Κείμενο που παρουσιάστηκε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα αγγλικής φιλολογίας του Πανεπιστημίου του Οχάιο, διαθέσιμο από το blog του συγγραφέα. Ο Sean Guynes είναι αρθρογράφος, συγγραφέας και κριτικός επιστημονικής φαντασίας. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας 

 

Πρελούδιο

Ο Αναρχικός των Δυο Κόσμων της Ursula Le Guin (TD, 1974), για μια αναρχική ουτοπία και τον αγώνα ενός αναρχικού για να βρει τη θέση του σε αυτήν την ουτοπία όπως και στην καπιταλιστική κοινωνία που επισκέπτεται, θεωρείται αριστούργημα της επιστημονικής φαντασίας (ΕΦ). Πρόκειται για ένα θεμελιώδες κείμενο του φεμινιστικού κινήματος της ΕΦ, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο του «Νέου Κύματος» της κοινωνικά συνειδητοποιημένης ΕΦ που εμφανίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1960 και αποτελεί ορόσημο της αναρχικής γραφής του τέλους του 20ού αιώνα. Για το μεγαλύτερο μέρος της κρίσιμης ιστορίας του, το TD συγκρίνεται με το προηγούμενο μυθιστόρημα της Le Guin, Το Αριστερό Χέρι του Σκότους (LHD, 1969), για έναν κόσμο που κατοικείται από ένα ανδρογόνο ανθρωποειδές είδος. Αν, όπως υποστήριξε η Le Guin, η μεγάλη πλειοψηφία των επικριτών του LHD «επέμενε να μιλά μόνο για τα ‘προβλήματα φύλου’ του», το αντίθετο αποτελεί την πραγματικότητα για την κριτική στο TD. Οι επικριτές του ασχολούνται ιδιαίτερα με τις ανάρχο-συνδικαλιστικές διαστάσεις της ουτοπικής πολιτικής του μυθιστορήματος, σε σημείο που παραβλέπει και μάλιστα ελαχιστοποιεί αυτό που πιστεύω πως είναι η ριζοσπαστικότητα έμφυλης πολιτικής του μυθιστορήματος. Στην καρδιά του μυθιστορήματος υπάρχει ένταση μεταξύ της εμπορευματοποίησης της σεξουαλικότητας και της καταπιεστικής δομής του φύλου στις καπιταλιστικές κοινωνίες, από την μια, και της υποτιθέμενης ανοικτότητας του φύλου και των ρόλων των φύλων στον αναρχισμό, από την άλλη. Ίσως η πιο ενοχλητική στιγμή του μυθιστορήματος, και η λιγότερο εξερευνώμενη σε κριτική βιβλιογραφία, είναι μια περίπτωση σεξουαλικής βίας που ασκεί ο πρωταγωνιστής αναρχικός που επισκέπτεται ένα καπιταλιστικό έθνος, εναντίον μιας πλούσιας γυναίκας το φλερτ της οποίας, λέει τουλάχιστον ένας κριτικός, «παραπλάνησε» τον επιτιθέμενο. Αυτό το άρθρο φέρνει τη σεξουαλική βία στο προσκήνιο του μυθιστορήματος, δείχνει τη σχέση του με τη ευρύτερη ανάλυση του μυθιστορήματος σχετικά με την επικάλυψη των φύλων και των ρόλων των φύλων με πολιτικές και οικονομικές δομές, και αμφισβητεί την συγκλονιστική ηρεμία των κριτικών της ΕΦ σχετικά με αυτή τη στιγμή της βίας. Επιπλέον, αν και λιγότερο εμφανές σε αυτήν την παρουσίαση, τοποθετώ τη Le Guin στο πλαίσιο της εξέλιξης της φεμινιστικής συνείδησης για τον βιασμό, τη σεξουαλική βία και την καταπίεση των γυναικών στις αρχές και το μέσο της δεκαετίας του ’70 και στη διαδικασία επανοικειοποίησης του συχνά αγνοημένου ριζοσπαστισμού του Le Guin.

