Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Oxford Research Group. Ο Andrew Fergus Wilson είναι λέκτορας Κοινωνιολογίας και Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ντέρμπι. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας.

 

Τα τελευταία χρόνια έγινε όλο και πιο αντιληπτή η αναζωπύρωση της ακροδεξιάς. Κρυμμένη πίσω από το φαινόμενο του λαϊκισμού που σάρωσε όλη την Ευρώπη, την Αυστραλασία και την Αμερική, η άκρα δεξιά απέκτησε όλο και ευκολότερη πρόσβαση στα κυρίαρχα, παγκόσμια μέσα μαζικής ενημέρωσης. Μετά την τραγική τρομοκρατική επίθεση στο τζαμί Αλ Νούρ στο Κράσττσερτς της Νέας Ζηλανδίας, το κορυφαίο πρόγραμμα επικαιρότητας του BBC, Newsnight, παρουσίασε την ακροδεξιά εξτρεμιστική ομάδα Generation Identity. Παρά την υπερασπιστική γραμμή του BBC, πως «είναι σημαντικό να εξετάσουμε και να αμφισβητήσουμε τις ιδεολογίες που οδηγούν στα εγκλήματα μίσους σε ένα ευρύτερο πλαίσιο», ήρθε αντιμέτωπο με ευρύτατες αντιδράσεις. Μιλώντας σε άλλο πρόγραμμα του BBC, το μέλος των Εργατικών και σκιώδης γενικός εισαγγελέας Shami Chakrabarti επέκρινε τη συντακτική απόφαση που επέτρεψε μια κατάσταση στην οποία «μια εξτρεμιστική ακροδεξιά φωνή έμεινε ουσιαστικά δίχως αντίλογο».

Η Generation Identity είναι ένα από το σύνολο των ομάδων που συνδέονται με την alt-right. Στην ενότητα «Συχνές ερωτήσεις» της σελίδας τους, η Generation Identity ισχυρίζεται ότι οι στόχοι τους δεν είναι ρατσιστικοί ή εξτρεμιστικοί, αλλά αφορούν μόνο τη «διατήρηση της εθνοπολιτισμικής ταυτότητας». Είναι πρόθυμοι να καθορίσουν τον ορισμό της ταυτότητας αυτής και να δηλώσουν ότι «θέλουμε η ευρωπαϊκή μας ταυτότητα να έχει το δικαίωμα ύπαρξης σε εκατό χρόνια και περισσότερο», αλλά φαίνεται αδιάφορη για τον καθορισμό των ορίων της Ευρώπης για την οποία μιλάνε ή ποιους συνδυασμούς πολιτιστικών κληρονομιών και παραδόσεων χρησιμοποιούν στην δική τους αντίληψη για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Όταν μιλάμε για την διατήρηση της ευρωπαϊκής «εθνοπολιτισμικότητας», η Generation Identity θυμίζει πολλά είδη θεωριών συνομοσιών και του αποκαλυπτικού φόβου που κυκλοφορεί ευρέως μέσα στους ακροδεξιούς και τους alt-right κύκλους. Έτσι, προσφέρουν ένα παράδειγμα αναζήτησης νομιμότητας της άκρας δεξιάς, ενώ παράλληλα κυκλοφορούν τις δηλητηριώδεις και διαιρετικές ιδέες που αναφέρονται στα μανιφέστα του Anders Breivik και πιο πρόσφατα του Brenton Tarrant. Αυτές οι ιδέες είναι επίσης κοινά σημεία αναφοράς στα φόρουμ και τις πλατφόρμες κοινωνικών μέσων που δημιουργείται και γεμίζει από όλο το ακροδεξιό φάσμα.

Οι θεωρίες συνωμοσίας συχνά παρουσιάζονται ως οι φαντασιώσεις των αδύναμων ή οι συνέπειες των ατομικών αποτυχιών, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστούν ως κάτι βαθιά ενσωματωμένο στις πολιτικές κουλτούρες παρά ως μια πτυχή της ατομικής ψυχολογίας. Η επιρροή τους και η σημασία τους στην άκρα δεξιά ρητορική πρέπει να ληφθούν πολύ πιο σοβαρά υπόψη.

