Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Foreign Policy. Η Amy Mackinnon είναι αρθρογράφος του FP. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

Ενώ οι νομοθέτες στην Αλαμπάμα την περασμένη εβδομάδα ψήφισαν ένα νόμο που απαγορεύει εντελώς σε αυτή τη πολιτεία των ΗΠΑ, διαδηλώτριες έξω από την βουλή της πολιτείας φορούσαν κατακόκκινες κάπες, μια αναφορά στο δυστοπικό μυθιστόρημα της Margaret Atwood, Η ιστορία της θεραπαίνιδας (The Handmaid’s Tale), στο οποίο η τεκνοποίηση ελέγχεται ολοκληρωτικά από το κράτος. Μερικές ώρες αργότερα το βιβλίο ήταν ανάμεσα στα trends του Twitter.

Οι αντίπαλοι όμως αυτών των νόμων που συζητιούνται αυτή τη στιγμή στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζεται να ψάξουν στη φανταστική λογοτεχνία για προειδοποιητικά παραδείγματα του που μπορεί να οδηγήσουν αυτοί οι νόμοι. Για δεκαετίες , η κομμουνιστική Ρουμανία ήταν μια πραγματική υπόθεση μελέτης του τι μπορεί να γίνει όταν μια χώρα κάνει απαγορεύει ολοκληρωτικά την έκτρωση, και τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά.

Το 1966, ο ηγέτης της Ρουμανίας, ο Nicoale Ceausescu, απαγόρευσε την πρόσβαση στην έκτρωση και τα αντισυλληπτικά σε μια προσπάθεια να αυξήσει το πληθυσμό της χώρας. Βραχυπρόθεσμα, είχε αποτέλεσμα, και την επόμενη χρονιά μετά την επιβολή του, ο μέσος αριθμός παιδιών που γεννιόνταν εκτοξεύθηκε από 1.9 σε 3.7. Ο ρυθμός γεννήσεων έπεσε ξανά σύντομα καθώς οι γυναίκες κατάφεραν να βρουν εναλλακτικές στις απαγορεύσεις. Οι πλούσιες γυναίκες στη πόλη μπορούσαν μερικές φορές να δωροδοκήσουν γιατρούς να πραγματοποιήσουν εκτρώσεις, ή έφερναν λαθραία ενδομήτριες αντισυλληπτικές συσκευές από τη Γερμανία.

Ωστόσο η απαγόρευση της επέμβασης στη Ρουμανία, έγινε δυσανάλογα αισθητή από χαμηλού εισοδήματος γυναίκες και περιθωριοποιημένες ομάδες, κάτι που οι οργανώσεις για το δικαίωμα στην έκτρωση στις ΗΠΑ φοβούνται πως θα συμβεί αν εφαρμοστεί ο νόμος της Αλαμπάμα. Ως ύστατη λύση, πολλές γυναίκες στη Ρουμανία στράφηκαν στις εκτρώσεις στο σπίτι και σε παράνομες κλινικές, και ως το 1989 υπολογίζεται πως περίπου 10000 γυναίκες είχαν πεθάνει ως αποτέλεσμα επικίνδυνων επεμβάσεων. Ο πραγματικός αριθμός θανάτων μπορεί να ήταν πολύ υψηλότερος, καθώς οι γυναίκες που αναζητούσαν εκτρώσεις και εκείνοι που τις βοηθούσαν αντιμετώπιζαν χρόνια στη φυλακή αν συλλαμβάνονταν. Η θνησιμότητα των γυναικών εκτοξεύτηκε, και στη περίοδο 1965 έως 1989 διπλασιάστηκε.

«Μερικές φορές η γυναίκα δεν το έλεγε καν στον άντρα της ή στη καλύτερη φίλη της πως ήθελε να κάνει έκτρωση καθώς θα έβαζε και εκείνους σε κίνδυνο», είπε η Irina Ilisei, μια ακαδημαϊκή ερευνήτρια και συνιδρύτρια του Front Association, μιας ρουμάνικης φεμινιστικής οργάνωσης, και της ιστοσελίδας Feminist Romania.

«Για πολλές γυναίκες, η σεξουαλικότητα σήμαινε ένα φόβο και όχι ένα κομμάτι της ζωής που μπορούσε να προσφέρει ικανοποίηση», προσθέτει η Ilisei.