Όπως και σε μεγάλο μέρος της φαντασίας της Le Guin, το TD είναι αναθεώρηση ενός παραδοσιακού είδους, στην προκειμένη περίπτωση της ουτοπίας, αν και εδώ υπονομεύει την παραδοσιακή αφήγηση της ουτοπίας διανθίζοντας την με ασάφειες, αναγνωρίζοντας ότι η ουτοπία δεν είναι ένα τελικό προϊόν αλλά μόνιμη, συνεχιζόμενη επανάσταση. Στο TD, αντί να φανταστεί πως η ουτοπική της κοινωνία έχει εξαλείψει τις προκαταλήψεις της προς τις γυναίκες, οι οποίες προκύπτουν από τις θεωρούμενες κοινωνικές ή βιολογικές διαφορές, «η Le Guin καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες για να απεικονίσει [την ψευδαίσθηση παρά την πραγματικότητα] μιας μη-σεξιστικής ουτοπίας» (Moylan 1986, 99). Για την στήριξη του επιχειρήματός μου, χρησιμοποιώ την έννοια του «εμπορεύσιμου ερωτισμού» – δηλαδή, το ερωτικό ως θέμα στο μυθιστόρημα που εξαρτάται από την εμπορευματοποίηση, την ανταλλάξιμοτητα και την υλικότητα του σεξ. Μέσα από το φακό του εμπορεύσιμου ερωτισμού που μπορεί να διαδοθεί, είναι δυνατόν να δούμε στο TD τη θέση πως οι επαναστατικές αλλαγές των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων δεν είναι αρκετά από μόνα τους για την κατάργηση της ιεραρχίας των φύλων. Μελετημένο με αυτό τον τρόπο, στο πολιτικό κέντρο του TD είναι η πιο ανησυχητική σκηνή του μυθιστορήματος, μια πράξη σεξουαλικής βίας που διαπράττεται από έναν αναρχικό που θεωρητικά είναι μακριά από τέτοιες τις ενέργειες αυτές.

Πρώτο Μέρος

Η βασική αφήγηση του μυθιστορήματος είναι αφιερωμένη στην αντίθεση της αναρχοσυνδικαλιστικής κοινωνίας του φεγγαριού Ανάρες με τα πλούσια, «γήινα» έθνη του γειτονικού πλανήτη Ουράς, που αντιπροσωπεύεται κυρίως από μια χώρα παρόμοια με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αν και όπως με τα άλλα μυθιστορήματά της είναι υπάρχει επίσης ένα «σοσιαλιστικό» κράτος. Χαρακτηριζόμενο στον αρχικό υπότιτλο ως «διφορούμενη ουτοπία», το TD παρουσιάζει αυτές τις διαφορές μέσα από τα μάτια του Άνδρα πρωταγωνιστή Σεβέκ, ενός φυσικού από τον Ανάρες του οποίου η ζωή περιγράφεται στα κεφάλαια που εναλλάσσονται σε ολόκληρο το μυθιστόρημα με κεφάλαια αφιερωμένα στην μελέτη του πάνω στην, αλλά και την εκμετάλλευση από την, πολιτική ελίτ του Ουράς. Στο πρόλογο μια σχετικής σύντομης ιστορίας, η Le Guin περιγράφει την κοινωνία του Ανάρες ως «αναρχισμό. Όχι του είδους με την βόμβα στην τσέπη, που είναι τρομοκρατία… όχι ο κοινωνικό-δαρβινιστικός οικονομικός ‘ελευθεριανισμός’ της άκρας δεξιάς. αλλά ο αναρχισμός, όπως υπήρξε στην πρώιμη ταοϊστική σκέψη, και αναπτύχθηκε από τους Shelley και Kropotkin, Goldman και Goodman. Ο βασικός στόχος του αναρχισμού είναι το αυταρχικό κράτος» (Le Guin 1975b, 232). Καθώς το μυθιστόρημα προχωρά, ανακαλύπτουμε ότι ανεξάρτητα από τις προσπάθειές του να διαλύσει τις ιεραρχίες, η κοινωνία του Ανάρες έχει επιτρέψει την εξουσία να εισβάλει στο κεντρικό κυβερνητικό σώμα της και οι γραφειοκρατικές δυνάμεις του κοινωνικού εξαναγκασμού που χρησιμοποιούνται για τη διαμεσολάβηση της ατομικής δράσης έχουν καταπνίξει την ικανότητα του ατόμου να ενεργεί κατά οποιονδήποτε τρόπο εναντίον των κοινωνικών κανόνων. Ο Ανάρες, αν και δυνητικά ουτοπικός, είναι με πολλούς τρόπους διφορούμενος. Ωστόσο, ο αναρχισμός του Ανάρες είναι η ριζοσπαστική αντίθεση στον καπιταλισμό του Ουράς.

