ποιους στόχους θέλουμε να επιτύχουμε και ποια εργαλεία και μέθοδοι χρειάζονται για να το καταφέρουμε.

Με δεδομένο ότι τα δεξιά κινήματα βασίζονται έντονα ιδεολογικά στην εθνικιστική ομοιογένεια και τον προστατευτισμό, τα φεμινιστικά κινήματα πρέπει να σκεφτούν σοβαρά την ανάγκη καταπολέμησης των συνόρων και του καπιταλιστικού συστήματος που χρησιμοποιούνται για να μας χωρίσουν. Οι Volcano και Rogue εξήγησαν τον διαθεματικό αναρχοφεμινισμό στο άρθρο τους Οι Εξεγέρσεις στις Διασταυρώσεις: Φεμινισμός, Διαθεματικότητα και Αναρχισμός, ως την αντίληψη όπου «απαιτεί το τέλος σε κάθε εκμετάλλευση και καταπίεση και αυτό περιλαμβάνει το τέλος της ταξικής κοινωνίας. Οι φιλελεύθερες ερμηνείες της διαθεματικότητας, αγνοούν τη μοναδικότητα της τάξης, θεωρώντας την ως ταυτότητα και αντιμετωπίζοντας την σαν να είναι το ίδιο με το ρατσισμό ή το σεξισμό, με το να κολλάνε στο τέλος ένα ‘ισμό’. Εξάλειψη του καπιταλισμού σημαίνει το τέλος ταξικής κοινωνίας· σημαίνει ταξικό πόλεμο. Ομοίως, η φυλή, το φύλο, η σεξουαλικότητα, η ικανότητα/η αναπηρία, η ηλικία – όλο το φάσμα των ιεραρχικά διευθετημένων κοινωνικών σχέσεων – είναι με τους δικούς τους τρόπους μοναδικά. Ως αναρχικοί, μπορούμε να επισημάνουμε αυτές τις μοναδικές ιδιότητες και όχι να ισοπεδώσουμε όλες αυτές τις κοινωνικές σχέσεις σε ένα ενιαίο πλαίσιο».

Τα δεξιά κινήματα θέλουν να δημιουργήσουν μια ψευδή ιδέα διαφοράς και διαχωρισμού μεταξύ μας, όπου αγωνιζόμαστε ο ένας εναντίον του άλλου, χωρίζοντάς μας ως ομάδες, δημιουργώντας ιεραρχίες με βάση την ταυτότητα, προσποιούμενοι ότι δεν έχουμε κοινούς στόχους λόγω της ποικιλομορφίας μας. Αλλά αυτό είναι απολύτως ψευδές.

Ο αγώνας μας πρέπει να δοθεί με βάση την αλληλεγγύη πάνω στις διαφορές μας. Οι διαφορές μεταξύ των φεμινιστικών ομάδων είναι η διαθεματική δύναμη που φοβάται η δεξιά ομογενοποιημένη ιδεολογία. Γνωρίζουν πως αν συνεργαστούμε πάνω στους κοινούς στόχους μας, μπορούμε πραγματικά να νικήσουμε το σύστημα που κρύβονται πίσω του. Αυτό είναι κάτι που έχουν καταλάβει πολλές ομάδες γηγενών σε όλο τον κόσμο και μερικές δυτικές φεμινίστριες πρέπει να εργαστούν πάνω σε αυτό. Ο αγώνας τους είναι ο αγώνας μας.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s