Κείμενο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα TomDispatch και προέρχεται από το βιβλίο Spain in Our Hearts: Americans in the Spanish Civil War, 1936–1939 (Houghton Mifflin Harcourt, 2016). Ο Adam Hochschild είναι συγγραφέας, συνιδριδρυτής του Mother Jones και διδάσκει δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλει. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας

 

«Οι έμποροι δεν έχουν πατρίδα», έγραφε ο Thomas Jefferson το 1814. «Το ίδιο το σημείο που στέκονται δεν δημιουργεί τόσο ισχυρό δεσμό όσο εκείνο από το οποίο βγάζουν τα κέρδη τους». Ο πρώην πρόεδρος θρηνούσε για τον τρόπο με τον οποίο οι έμποροι και οι πλοιοκτήτες της Νέας Αγγλίας, υπό το φόβο μη χάσουν το επικερδές διατλαντικό εμπόριο, δεν στάθηκαν στο πλάι της χώρας τους στη διάρκεια του Πολέμου του 1812.

Σήμερα, με τα μέρη από τα οποία οι «έμποροι» αντλούν τα κέρδη τους να είναι διασκορπισμένα σε ολόκληρο το πλανήτη, οι πολυεθνικές είναι ακόμη λιγότερο πιθανό να αισθανθούν κάποια πίστη σε μια συγκεκριμένη χώρα. Κάποιες από αυτές έχουν βρει πως είναι επικερδές να επανασυσταθούν σε φορολογικούς παραδείσους στο εξωτερικό. Γιγαντιαίες πολυεθνικές, μερικές φορές με ετήσια κέρδη μεγαλύτερα από το συνδυασμένο ετήσιο ακαθόριστο εθνικό προϊόν αρκετών από των φτωχότερων χωρών, είναι συχνά πιο ισχυρές από εθνικές κυβερνήσεις, ενώ οι διευθύνοντες σύμβουλοι τους ασκούν το είδος της πολιτικής εξουσίας που πολλοί πρωθυπουργοί και πρόεδροι απλά ονειρεύονται.

Καμιά πολυεθνική δεν είναι πιο επιθετική στη δημιουργία εξωτερικής πολιτικής από ότι οι μεγάλες πετρελαϊκές. Με δραστηριότητες σε ολόκληρο το κόσμο, αυτές – και όχι κυβερνήσεις που προσπαθούν με ανημποριά να τις φορολογήσουν ή να τις ελέγξουν – αποφασίζουν σε γενικές γραμμές με ποιον θα κάνουν δουλειές και πως. Στην αναζήτηση για πετρέλαιο στο άναρχο Δέλτα του Νίγηρα, σύμφωνα με το δημοσιογράφο Steve Coll, η ExxonMobil, για παράδειγμα, έδωσε σκάφη στο ναυτικό της Νιγηρίας, και στρατολόγησε και εφοδίασε κομμάτι του στρατού της χώρας, ενώ η τοπική αστυνομία τοποθέτησε το κόκκινο ιπτάμενο άλογο του λογότυπου της εταιρίας στις στολές της. Το καινούριο βιβλίο της Jane Mayer, Dark Money, πάνω στο πως οι αδερφοί και μεγιστάνες του πετρελαίου Charles και David Koch ξόδεψαν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να αγοράσουν το Ρεπουμπλικάνικο Κόμμα και τις δημοκρατικές πολιτικές της Αμερικής, προσφέρει μια ζωντανή αφήγηση του τρόπου με τον οποίο ο πατέρας τους Fred δημιούργησε την ενεργειακή επιχείρηση που κληρονόμησαν. Ήταν μια κλασική περίπτωση του να μην αφήνεις «δεσμούς» να γίνονται εμπόδιο. Ο Fred έστησε με χαρά πετρελαϊκές εγκαταστάσεις για τον Σοβιετικό δικτάτορα Joseph Stalin πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίσουν την Σοβιετική Ένωση το 1933, και στη συνέχεια βοήθησε τον Adolf Hitler να δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ναζιστικής Γερμανίας που στη συνέχεια θα προμήθευαν με καύσιμα την πολεμική του αεροπορία, την Λουφτβάφε.