Στον Ανάρες, αντίθετα από τον Ουράς και στη δεκαετία του ’70 που ζούσε η Le Guin, η εργασία διαιρείται σε εθελοντική βάση και επιλέγεται ελεύθερα, δίχως περιορισμούς φύλου. τα παιδιά έχουν ονόματα ουδέτερα ως προς το φύλο· το βάρος της φροντίδας των παιδιών είναι καθολικό· οι μονογαμικές σχέσεις δεν είναι νομικά δεσμευτικές, δεδομένου ότι ο γάμος ως θεσμός δεν υπάρχει· οι σεξουαλικές συνήθειες των ατόμων είναι η επιλογή τους· τα σεξουαλικά εγκλήματα είναι εξαιρετικά σπάνια· και οι γυναικείοι χαρακτήρες αψηφούν συχνά τα σεξιστικά πρότυπα: η σύντροφος της Σεβέκ, για παράδειγμα, έχει μεγαλύτερη επιτυχία από αυτόν στο πεδίο της επιλογής της, ενώ η μητέρα του κατέχει μια βολική θέση στη γραφειοκρατία του Ανάρες, αποφεύγοντας τη θέση της τυπικής μητέρας. Η αναρχική ουτοπία τη Le Guin προτείνεται, με πολλούς τρόπους ως η ιδανική λύση στα προβλήματα του καπιταλισμού ως ένα σύστημα που αποδίδει στα θηλυκά σώματα υποκειμενική οικονομική αξία με βάση την πιθανή αναπαραγωγική και σεξουαλική εργασία που μπορεί να παρέχουν. Ωστόσο, αντιπαραβάλλοντας σύντομες εθνογραφικές αναλύσεις της κοινωνικής ζωής του Ανάρες με τις αλληλεπιδράσεις του Σεβέκ στον Ουράς – και πάλι, μέσα από μια δομή κεφαλαίων που εναλλάσονται από τον ένα μέρος στο άλλο – η Le Guin δείχνει τις δυσάρεστες ομοιότητες μεταξύ της διφορούμενης ουτοπίας της και του καπιταλιστικού παρόντος, και κάνοντάς το αυτό η Le Guin αναλύει τον διαδεδομένο, ίσως ανυπέρβλητο ρόλο της διαφοράς δυναμικού μεταξύ φύλου και σεξουαλικής ισχύος σε όλες τις ανθρώπινες κοινωνίες, συνδέοντας την κατάργησή τους όχι με την καταστροφή των συστημάτων ιδιοκτησίας και ατομικότητας, αντίθετα, η Le Guin ισχυρίζεται ότι παρόλο που οι μετασχηματισμοί στα οικονομικά και πολιτικά συστήματα μπορούν να μειώσουν ή να αλλάξουν τις μορφές που παίρνει ο σεξισμός, οι μετασχηματισμοί αυτοί δεν είναι η λύση σε ένα πρόβλημα που διαπερνά όλες τις πολιτισμικές (έμφυλες), οικονομικές (εργασιακές), βιολογικές (αναπαραγωγικές) διακρίσεις που συνδέονται με το φύλο.