Μια ακόμη συνέπεια της απαγόρευσης των εκτρώσεων στη Ρουμανία ήταν πως εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά αφήνονταν σε κρατικά ορφανοτροφεία. Όταν ο κομμουνισμός κατέρρευσε το 1989 στη Ρουμανία, υπολογίζεται πως περίπου 170000 παιδιά βρέθηκαν στοιβαγμένα σε βρώμικα ορφανοτροφεία. Κρυμμένα ως τότε από το κόσμο, εικόνες από σκελετωμένα παιδιά εμφανίστηκαν, πολλά από τα οποία ήταν χτυπημένα και κακοποιημένα. Μερικά τα είχαν παρατήσει δεμένα στα μεταλλικά πλαίσια των κρεβατιών.

Φυσικά, ο νόμος του Ceausescu δεν κατάφερε πολλά στο να επιτύχει το στόχο της σημαντικής αύξησης του πληθυσμού. «Το να κάνεις την έκτρωση παράνομη δεν θα κάνει τις γυναίκες να κάνουν περισσότερα παιδιά. Έτσι αν ο στόχος είναι να φέρεις περισσότερες ζωές και να προστατέψεις περισσότερες ζωές, αυτό δεν είναι το κατάλληλο εργαλείο προς χρήση», έιπε η Maria Bucur, καθηγήτρια ιστορίας και μελετών του φύλου στο πανεπιστήμιο της Ιντιάνα.

Γεννημένη και μεγαλωμένη στη Ρουμανία, η Bacur περιγράφει τον εαυτό της ως προϊόν της απαγόρευσης των εκτρώσεων, όταν η μητέρα της απέτυχε δυο φορές να κάνει έκτρωση.

Την Τετάρτη, μια μέρα αφού πέρασε από την ολομέλεια, η κυβερνήτης της Αλαμπάμα, Kay Ivey υπέγραψε σε νόμο τον αυστηρότερο νόμο για τις εκτρώσεις, ο οποίος απαγορεύει την επέμβαση σε κάθε στάδιο της κύησης και μπορεί να στείλει τους γιατρούς που κάνουν την επέμβαση στη φυλακή για όλη τους τη ζωή.

Ο νόμος της Αλαμπάμα, πάει ακόμη πιο πέρα από το νόμο στη Ρουμανία, που τουλάχιστον προέβλεπε εξαιρέσεις σε περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας, ή γενετικού ελαττώματος. Ο νέος νόμος επιτρέπει τις εκτρώσεις μόνο όταν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την υγεία της μητέρας.

Η απαγόρευση των εκτρώσεων στη Ρουμανία συμπληρώνονταν από απαγόρευση των αντισυλλήπτικών, που δεν αναφέρονται στο νόμο της Αλαμπάμα. Όμως η κυβέρνηση του Trump έριξε το πρώτο χτύπημα εναντίον της αντισύλληψης όταν το 2017, όταν επέτρεψε στους εργοδότες να μην την περιλαμβάνουν αν το επιθυμούν στο ασφαλιστικό πλάνο των εργαζομένων τους, για λόγους θρησκείας. Αυτή η απόφαση μπλοκαρίστηκε από ένα ομοσπονδιακό δικαστή φέτος τον Ιανουάριο.

Η νομική μάχη μεταξύ δικαστηρίων για την έκτρωση μοιάζει πως θα συνεχιστεί καθώς οργανώσεις εναντίον των εκτρώσεων προσπαθούν να πιέσουν για το πέρασμα νόμων που ελπίζουν πως το νέο συντηρητικό Ανώτατο Δικαστήριο, στο οποίο ο πρόεδρος Donald Trump έχει διορίσει δύο νέα μέλη, θα επικυρώσει. Μέχρι στιγμής, πάνω από δέκα πολιτείες προσπάθησαν να απαγορεύσουν την έκτρωση μετά τις έξι εβδομάδες της κύησης – πριν πολλές γυναίκες καταλάβουν καν πως κυοφορούν. Την προηγούμενη εβδομάδα, η Γεωργία έγινε η έκτη πολιτεία που πέρασε επιτυχώς ένα τέτοιο νόμο. Ήδη, έξι πολιτείες στις ΗΠΑ έχουν πλέον μόλις μια κλινική για εκτρώσεις.

Αν και οι νόμοι μπορούν να ακυρωθούν από τα δικαστήρια, οι πολέμιοι των εκτρώσεων ελπίζουν πως τελικά θα φτάσουν στο Ανώτατο Δικαστήριο και θα αμφισβητήσουν το προηγούμενο που τέθηκε από την απόφαση στην υπόθεση Roe v. Wade το 1973, το οποίο αναγνώρισε το δικαίωμα στην επιλογή της έκτρωσης.

Ο Teri Collins, εκλεγμένος αντιπρόσωπος στην πολιτεία της Αλαμπάμα, από τους υπογράφοντες του νόμου, που πλεόν είναι ο πιο περιοριστικός σε ολόκληρη τη χώρα, είπε στην ειδεσογραφική ιστοσελίδα AL.com, «Ο στοχος μου με αυτό το νόμο, και νομίζω ο στόχος όλων μας, είναι να ακυρώσουμε την υπόθεση Roe vs. Wade».