Υψώνοντας την Πειρατική Σημαια Πάνω από μια Πετρελαϊκή Αυτοκρατορία

Από το ξεκίνημα του το 1936 μέχρι το τέλος του στις αρχές του 1939, περίπου 400000 θανάτους αργότερα, ο Ισπανικός Εμφύλιος θα τραβούσε την προσοχή του κόσμου. Για εκείνους που δεν θυμούνται πια, ακολουθεί μια πρόχειρη περιγραφή του τι έγινε. Μια ομάδα δεξιών αξιωματικών που αποκαλούσαν τον εαυτό τους Εθνικιστές, με τον αδίστακτο νεαρό στρατηγό Francisco Franco να γίνεται ηγέτης τους, προχώρησαν σε εξέγερση εναντίον της εκλεγμένης κυβέρνησης της Ισπανικής Δημοκρατίας. Πολέμησαν με μια βαρβαρότητα που σύντομα θα γινόταν πολύ πιο συνηθισμένη και παγκόσμια. Εφημερίδες σε όλο το κόσμο έγραφαν για την θανάσιμη βοήθεια που ο Franco λάμβανε από την Ναζιστική Ισπανία και την Φασιστική Ιταλία. Μοίρες αεροπορίας που δάνεισε ο Adolf Hitler έκαναν τον διαβόητο βομβαρδισμό της πόλης της Γκουέρνικα που την κατέστρεψε και ισοπέδωσαν ολόκληρα τετράγωνα της Μαδρίτης και της Βαρκελώνης, σκοτώνοντας χιλιάδες πολίτες, κάτι που ήταν σοκαριστικά νέο εκείνη την εποχή.

Μέχρι το τέλος του πολέμου, ο Ιταλός φασίστας δικτάτορας Benito Mussolini είχε στείλει 80000 Ιταλούς στρατιώτες για να πολεμήσουν για τους Εθνικιστές. Ο Hitler και ο Mussolini τους προμήθευσαν με όπλα που ξεκινούσαν από τα πιο σύγχρονα τεθωρακισμένα και πυροβολικό και έφταναν ως υποβρύχια. Ωστόσο από τον παγκόσμιο τύπο αγνοήθηκε ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους του Franco, ένας άνδρας που δεν ζούσε ούτε στη Ρώμη και ούτε στο Βερολίνο. Με μια υδρόγειο στο γραφείο του και κρεμασμένους χάρτες στους τοίχους του κομψού, επενδυμένου με ξύλο γραφείου του, μπορούσε να βρεθεί ψηλά στο εικονικό Κτίριο Κράισλερ στη καρδιά της Νέας Υόρκης.

Κανένας από τους εκατοντάδες ξένους ανταποκριτές που κατέγραψαν το βομβαρδισμό της Μαδρίτης δεν κοίταξαν τους ζοφερούς σχηματισμούς V των βομβαρδιστικών του Hitler και αναρωτήθηκε: Ποιανού τα καύσιμα κρατάνε σε λειτουργία αυτά τα αεροσκάφη; Ο πετρελαιάς που προμήθευε αυτό το πετρέλαιο, στη πράξη, θα αποδεικνύονταν ο καλύτερος Αμερικάνος φίλος που θα μπορούσε να έχει ένας φασίστας δικτάτορας. Θα προμήθευε τους Εθνικιστές όχι μόνο με πετρέλαιο, αλλά με μια κρυφή, σημαντική παροχή χρημάτων, μια γενναιόδωρη και ελαστική πιστωτική γραμμή, και μια ροή στρατηγικών πληροφοριών.