Με αυτό τον τρόπο, το TD δείχνει τη καθημερινότητα αυτού που ο ουτοπικός λόγιος Θωμάς Moylan αποκαλεί «φαλλοκρατικό-καπιταλιστικό σύστημα» πως είναι εντελώς γκροτέσκο (1986, 119). Ακολουθώντας το ταξίδι του Σέβεκ, ο αναγνώστης βιώνει τον καπιταλιστικό Ουράς ως άσκηση υπερβολής, πολυτέλειας και σπατάλης. Για τον Σεβέκ και τον αναρχικό Ανάρες, η υπερβολή θεωρείται περιττό και εξομοιώνεται με τα σκατά, και επίσης, παραδόξως, ερωτική. Κατά την επίσκεψη στο αντίστοιχο ενός εμπορικού κέντρου, ο Σεβέκ σχολιάζει ότι όλα τα προς πώληση αντικείμενα ήταν «είτε άχρηστα εξαρχής είτε διακοσμημένα έτσι ώστε να κρύβουν τη χρήση τους· στρέμματα πολυτελείας, στρέμματα περιττωμάτων»(TD 132). Η φυτική ζωή του Ουράς και τα μετεωρολογικά φαινόμενα παρουσιάζονται επίσης ως πολυτελείς – περιγραφές όπως «υπερβολικό», «σπάταλο», «περιττό», «πλούσιο» και «απίστευτο» επαναλαμβάνονται συνεχώς (π.χ., 100, 195). Ο Σεβέκ καθιερώνει ένα διαλογικό μοντέλο υπερβολής, περιττού και ερωτικού νωρίς στο μυθιστόρημα, που συνδέει το ερωτισμό και τη γενναιοδωρία μαζί με τα πιο χρηστικά αντικείμενα του Ουράς: «Ο σχεδιασμός των επίπλων στο σαλόνι των αξιωματικών, οι λεπτές πλαστικές καμπύλες στις οποίες το πεισματάρικο ξύλο και ο χάλυβας είχε σφηνωθεί, η ομαλότητα και η λεπτότητα των επιφανειών και των υφών: δεν ήταν και αυτές διακριτικά, διάχυτα ερωτικά;». Αντιμέτωπος με την υλική κουλτούρα του Ουράς σε αυτήν την κεντρική σκηνή «αισθάνθηκε μια γυναίκα σε κάθε επιφάνεια»(19). Καθώς η εξερεύνηση του Σέβεκ πάνω στον Ουράς, ανακαλύπτει ότι το ερωτικό εκδηλώνεται συγκεκαλυμμένα «στα όνειρά τους, τα μυθιστορήματά τους και την ποίησή τους, τους ατέλειωτους πίνακες γυναικείων γυμνών, τη μουσική τους, την αρχιτεκτονική τους με τις καμπύλες και τους θόλους τους, τις καραμέλες, τα λουτρά τους, στα στρώματα τους»(213). Αντιμετωπίζοντας τη καθημερινότητα της ζωής του Ουράς, ο Σεβέκ μαθαίνει ότι το ερωτικό είναι έμφυτο στα εμπορεύματα, είτε πρόκειται για ντους, τραπέζι, ποίημα – ακόμα και το σεξουαλικοποιημένο θηλυκό σώμα.

Υποστηρίζοντας το ερωτικό ως κεντρικό ζήτημα της καπιταλιστικής πολιτιστικής και υλικής παραγωγής, η Le Guin υποστηρίζει ότι το Ουράς και, κατά συνέπεια, η δική μας έμφυλη ιεραρχία είναι επικαλύπτεται με την έλλειψη σεξουαλικής ελευθερίας. Η Le Guin προσφέρει τον Ανάρες ως εναλλακτική λύση στην ταυτόχρονη κυριαρχία και την καταστολή του σεξ· στη διφορούμενη ουτοπία της το/η σεξ(ουαλικότητα) είναι περιορίζεται μόνο από την απαίτηση ότι η συνουσία θα είναι ιδιωτική και στην πραγματικότητα η συσσώρευση είναι το «βασικό στοιχείο αναφοράς» για την ιδιωτική ζωή σε έναν κόσμο όπου η ιδιωτικότητα είναι κατά τα άλλα «μη λειτουργική», «υπερβολή, σπατάλη»(110 ). Αν και, όπως και αλλού, η Le Guin καθιερώνει μια κειμενική λογική υπέρβασης ως ερωτική και του ερωτικού ως εμπορευματοποίηση της σεξουαλικότητας, τότε το σεξ του Ανάρες, το οποίο είναι «επιθυμητό» (111) και κοινωνικά αναμενόμενο να πραγματοποιείται πίσω από κλειστές πόρτες, και το οποίο έτσι είναι ιδιωτικό, είναι απαραιτήτως ερωτικό και μπορεί να κατέχεται.