Ιστορικά Προηγούμενα

Οι εσχατολογικές θεωρίες συνωμοσίας δεν είναι κάτι το καινούριο. Πρώιμα παραδείγματα των σχεδίων για πιο σύγχρονες θεωρίες συνωμοσίας μπορούν να βρεθούν σε δύο κείμενα που είναι γραμμένα στο τέλος του δέκατου όγδοου αιώνα: Οι Αποδείξεις για μια Συνωμοσία Εναντίον Όλων των Θρησκειών και των Κυβερνήσεων της Ευρώπης (1797) του Σκωτσέζου φυσικού John Robison και το Μαρτυρίες  που Φανερώνουν την Ιστορία του Ιακωβινισμού (1797) του Γάλλου ιερέα Abbé Barruel.

Γραμμένα και δημοσιευμένα ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, και τα δύο λένε για την ολέθρια επιρροή των Βαυαρών Ιλλουμινάτι στη Γαλλική Επανάσταση, ελέγχοντας την εξέλιξη της ιστορίας από τα παρασκήνια. Αντιπροσωπεύουν μια προσπάθεια συμβιβασμού με τους σεισμικούς μετασχηματισμούς στη φιλοσοφία, την πολιτική σκέψη, την οικονομία και τις πεποιθήσεις που έφερε ο Διαφωτισμός και που φανερώθηκαν μέσα από την επανάσταση. Η έκφραση αυτών των συνωμοσιολογικών φόβων εισέβαλε στη δημόσια φαντασία και ο «τρόμος των Ιλλουμινάτι» διέσχισε τον Ατλαντικό. Πρώτα αποκαλύφθηκε από άμβωνος από τον Jebediah Morse (πατέρας του Samuel), για δύο χρόνια προειδοποιούνταν οι κάτοικοι της Νέας Αγγλίας μεσα από κηρύγματα και δημοσιεύματα να προσέχουν τους πράκτορες των Ιλλουμινάτι που δρούν αόρατοι ανάμεσα τους.

Αυτές οι πρώιμες συνωμοσίες μοιράζονται βασικά χαρακτηριστικά με εκείνες που ακολούθησαν, χαρακτηριστικά που συνεχίζουν να προσδιορίζουν τις σημερινές συνωμοσίες, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που συμβάλλουν στις ακροδεξιές αντιλήψεις. Η υποκείμενη ιδέα μιας συγκαλυμμένης μειοψηφίας που χειραγωγεί μια κοινωνία και τον πολιτισμό της προκειμένου να τεθεί τέλος στις αξίες και τους θεσμούς της κυρίαρχης ομάδας είναι μια επικρατούσα ιδέα σε πολλές θεωρίες συνωμοσίας. Οι θεωρίες συνωμοσίας για τους Ιλλουμινάτι του Barruel και του Robison παρήγαγαν το μοντέλο μίας μυστικής κοινωνίας αφιερωμένης στην ανατροπή των «παραδοσιακών αξιών» των κοινωνιών μέσα στις οποίες δρουν. Στις αρχές του εικοστού αιώνα, το μοντέλο αυτό αναδιαμορφώθηκε ως διεθνές και διαχρονικό μέσα από τα ξεχωριστά έργα δύο Αγγλίδων γυναικών, της Lady Queenborough και της Nesta Webster. Επιπλέον, και οι δύο παρουσίασαν τους Ιλλουμινάτι ως ανδρείκελα μιας ευρύτερης εβραϊκής συνωμοσίας. Συμπληρώνοντας τα πρόσφατα μεταφρασμένα Πρωτόκολλα των Πρεσβυτέρων της Σιών, αυτά τα τρία κείμενα μαζί τροφοδότησαν τις αγγλόφωνες αντισημιτικές θεωρίες σε όλη τη διάρκεια του εικοστού αιώνα· όπως αποδεικνύεται και από τη χρήση των πρωτοκόλλων από τον Hitler στο Ο Αγών Μου.