Ο Torkild Rieber ήταν ένας σωματώδης, με τετράγωνο σαγόνι τύπος του οποίου η παρουσία κυριαρχούσε σε κάθε περίσταση. Σε εκλεπτυσμένα μέρη κοινωνικών συγκεντρώσεων, όπως το 21 Club της Νέας Υόρκης, το οποίο ένα πιάτο με μπιφτέκι και αυγά είχε πάρει το όνομά του προς τιμή του, καθήλωνε τους ακροατές του με ιστορίες του δύσκολου παρελθόντος του. Γεννημένος στην Νορβηγία, είχε βγει στη θάλασσα στην ηλικία των 15 ως ναύτης σε ένα ιστιοφόρο που χρειάζονταν έξι μήνες για να ταξιδέψει από την Ευρώπη γύρω από το Ακρωτήριο Χορν στο Σαν Φρανσίσκο. Για τα επόμενα δύο χρόνια, μπήκε στο πλήρωμα πλοίων που έφερναν εργάτες με συμβόλαιο από την Καλκούτα της Ινδίας, στις φυτείες ζάχαρης στις Βρετανικές Δυτικές Ινδίες. Με την βαθιά του, βριά φωνή του, ο Rieber έλεγε ιστορίες για το υπόλοιπο της ζωής του για το πως ανέβαινε στο κατάρτι για να ξετυλίξει ένα πανί ψηλά πάνω από ένα κινούμενο, σκοτεινό κατάστρωμα, και πως τιθάσευε τυφώνες με ένα φορτίο από απελπισμένα ζαλισμένους Ινδούς εργάτες. Στην ακτή, πολλά χρόνια αργότερα, ωστόσο, τα ρούχα επιλογής του δεν ήταν αυτά του ναύτη. Προτιμούσε να φοράει σμόκιν όταν έβγαινε για φαγητό στο «21» και αλλού επειδή, όπως έλεγε, «έτσι ήταν ο τρόπος με τον οποίο οι Βρετανοί διεύθυναν την αποικία στην Καλκούτα».

Σε ηλικία 33 ετών, έχοντας επιβιώσει το μαχαίρωμα ενός μεθυσμένου ναύτη, πήρε την αμερικάνικη υπηκοότητα και έγινε καπετάνιος ενός τάνκερ. Μετά από αυτό οι φίλοι του τον αποκαλούσαν «Καπετάνιο» για πάντοτε. Το τάνκερ που διοικούσε αργότερα το αγόρασε η Texas Company, πιο γνωστή με το όνομα των βενζινάδικων της, Texaco. Τότε κατάλαβε πως τα πραγματικά πολλά λεφτά στις πετρελαϊκές επιχειρήσεις έβγαιναν στην ξηρά. Καθώς η εταιρεία επεκτείνονταν και το κόκκινο αστέρι της Texaco με το πράσινο «Τ» εξαπλώνονταν σε βενζινάδικα σε όλο το κόσμο, παντρεύτηκε τη γραμματέα του αφεντικού του και ανέβηκε στην εταιρική κλίμακα για να γίνει, το 1935, διεθύνων σύμβουλος.

«Δεν μπορεί να κάτσει σε γραφείο», έγραψε ένας έκπληκτος δημοσιογράφος του περιοδικού Life, ο οποίος τον επισκέφτηκε στα κεντρικά γραφεία της Texaco στην Νέα Υόρκη. «Πάει πάνω κάτω, στροβιλίζεται και αναπηδά με ρυθμό πάνω στο πάτωμα να ήταν σε κατάστρωμα. Μόνιμα ακούραστος, σε γεωγραφική κλίμακα. Δεν μπορεί να κάτσει για πολύ ώρα σε ένα γραφείο ή σε μια πόλη ή σε μια ήπειρο». Το αδελφό περιοδικό του Life, το Time, δεν ήταν λιγότερο ευάλωτο στην ακατέργαστη γοητεία του, αποκαλώντας τον «ισχυρογνώμονα, με ατσαλένια θέληση» εταιρικό ηγέτη με «κοινή λογική, εξουσία πάνω στο κόσμο, και την κινητήρια δύναμη μιας ατμομηχανής».