Στην προεκλογική εκστρατεία το 2016, ο Trump υποσχέθηκε να διορίσει συντηρητικούς δικαστές που θέλουν να ακυρώσουν την απόφαση της Roe vs. Wade. η επικύρωση του διορισμού του Brett Kavanaugh τον Οκτώβριο του 2018 έδωσε στους συντηρητικούς δικαστές μια ξεκάθαρη πλειοψηφία στην έδρα, αναθερμαίνοντας τις ελπίδες των πολέμιων της έκτρωσης.

Αν το Ανώτατο Δικαστήριο αλλάξει τη γνώμη του για τις εκτρώσεις, θα γίνει προνόμιο κάθε πολιτείας να αποφασίσει πως θα νομοθετήσει τη διαδικασία.

«Χρειαζόμαστε να λάβουμε υπόψη τις μακροχρόνιες συνέπειες μιας τέτοιας νομοθεσίας», είπε ο Charles Nelson, καθηγητής παιδιατρικής στην ιατρική σχολή του Χάρβαρντ και συγγραφέας του βιβλίου Romania’s Abandoned Children.

Ξεκινώντας από το 2000, ο Nelson μελέτησε τον αντίκτυπο που είχαν τα ορφανοτροφεία της Ρουμανίας στα παιδιά της μετακομμουνιστικής Ρουμανίας και πολλά είχαν σοβαρά προβλήματα ανάπτυξης και με ζητήματα ψυχικής υγείας. Για κάποια από αυτά, ο εγκλεισμός τους στα ορφανοτροφεία είχε ακόμη και φυσική επίπτωση στο μέγεθος των εγκεφάλων τους.

Ο Nelson είπε πως η Ρουμανία αποτελεί μια προειδοποιητική ιστορία του τι συμβαίνει όταν το κράτος προσπαθεί να ελέγξει τα αναπαραγωγικά δικαιώματα. Ο νέος νόμος στην Αλαμπάμα δημιουργεί ερωτηματικά για το είδος της υποστήριξης που η πολιτεία θα προσφέρει αν κάποια δεν έχει την επιλογή να τερματίσει την εγκυμοσύνη όταν βρεθεί πως το έμβρυο έχει σημαντικά γενετικά προβλήματα.

«Έχει την ικανότητα η πολιτεία να φροντίσει αυτά τα παιδιά και να στηρίξει τις οικογένειες;», είπε σε μια συνέντευξη.

Όταν κατέρρευσε ο κομμουνισμός  στη Ρουμανία το Δεκέμβρη του 1989, μια από τις πρώτες πράξεις της μεταβατικής κυβέρνησης ήταν να ακυρώσει την απαγόρευση των εκτρώσεων. Η Ρουμανία παραμένει μια ιδιαίτερα συντηρητική χώρα, και τα τελευταία χρόνια υπήρξαν νέες φωνές που ζητούσαν την απαγόρευση της έκτρωσης, με μπροστάρη την, μεγάλης επιρροής, Ορθόδοξη Εκκλησία, και άλλες θρησκευτικές οργανώσεις.

Η Bucur, συγγραφέας του Birth of Democratic Citizenship: Women and Power in Modern Romania, έχει κάποιες αμφιβολίες πως το νέο κίνημα θα αποκτήσει κάποια πολιτική ισχύ.

«Πιστεύω πως η πραγματική, από πρώτο χέρι ωμή μνήμη, είναι ζωντανή ακόμη σε πολλούς ψηφοφόρους. Δεν νομίζω πως υπάρχει κάποιος νοήμον πολιτικός που θα το έκανε πραγματικότητα», είπε.

Η Ilisei, η Ρουμάνα ακτιβίστρια, είπε πως ανησυχεί βλέποντας τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών – μια χώρα που κάποτε η Ρουμανία έβλεπε ως παράδειγμα – επιδιώκει τώρα νέους περιορισμούς στις εκτρώσεις. «Το 1989, επιθυμούσαμε να χτίσουμε μια σταθερή δημοκρατία, μια πλουραλιστική κοινωνία, με ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, και οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πηγή έμπνευσης», είπε. «Τώρα δεν ισχύει πια αυτό».

 

 

 

Δείτε: 4 Months, 3 Weeks and 2 Days, βραβευμένη ρουμανική ταινία του 2007 που αναφέρεται και στην απαγόρευση των εκτρώσεων στην Ρουμανία λίγο πριν τη πτώση του καθεστώτος (trailer)

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s