Συνωμοσίες: Η Μεγάλη Αντικατάσταση και η Λευκή Γενοκτονία

Σε ολόκληρη τη λαϊκίστικη δεξιά, συμπεριλαμβανομένων των ριζοσπαστικών περιθωρίων και των ψευδο-αξιοσέβαστων εισοδιστών, η ακόλουθη αφήγηση εντοπίζεται εύκολα στις γενικές τους θέσεις: υποστηρίζουν ότι υπάρχει μια κρυφή απειλή για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και την ταυτότητα, αυτό στο οποίο η Generation Identity αναφέρεται ως «εθνοπολιτισμός». Αυτό αναπαράγει το κεντρικό σημείο της θεωρίας του Renaud Camus της μεγάλης αντικατάστασης (le grand remplacement). Στο πλαίσιο αυτό, η μαζική μετανάστευση από τον αναπτυσσόμενο κόσμο προς τη Δύση και η «πολυπολιτισμική ατζέντα» χαρακτηρίζονται αθροιστικά ως μια «πολυπολιτισμική ιδεολογία της αυτοκαταστροφής». Αυτή επιβάλλεται από μια ασαφή υπερεθνική ελίτ παγκοσμιοποιητών, την οποία ο Camus χαρακτηρίζει ως «Νταβό-κρατία», φιλελεύθερους μοντερνιστές, για τους οποίους οι λαοί είναι απεριόριστα ανταλλάξιμες μονάδες που δεν συνδέονται με τις έννοιες «εστία» ή πολιτισμός.

Αλλού, σε μια παρουσίαση του The Strange Death of Europe: Immigration, Identity, Islam του Douglas Murray, ένας ανώνυμος αρθρογράφος της Generation Identity  επαινεί τη διατριβή του Murray πως η Ευρώπη είναι «είναι μια ήπειρος που αυτοκτονεί» μέσω της μαζικής μετανάστευσης. Η γλώσσα είναι εσχατολογική και, όπως έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ο πολιτικός επιστήμονας Michael Barkun, υπάρχει σταθερή διαλεκτική σύγκλιση μεταξύ των εσχατολογικών πεποιθήσεων και των θεωριών συνωμοσίας. Αυτή η σύγκλιση είναι εμφανής στις ακροδεξιές ιδεολογίες. Ο Barkun δίνει επίσης έμφαση στον τρόπο με τον οποίο τόσο τα εσχατολογικά όσο και τα παρανοϊκά συστατικά είναι αντιδραστικά και ετερόκλητα, αντλώντας από ένα ευρύ φάσμα πηγών που χαρακτηρίζει ως «αυτοσχεδιαστικό μιλλεναρισμό» που αποτελείται από «στιγματισμένη γνώση». Αυτή η ιδέα είναι χρήσιμη υποδηλώνει την κινητικότητα και τον αποσπασματικό χαρακτήρα των θεωριών συνωμοσίας· ότι είναι αντιδραστικές και αποτελούνται συχνά από ανόμοια στοιχεία από πολιτικές, ήμι-επιστημονικές και πνευματικές πηγές. Έτσι, η αντιδραστική εσχατολογική απολυτότητα της θεωρίας συνωμοσίας του τύπου «εμείς» εναντίον «αυτών» επανατοποθετείται συνεχώς σε νέα πλαίσια, αντλώντας στοιχεία από γνώριμες ρητορικές και θέματα από αντι-λογικές και περιθωριακές πηγές. Για τους υποστηρικτές των θεωριών συνωμοσίας, η οριακή κατάσταση της γνώσης που αντλούν δείχνει την αυτοσυντηρούμενη αντίληψη ότι είναι εκπρόσωποι ενός πολιορκημένου και περιθωριοποιημένου πληθυσμού.