Εκείνη την εποχή η Texaco είχε την φήμη της πιο ριψοκίνδυνης, επιθετικής από τις μεγάλες πετρελαϊκές· ο ιδρυτής της, που πρώτος προσέλαβε τον Rieber, είχε μια πειρατική σημαία στην κορυφή του κτιρίου του γραφείου του. «Αν πέθαινα σε ένα βενζινάδικο της Texaco”, είπε κάποτε ένα στέλεχος της Shell, «θα ζητούσα να με σύρουν απέναντι».

Για την εταιρεία, ο Rieber επέβαλε την θέληση του σε κοιτάσματα σε όλο το κόσμο, κάνοντας συμφωνίες με τοπικούς δικτάτορες. Στη Κολομβία, μια νέα πόλη με το όνομα Πετρόλεα στήθηκε στη μέση μιας έκτασης στο μέγεθος του Ρόουντ Άιλαντ στην οποία η Texaco είχε κερδίσει το δικαίωμα για άντληση. Για να μεταφέρει το πετρέλαιο σε ένα λιμάνι όπου τάνκερ θα μπορούσαν να το φορτώσουν σήμαινε τη δημιουργία ενός αγωγού 263 μιλίων πάνω από τις Άνδεις στο Πέρασμα του Καπετάνιου Ρίμπερ.

Κάτω από τους πλατιούς ώμους του, τη σιδερένια χειραψία του, τους ναυτικούς όρκους, και τους απλούς τρόπους του, ωστόσο βρίσκονταν κάτι πολύ πιο σκοτεινό. Αν και δεν ήταν ιδιαίτερα αντισημίτης με τα πρότυπα της εποχής – «Γιατί», έλεγε, «κάποιοι από τους καλύτερους φίλους μου είναι αναθεματισμένοι Εβραίοι, όπως ο Bernie Gimbel και ο Solomon Guggenheim» – ήταν θαυμαστής του Adolf Hitler.

«Πίστευε πάντοτε πως ήταν καλύτερα να συναλλάσσεσαι με δικτάτορες παρά με δημοκρατίες», θυμήθηκε ένας φίλος του. «Είπε πως με ένα δικτάτορα στη πράξη πρέπει να τον δωροδοκήσεις μια φορά μόνο. Με τις δημοκρατίες πρέπει να το κάνεις ξανά και ξανά».

Ο Τραπεζίτης του Franco

Το 1935, η ισπανική δημοκρατία υπέγραψε ένα συμβόλαιο με την Texaco του Rieber, κάνοντας την εταιρεία τον βασικό της προμηθευτή πετρελαίου. Την επόμενη χρονιά, αφού ο Franco και οι σύμμαχοι του έκαναν την κίνηση τους για την αρπαγή της εξουσίας, ωστόσο ο Rieber ξαφνικά άλλαξε στάση και στήριξε εκείνους. Γνωρίζοντας πς τα στρατιωτικά φορτηγά, τεθωρακισμένα, και αεροπλάνα δεν χρειάζονται απλά καύσιμα, αλλά μια σειρά από λιπαντικά για τους κινητήρες και αλλού, ο διευθύνων σύμβουλος της Texaco διέταξε μια προμήθεια στο γαλλικό λιμάνι του Μπορντό να φορτωθεί σε ένα τάνκερ και να σταλεί στους πιεσμένους Εθνικιστές. Ήταν μια χειρονομία που ο Franco δεν θα ξεχνούσε ποτέ.