Η τυπική λογική ενός εμπορεύσιμου ερωτισμού που θεωρεί τη σεξουαλική πράξη ως ιδιωτικό, την ιδιωτικότητα ως σπατάλη, τη σπατάλη ως ερωτική, και κατά συνέπεια το ιδιωτικό και το ερωτικο ως αντικείμενο ικανό κατοχής, διαπερνά το μυθιστόρημα. Η χρήση του εμπορεύσιμου ερωτικού από την Le Guin είναι απόλυτα φανερή στον Ουράς, αλλά και μολύνει την κοινωνία του Ανάρες, είναι ένας τρόπος να αμφισβητήσουμε την θέση πως η αλλαγή στα οικονομικά ή πολιτικά συστήματα θα καταστρέψει ολοκληρωτικά τον σεξισμό και την καταπίεση των γυναικών – ή αναλογιστείτε τη θέση του μοναδικού ομοφυλοφίλου χαρακτήρα του μυθιστορήματος, ή την ετεροποταρχία γενικότερα. Το εμπορεύσιμο ερωτικό στοιχείο που υπάρχει διάχυτο στον Ουράς και τον Ανάρες είναι μια ιδεολογία που αντιμετωπίζει την ανθρώπινη ανατομική σεξουαλική διαφορά, ως απόλυτα συνδεδεμένη με τα συστήματα εξουσίας και ανισότητας. Στην εσωτερική λογική του, λοιπόν, το TD παρουσιάζει μια σεξουαλική οικονομία που υπερβαίνει τους οικονομικούς και πολιτικούς τρόπους οργάνωσης και αυτό συνδέεται καλώς ή κακώς με μια συγκεκριμένη αντίληψη του φύλου. Αλλά με αυτό τον τρόπο, το TD αναγνωρίζει τους περιορισμούς των οικονομικών και πολιτικών επαναστάσεων για την αντιμετώπιση των διαφορών εξουσίας που εκεί όπου τα γυναικεία και αρσενικά σώματα είναι υποχρεώνονται σε διαφορετικούς ρόλους λόγω του βιολογικού φύλου τους. Μια τέτοια κριτική επεκτείνεται σε μια ποικιλία έμφυλων δραστηριοτήτων, η σημαντικότερη των οποίων είναι η πράξη της σεξουαλικής βίας και εξαναγκασμού. Σε αυτό το σημείο, θέλω να κάνω μια ανάλυση μιας από τις πιο ισχυρές και πιο ενοχλητικές σκηνές του TD – της προσπάθειας του Σεβέκ να συνευρεθεί με τη Βέα – καθώς προσφέρει τις σαφέστερες ενδείξεις των προβληματικών ασαφειών του φύλου και του σεξ στην αναρχική κοινωνία της Le Guin.

Δεύτερο Μέρος

Μέχρι στιγμής έχουμε δει ότι, σύμφωνα με τη λογοτεχνική ανάλυση της Le Guin, στην έλλειψη ενός καλύτερου όρου που ονομάζεται εμπορεύσιμος ερωτισμός το σεξ θεωρείται ως κάτι που μπορεί να κατέχεται, να είναι ιδιοκτησία, κάτι που μπορεί να χαριστεί ή να ανταλλαχθεί μεταξύ προσώπων – στην πράξη δηλαδή, είναι το εμπόρευμα του σώματος. Πράγματι μεταξύ του Ουράς και του Ανάρες υπάρχει ποσοτική διαφορά στην έκφραση του σεξισμού, διαφορές που συσσωρεύονται σε μεγαλύτερο βαθμό στον Ουράς χωρίς αμφιβολία λόγω των δομικών διακρίσεων μεταξύ αυτού που ο Lyotard ονομάζει λιμπιντικούς παλμούς του καπιταλισμού και άλλων οικονομικών συστημάτων (Lyotard 1993). Με άλλα λόγια, ο Ανάρες και ο Ουράς καταλαμβάνουν διαφορετικά τα σημεία του «του χαρτογραφικού άτλαντα της λίμπιντο», σε τέτοιο βαθμό που η οικονομία της λιμπίντο (που ντύνει το σώμα με αξία που βασίζεται στην επιθυμία) συνδέεται με τους οικονομικούς τρόπους παραγωγής (εδώ αναρχοσυνδικαλισμός εναντίον καπιταλισμού) διαφέρει σε μεγάλο βαθμό. Παρόλα αυτά, η κοινωνία του Ανάρες δεν είναι απαλλαγμένη από τη λιμπιντική επιθυμία, και όχι δίχως μια λιμπιντική οικονομία. Τουλάχιστον, ότι ο σεξισμός υπάρχει στον Ανάρες σημαίνει ότι όταν έρχεται αντιμέτωπος με την υπερβολή, την υπερσεξουαλικότητα των γυναικών και τη θηλυκό στοιχείο του Ουράς, είναι εξ δυνατή η αλληλεπίδραση του Σεβέκ με την λιμπιντική οικονομία που αναγκαστικά αλληλεπικαλύπτεται με καπιταλιστική οικονομία.