Η συνωμοσία της μεγάλης αντικατάστασης διαφέρει από την παράλληλη θεωρία συνωμοσίας της λευκής γενοκτονίας, αλλά μοιράζεται τους ίδιους όρους αναφοράς και οι δύο είναι ιδεολογικά ευθυγραμμισμένες με τις λεγόμενες «14 Λέξεις» (14 Words) του David Lane. Αυτές περιέχουν τα ίδια εσχατολογικά χαρακτηριστικά: «Πρέπει να εξασφαλίσουμε την συνέχεια του λαού μας και ένα μέλλον για τα λευκά παιδιά». Ο Lane ήταν μέλος της οργάνωσης λευκών εθνικιστών τρομοκρατών, The Order/Brüder Schweigen, που δραστηριοποιούνταν στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Πέθανε στη φυλακή το 2007. Η ομάδα είχε καλές σχέσεις με κύκλους λυεκών εθνικιστών και είχε τα Άρια Έθνη και την Εθνική Συμμαχία. Ο ιδρυτής της, Robert Jay Mathews, εμπνεύστηκε από το αποκαλυπτικό μυθιστόρημα φυλετικού πολέμου «The Turner Diaries», μία από τις πηγές που ενέπνευσαν τον βομβιστή Λονδίνου, David Copeland (ΣτΜ: τον Απρίλιο του 1999 σε διάστημα τριών εβδομάδων τοποθέτησε τρεις βόμβες με καρφιά που σκότωσαν τέσσερα άτομα και τραυμάτισε πάνω από 150, κάποια από τα οποία ακρωτηριάστηκαν). Οι δυστοπικές φαντασιώσεις και οι φυλετικές θεωρίες συνωμοσίας αφθονούσαν μέσα σε αυτούς τους κύκλους και οι 14 Λέξεις του David Lane δεν είναι μια sui generis εξέλιξη αλλά αναπτύχθηκαν από ένα ήδη υπάρχον και εκτεταμένο περιβάλλον μεταπολιτικής παράνοιας.

Ενώ η μεγάλη αντικατάσταση είναι μια αναγνωρίσιμη ισλαμοφοβική δημηγορία, τα γραπτά του Lane αποκαλύπτουν μια υποκείμενη φαντασίωση φόβου μιας εβραϊκής συνωμοσίας που επιδιώκει την εξάλειψη του εκλεκτού λαού του Lane. Στην αυτοβιογραφία του έγραψε: «Η Σιωνιστική συνωμοσία πάνω από όλα θέλει να εξοντώσει τη λευκή Άρια φυλή» (χρησιμοποίησε τον όρο Σιωνιστής ως ταυτόσημη και εναλλάξιμη με άλλους όρους που αναφέρονται στην εβραϊκή ταυτότητα). Παρόλα αυτά, ο μηχανισμός με τον οποίο η αντιληπτή συνωμοσία της Lane είναι να επιτύχει τους στόχους της είναι η ίδια με την ισλαμοφοβική συνωμοσιολογία της σημερινής ακροδεξιάς, στον 21ο από τους 88 Κονόνες του έγραψε: «Η αναγκαστική ενσωμάτωση είναι σκόπιμη και κακόβουλη γενοκτονία, ιδιαίτερα για ένα πληθυσμό όπως η Λευκή φυλή». Οι φαντασιώσεις είναι γεμάτες με φόβο περί φυλετικής «γενοκτονίας» και «αυτοκτονίας». Ο Brenton Tarrant έκανε άμεση αναφορά στις ιδέες του Lane και του Camus, τόσο στο μανιφέστο του όσο και στα συνθήματα που έγραψε στα όπλα του.