Από Εθνικιστές αξιωματούχους ήρθαν μηνύματα που εξηγούσαν πως όσο και αν είχαν ανάγκη το πετρέλαιο της Texaco για το στρατό τους, είχαν άμεση ανάγκη από μετρητά.  Ο Rieber απάντησε άμεσα με ένα τηλεγράφημα – «Μην ανησυχείτε για πληρωμές» – που έγινε μυθικό στους κοντινούς κύκλους του δικτάτορα. Δεν είναι έκπληξη πως λίγο αργότερα, προσκλήθηκε στο Μπούργκος, το αρχηγείο της Εθνικιστικής εξέγερσης, όπου πρόθυμα δέχτηκε να σταματήσει τις πωλήσεις στη Δημοκρατική πλευρά, ενώ εγγυήθηκε στον Franco το πετρέλαιο που είχε ανάγκη.

Ελάχιστοι πρόσεχαν από που προέρχονταν η ανεξάντλητη προμήθεια καυσίμων του Franco. Ούτε μια έρευνα πάνω στο θέμα δεν εμφανίστηκε σε κάποια μεγάλη αμερικάνικη εφημερίδα σε μια εποχή που ο Ισπανικός Εμφύλιος ήταν σχεδόν καθημερινά πρωτοσέλιδο. Ωστόσο το ερώτημα έπρεπε να είναι προφανές, καθώς περισότερο από το 60% του πετρελαίου που λάμβαναν και οι δύο πλευρές καταναλώνονταν από τις αντίπαλες ένοπλες δυνάμεις, και η Γερμανία με την Ιταλία δεν ήταν σε θέση να προμηθεύσουν τον Franco με πετρέλαιο, μιας και οι δύο ήταν εισαγωγείς πετρελαίου.

Η νομοθεσία για ουδετερότητα των ΗΠΑ εκείνη την εποχή, έκανε δύσκολο στις αμερικάνικες εταιρείες να πουλήσουν ακόμη και μη στρατιωτικά είδη σε μια χώρα σε πόλεμο, και αποτελούσε δυο βασικά εμπόδια για τους Εθνικιστές του Franco.  Ο νόμος απαγόρευε τέτοια φορτία να μεταφέρονται με αμερικάνικα πλοία – και οι Εθνικιστές δεν είχαν τάνκερ. Επιπλέον, ήταν παράνομο να προμηθεύουν με μια εμπόλεμη χώρα με πίστωση – και οι Εθνικιστές είχαν ελάχιστα χρήματα. Τα αποθέματα χρυσού ήταν στα χέρια της Δημοκρατίας.

Δεν χρειάστηκε πολύ ώστε υπάλληλοι των αμερικάνικων τελωνείων να ανακαλύψουν πως τα τάνκερ της Texaco παραβίαζαν το νόμο. Έφευγαν από το τερματικό του αγωγού της εταιρείας στο Πορτ Άρθρουρ του Τέξας, με έγγραφα που έδειχναν πως προορισμοί τους ήταν η Αμβέρσα, το Ρότερνταμ, ή το Άμστερνταμ. Στη θάλασσα, οι καπετάνιοι τους θα άνοιγαν σφραγισμένες διαταγές που τα ανακατεύθυναν προς λιμάνια στην Εθνικιστική Ισπανία. Ο Rieber επίσης παραβίαζε το νόμο με ένα ακόμη τρόπο – με την προσφορά πίστωσης σε κυβέρνηση σε πόλεμο. Κανονικά, η πίστωση ήταν για 90 μέρες (εντυπωσιακά ήπιοι όροι για τις πετρελαϊκές της εποχής). Οι πραγματικοί όροι ήταν πολύ πιο γενναιόδωροι. Όπως εξήγησε αργότερα ένας Εθνικιστής πετρελαϊκός αξιωματούχος εξήγησε, «Πληρώναμε ότι μπορούσαμε όταν μπορούσαμε» στην πράξη, ο διευθύνων σύμβουλος μιας αμερικάνικης πετρελαϊκής εταιρείας είχε γίνει ο τραπεζίτης του Franco. Δίχως οι αμερικάνικες αρχές να το γνωρίζουν, η Texaco δρούσε επίσης ως διαμεσολαβητής όταν οι Εθνικιστές χρειάζονταν πετρελαϊκά προϊόντα που δεν ήταν στο απόθεμα της εταιρείας.