Στα μισά της διαμονής του στον Ουράς, ο Σεβέκ επισκέπτεται την οικογένεια ενός συναδέλφου του. Εκεί, ο Σεβέκ συναντά μια γυναίκα, την Βέα, η οποία είναι ταυτόχρονα γοητευμένη από τον διάσημο ξένο φυσικό και που θεωρεί αμέσως τον Σεβέκ ως «αληθινό άντρα» (TD 196). Η Βέα περιγράφεται με τον ίδιο ενθουσιασμό από τον Σεβέκ ως «αρκετά ελκυστική», και προοιωνίζει αυτό που θα συμβεί όταν μοιάζει να μην μπορεί να σταματήσει να κοιτάζει τα στήθη της, με όλη τους την «λευκή αθωότητα», την αποθέωση της καμπύλης και της ομαλότητας τους (196). Όταν την σκέφτεται, οι περιγραφές του Σεβέκ ανακαλούν την πρώτη επαφή του με τον υλιστικό πολιτισμό του Ουράς: «Είναι σαν τα κρεβάτια εδώ: μαλακή» (196). Η Βέα και ο Σεβέκ μαγεύονται ο ένας από τον άλλο, παρά την φαινομενική άγνοια της Βέα για τη ζωή του Σεβέκ στον Ανάρες ή την υποτιθέμενη απέχθεια του Σεβέκ για την υπερβολή της. Κάμποσες μέρες αργότερα ο Σεβέκ επισκέπτεται τη Βέα στην πόλη της καταγωγής της. Ο Σεβέκ, κάθεται μαζί της σε ένα πάρκο μετά από ψώνια και φαγητό μαζί της, θυμάται μια φράση που η σύντροφος του η Τάκβερ χρησιμοποιούσε για να περιγράψει τις «γυναίκες που χρησιμοποιούσαν τη σεξουαλικότητά τους ως όπλο στην πάλη εξουσίας με τους άνδρες». Στο μυαλό του Σεβέκ, η Βέα είναι αυτή η γυναίκα, μια «κερδοσκόπος της σάρκας» (212-213). Καθώς μελετά την Βέα, ο Σεβέκ έχει τη ξεκάθαρη αίσθηση πως:

«τα πάντα γύρω από την ανοιχτή προκλητικότητα της. Ήταν τόσο περίτεχνα και επιδεικτικά θηλυκό σώμα που αχνοφαίνονταν μόνο πως είναι ανθρώπινο όν. Ενσάρκωσε όλη τη σεξουαλικότητα που ο [Ουράς] κατέπνιγε [υλικά αγαθά και την τέχνη] (213).»

Μέσα στην υπερβολή της σεξουαλικοποίησης του Ουράς, η Βέα φαίνεται λιγότερο σαν άνθρωπος στον Σεβέκ και περισσότερο ως ένα αντικείμενο, επιθυμίας και ενσάρκωσης του σεξ. Στον συνεχή προβληματισμό του για την επιρροή της Βέα, ο Σεβέκ αναρωτιέται ακόμη αν είναι πόρνη (217) αν και καταλήγει στο συμπέρασμα πως είναι πάρα πολύ πλούσια για ένα τέτοιο επάγγελμα.