Η Καθημερινή Παρανοϊκή Θρησκεία της Ακροδεξιάς

Οι ρατσιστικές θεωρίες συνωμοσίας του David Lane κυκλοφορούν μέσα στην άκρα δεξιά μαζί με παλαιότερες θεωρίες συνωμοσίας όπως τα διαβόητα Πρωτόκολλα των Πρεσβυτέρων της Σιών, που αναφέρονται στο Ο Αγών Μου από τον Hitler. Αυτό που είναι εμφανές στα γραπτά του Lane είναι ότι συνδυάζει τη συνωμοσιολογία με μια ρητή θρησκευτικότητα, κάτι που θεώρησε απαραίτητο για τους πολιτικούς του στόχους. Σε ένα δοκίμιο με τίτλο «Οντινισμός» έγραψε, «η θρησκεία ήταν απαραίτητο και ζωτικό όπλο στον αγώνα μας κατά της γενοκτονίας». Περιέγραψε μια φυλετικά επαναπροσδιορισμένη εκδοχή του γερμανικού προχριστιανικού παγανισμού ως ενοποιητικό μηχανισμό για τον «λαό του». Ο Lane απέρριψε τις υπάρχουσες θρησκευτικές εκφράσεις του λευκού σοβινισμού όπως η Χριστιανική Ταυτότητα. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι αυτή και παρόμοια λευκά ρατσιστικά μορφώματα κυριαρχούν στην άκρα δεξιά και ότι το δέλεαρ των παρεκβατικής πνευματικότητάς τους χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τη διάδοση του «μηνύματός» τους σε ευρύτερα πολιτιστικά πεδία.

Ο Emilio Gentile έγραψε για τη σημασία της κατανόησης του ιταλικού φασισμού ως μιας πολιτικής θρησκείας και ότι το κράτος γέννησε μια λατρεία του έθνους γεμάτη με νεο-παραδοσιακά τελετουργικά. Η παρατήρηση αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη στρατηγικών για αντιμετώπισης της ακροδεξιάς. Οι σημερινοί ακροδεξιοί ακτιβιστές είναι ιδιαίτερα αδιαμόρφωτοι και στερούνται διαρθρωτικής εξουσίας για να δημιουργήσουν μια βιώσιμη και ολοκληρωμένη λατρεία γύρω από το εθνοπολιτισμικό τους «κράτος». Αλλά καταδεικνύουν τη σύγκλιση του αυτοσχεδιαστικού μιλλεναρισμού του Barkun και της έννοιας «λαϊκή θρησκεία». Η λαϊκή θρησκεία είναι μια έννοια που συνδέεται με την Marion Bowman και χρησιμεύει για να δείξει την εξατομικευμένη ιδιοποίηση των ανώτερων θρησκευτικών μορφών στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων· είναι το σημείο συνάντησης θρησκείας, λαογραφίας και ταυτότητας. Αυτό μας φέρνει πίσω στην Generation Identity. Όπως και ο Lane, αναγνωρίζουν ένα πολιτιστικό μέτωπο στη σύγκρουσή τους με τις ευρύτερες κοινωνικές αξίες. Το ονομάζουν Reconquista – αναφερόμενοι στην ανακατάληψη της Μαυριτανικής Ισπανίας και Πορτογαλίας. Η θρησκευτική ταυτότητα αποτελεί σαφώς τμήμα του· ο ιστότοπος προσφέρει μια συναισθηματικά φορτισμένη μαρτυρία της επίσκεψης σε μια λειτουργία που πραγματοποιήθηκε στη Notre Dame και εξυμνεί την αξία του Χριστιανισμού στην ευρωπαϊκή παράδοση.

Συμπέρασμα

Οι θεωρίες συνωμοσίας και οι εσχατολογικές πεποιθήσεις είναι η lingua franca της ακροδεξιάς. Εκφράζουν και δικαιολογούν τη μανιχαϊκή διαίρεση του γεμάτου με μίσος κόσμου τους σε ένα εκλεκτό «εμείς» και σε ένα επικίνδυνο, ανατρεπτικό «αυτοί». Αν και παράλογοι στους ισχυρισμούς τους, παρέχουν μια στρεβλωμένη λογική στην πολιτική της ακροδεξιάς. Παρόλα αυτά, στην αποκαλυπτική τους διάσταση – την αποκάλυψη της πλοκής ενάντια στον «λαό» – παρέχουν μια εσχατολογική αφήγηση στον «αγώνα»: είτε ο λαός θα κυριαρχήσει και θα επιτύχει έναν παράδεισο για τους «αγνούς» είτε η συνωμοσία θα επιτύχει και θα τους εξαλείψει. Γίνονται σύμβολα πίστης και ιδεολογίες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s