Πράκτορες του FBI ανάκριναν πράγματι τον Rieber για αυτά τα τάνκερ, αλλά ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt ήταν πολύ επιφυλακτικός μήπως μπλεχτεί στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο με οποιονδήποτε τρόπο, ακόμη και με την δίωξη μιας τέτοιας ολοφάνερης παραβίασης του αμερικάνικου νόμου. Αντίθετα η Texaco δεν δέχτηκε κάτι περισσότερο από ένα απαλό χτύπημα στο χέρι, πληρώνοντας τελικά ένα πρόστιμο 22000$ για την προσφορά πίστωσης σε εμπόλεμη κυβέρνηση. Χρόνια αργότερα, όταν οι πετρελαϊκές εταιρείες άρχισαν να εκδίδουν πιστωτικές κάρτες σε καταναλωτές, ένα αστείο άρχισε να κυκλοφορεί μεταξύ όσων γνώριζαν την βιομηχανία: Σε ποιον έδωσε την πρώτη πιστωτική της η Texaco; Στον Francisco Franco.

Πως να βυθίσεις μια δημοκρατία

Ο πρόεδρος Franklin D. Roosevelt συνέχισε να διατηρεί μια υπολογισμένη ουδετερότητα προς τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο που αργότερα θα μετάνιωνε. Η Texaco από την άλλη, μπήκε στο πόλεμο.

Τα τελευταία χρόνια, στα αρχεία του Εθνικιστικού πετρελαϊκού μονοπωλίου, ένας Ισπανός ερευνητής, ο Guillem Martínez Molinos, έκανε μια ανακάλυψη. Όχι μόνο τα πλοία της Texaco μετέφεραν παράνομα το πετρέλαιο της στο Franco, αλλά το πετρέλαιο είχε τιμολογηθεί σαν να το μετέφεραν οι ίδιοι οι Εθνικιστές, και όχι τα τάνκερ του στόλου της εταιρείας.

Ούτε ήταν όμως το τελευταίο από τα δώρα που πρόσφερε ο Rieber. Ο Mussolini είχε δώσει εντολές στα ιταλικά υποβρύχια στη Μεσόγειο να επιτίθονται σε πλοία που μετέφεραν προμήθειες στην Δημοκρατική Ισπανία. Ο Franco είχε βάλει και τα δικά του πλοία και αεροσκάφη να κάνουν το ίδιο. Οι καπετάνιοι αυτών των υποβρυχίων, βομβαρδιστικών, και πλοίων επιφανείας είχαν πάντοτε πολύ καλά πληροφορημένα για τις διαδρομές τάνκερ που κατευθύνονταν στην Δημοκρατική Ισπανία. Αυτά ήταν φυσικά βασικός στόχος για τους Εθνικιστές και στη διάρκεια του πολέμου τουλάχιστον 29 από αυτά είτε δέχτηκαν ζημιές, βυθίστηκαν, ή καταλήφθηκαν. Ο κίνδυνος έγινε τόσο μεγάλος που, το καλοκαίρι του 1937, τα ασφάλιστρα για τα τάνκερ στην Μεσόγειο είχαν ξαφνικά τετραπλασιαστεί. Ένας λόγος που τα νερά αυτά έγιναν τόσο επικίνδυνα ήταν: οι Εθνικιστές είχαν πρόσβαση στο διεθνές δίκτυο ναυσιπλοϊκών πληροφοριών της Texaco.

Η εταιρεία είχε γραφεία και πωλητές σε όλο το κόσμο. Χάρη στον Rieber, το γραφείο στο Παρίσι άρχισε να συλλέγει πληροφορίες από λιμάνια για τάνκερ που κατευθύνονταν προς την Ισπανική Δημοκρατία. Ο συνεργάτης του στο Παρίσι, ο William M. Brewster συντόνιζε αυτή τη ροή πληροφοριών, περνώντας στους Εθνικιστές πληροφορίες που λάμβανε από το Λονδίνο, την Ιστανμπούλ, τη Μασσαλία, και αλλού. Τα μηνύματα του Brewster συχνά περιλάμβαναν την ποσότητα και το είδος του καυσίμου που μετέφερε ένα τάνκερ και πόσο είχε πληρωθεί για αυτό, πληροφορίες που βοηθούσαν τους Εθνικιστές  να υπολογίζουν τις προμήθειες και τα οικονομικά των Δημοκρατικών. Όποτε μπορούσε, ωστόσο, μετέφερε με ευχαρίστηση πληροφορίες χρήσιμες σε πιλότους βομβαρδιστικών και καπετάνιους υποβρυχίων που αναζητούσαν στόχους.

Στις 2 Ιουλίου 1937 για παράδειγμα, έστειλε τηλεγράφημα στον διευθυντή του Εθνικιστικού πετρελαϊκού μονοπωλίου για το S.S. Campoamor, ένα τάνκερ των Δημοκρατικών που είχε εντοπίσει ένας υπάλληλος της Texaco στο Λε Βερντόν, ένα γαλλικό λιμάνι κοντά στο Μπορντό.  Είχε καλυμμένο το όνομα του, το κύτος, και το φουγάρο του με φρέσκια μαύρη μπογιά, και ετοιμάζονταν να αποπλεύσει σύντομα με Βρετανική σημαία. Είχε φύγει ήδη δυο φορές από το αγκυροβόλιο του και επέστρεψε εξαιτίας αναφορών για Εθνικιστικά πλοία και υποβρύχια  που βρίσκονταν στα ανοιχτά του Σανταντέρ, το λιμάνι που κρατούσαν οι Δημοκρατικοί όπου υποτίθεται θα παρέδιδε το φορτίο του με 10000 τόνους καύσιμα αεροσκαφών. Τα νέα του βαψίματος και της αλλαγής σημαίας ήταν πολύ χρήσιμες πληροφορίες που περιλήφθηκαν στο τηλεγράφημα του Brewster: οι περισσότεροι του πληρώματος κατεβαίνουν από το πλοίο «σχεδόν κάθε βράδυ». Τέσσερις μέρες αργότερα, με πολλούς από το πλήρωμα να είναι σε ένα χορό στην ακτή, το Campoamor, κοντά στα μεσάνυχτα καταλήφθηκε από μια ένοπλη ομάδα Εθνικιστών, που το οδήγησε γρήγορα σε ένα λιμάνι υπό τον έλεγχο του Franco.

Ο Rieber ταξίδεψε στην Εθνικιστική Ισπανία δύο φορές στη διάρκεια του πολέμου, κάποια στιγμή του έγινε περιοδεία ως VIP στις γραμμές των μαχών κοντά στη Μαδρίτη. Τον Απρίλιο του 1939, ο Franco είχε κερδίσει το πόλεμο και ο Rieber ήταν βέβαιος πως το ρίσκο θα απέδιδε σημαντικά. Τα ταμεία της Texaco θα λάμβαναν τουλάχιστον τα χρήματα για τα καύσιμα που παρείχε με πίστωση για τουλάχιστον τρία χρόνια. Συνολικά, πούλησε στους Εθνικιστές πετρέλαιο αξίας τουλάχιστον 20 εκατομμυρίων $, το αντίστοιχο περισσότερων από 325 εκατομμύρια $ σήμερα. Τα τάνκερ της Texaco έκαναν 225 ταξίδια στην Ισπανία, και πλοία που είχε μισθώσει η εταιρεία άλλα 156. Ο Franco αργότερα έκανε τον Rieber Ιππότη του Μεγάλου Σταυρού της Ισαβέλλας της Καθολικής, μια από τις μεγαλύτερες τιμές της Ισπανίας.

Μετά το τέλος του πολέμου στην Ισπανία, η Texaco συνέχισε να χαράσσει τη δική της εξωτερική πολιτική. Ακόμη και μετά την κήρυξη πολέμου μεταξύ της Γερμανίας και Αγγλίας και Γαλλίας το Σεπτέμβριο του 1939, ο Rieber δεν έκρυβε τον ενθουσιασμό του για τον Hitler. Μερικές φορές αστειεύονταν με τους φίλους του πως ο αντισημιτισμός του Führer μπορεί να ήταν λίγο υπερβολικός, αλλά ήταν ακριβώς το είδος του ισχυρού, αντικομουνιστή ηγέτη με τον οποίο θα μπορούσε κάποιος να κάνει δουλειές. Και αυτό ήταν κάτι που έκανε με χαρά ο Rieber, πουλώντας πετρέλαιο της Texaco στους Ναζί, παραγγέλνοντας τάνκερ που κατασκευάστηκαν σε ναυπηγεία του Αμβούργου, και ταξιδεύοντας στη Γερμανία μετά το πολωνικό Blitzkrieg έσι ώστε ο Hermann Göring τον πήγε σε εναέρια περιοδεία σε σημαντικά βιομηχανικά σημεία. Σε εκείνο το ταξίδι πέρασε ένα σαββατοκύριακο στην εξοχική έπαυλη του διοικητή της Λούφτβάφε, το Κάρινχολ, που σύντομα θα στολίζονταν επιδεικτικά με καλλιτεχνικούς θησαυρούς που αρπάχτηκαν από ολόκληρη την Ευρώπη.

Τελικά η αγάπη του Rieber για τους δικτάτορες θα τον έβαζε σε μπελάδες. Το 1940, αποκαλύφθηκε, μεταξύ άλλων πραγμάτων, πως πολλοί Γερμανοί που είχε προσλάβει ήταν κατάσκοποι των Ναζί που χρησιμοποιούσαν τις εσωτερικές επικοινωνίες της Texaco για να μεταφέρουν πληροφορίες στο Βερολίνο. Ο Rieber έχασε τη δουλειά του, αλλά χάρη σε ένα γεμάτο ευγνωμοσύνη Franco, ο εκθρονισμένος μεγιστάνας στάθηκε στα πόδια του: ο δικτάτορας τον έκανε βασικό Αμερικάνο αγοραστή για την πετρελαϊκή εταιρεία της ισπανικής κυβέρνησης. Ακολούθησε μια διαδοχή υψηλά αμειβόμενων θέσεων και διευθυντικών πόστων στην βιομηχανία πετρελαίου και στην ναυπηγική και πέθανε πλούσιος το 1968, στην ηλικία των 86.

Ο Rieber έχει ξεχαστεί εδώ και καιρό, αλλά ακόμη ζούμε σε ένα κόσμο στον οποίο συνέβαλε στη διαμόρφωσή του. Η Texaco Oil βοήθησε τον Franco να κερδίσει τον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο και έτσι να είναι σε θέση να βοηθήσει τους ναζί στον πολύ μεγαλύτερο πόλεμο που ακολούθησε. Άγνωστος αριθμός Αμερικάνων ναυτικών έχασαν τις ζωές τους χάρη στα 21 γερμανικά U-Boat που βρίσκονταν στις ατλαντικές ακτές της Ισπανίας. Σαράντα πέντε  χιλιάδες Ισπανοί έγιναν εθελοντές στο στρατό και την αεροπορία του Hitler, και η Ισπανία παρείχε μια σημαντική ροή στρατηγικών ορυκτών στην πολεμική βιομηχανία της Ισπανίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες τρία τέταρτα του αιώνα αργότερα, καλά χρηματοδοτούμενοι αρνητές της κλιματικής αλλαγής και το πολιτικό δίκτυο που στηρίζεται από τους αδελφούς Koch είναι μαρτυρία της συνεχιζόμενης δύναμης της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s