Μετά από μια κουραστική μέρα, οι δύο τους επιστρέφουν στο διαμέρισμα της Βέα, όπου έχει ετοιμαστεί ένα πάρτι και ο Σεβέκ παρουσιάζεται σε ένα πλήθος επισκεπτών που τον παρατηρούν γοητευμένοι. Ο Σεβέκ καταλήγει σε μια έντονη συζήτηση με επισκέπτες  για την αναρχία και τη πατρίδα του και σε μια μεθυσμένη έκρηξη καταδικάζει όλους τους κατοίκους τους Ουράς επειδή δεν βλέπουν τη φυλακή που είναι η ζωή τους υπό τον καπιταλισμό. Αργότερα, η Βέα πηγαίνει με τον Σεβέκ σε ένα ιδιωτικό δωμάτιο, όπου του δίνει ένα φιλί για την αντίδραση του. Η απάντηση του Σεβέκ είναι έντονη και άμεση, τα φιλιά του περνάνε από το στόμα, το λαιμό και το στήθος, κάνοντας την Βέα να υποδύεται πως αντιστέκεται ενώ γελά (229). Όμως, καθώς οι προσποιήσεις της μετατρέπονται σε επιμονή, ο Σεβέκ «αδιαφορεί», και την οδηγεί σε ένα κρεβάτι, όπου προσπαθεί μεθυσμένος να ξεκουμπώσει το παντελόνι του και τα ρούχα της. «Σταμάτα, τώρα», διαμαρτύρεται, λέγοντας ότι δεν μπορεί να ρισκάρει το να μείνει έγκυος, οι καλεσμένοι θα παρατηρήσουν την απουσία τους, ότι θα πρέπει να περιμένει για μια πιο κατάλληλη στιγμή για να ολοκληρώσουν το φλερτ τους (230). Αλλά ο Σεβέκ είναι ανυποχώρητος:

«Τρομαγμένη επιτέλους από την τυφλή ορμή του, τη βία του, τον έσπρωξε όσο πιο δυνατά μπορούσε, με τα χέρια της στο στήθος του. Έκανε ένα βήμα προς τα πίσω, μπερδεμένος από τον ξαφνικό υψηλό τόνο του φόβου και τη πάλης της· αλλά δεν μπορούσε να σταματήσει, η αντίσταση της τον ερέθιζε περισσότερο. Τη άρπαξε πάνω του και το σπέρμα του χύθηκε στο λευκό μεταξωτό φόρεμα.

‘Ασε με να φύγω! Άσε με να φύγω!’ επαναλάμβανε με τον ίδιο υψίτονο ψίθυρο. Την άφησε να φύγει. Στάθηκε ζαλισμένος. Μάζεψε τα παντελόνια του προσπαθώντας να το κουμπώσει. ‘Λυπάμαι νόμιζα πως το ήθελες’(230).»

Η σκηνή ολοκληρώνεται με τον Σεβέκ βγαίνει από το δωμάτιο, να πηγαίνει πίσω στο πάρτι και να κάνει εμετό σε μια πιατέλα φαγητού.

Αυτή η σκηνή είναι αναμφισβήτητα η πιο ενοχλητική στιγμή – και μία από τις πιο δύσκολες να αναλύσουμε – στο μυθιστόρημα. Για την Le Guin και τις φεμινίστριες του δεύτερου κύματος, ο βιασμός και η σεξουαλική βία έγιναν γρήγορα ένα από τα βασικά ζητήματα του γυναικείου χειραφετικού κινήματος, ειδικά μετά το 1975, όταν το Against Our Will της Susan Brownmiller καθιέρωσε την έννοια της «κουλτούρας του βιασμού» και στράφηκε κατά της ενοχοποίησης των θυμάτων. Αν και το επαναστατικό βιβλίο της Brownmiller δημοσιεύθηκε πολύ μετά το TD, η απεικόνιση της επίθεσης στη Βέα από την Le Guin έχει γραφεί με ευαισθησία προς το θύμα, και με αηδία προς τον θύτη. Η χρήση της λέξης «βία» για να περιγράψει την συμπεριφορά του, των φράσεων «δεν μπορούσε να σταματήσει» και «η αντίσταση της τον ερέθισε περισσότερο» σκοπό έχουν να παρουσιάσουν τον Σεβέκ ως δράστη ενός εγκλήματος με σεξουαλικό κίνητρο, η αντίσταση της Βέα η οποία τον ερεθίζει και τον φέρνει να φτάσει στο τελείωμα.

Η σχέση του Σεβέκ με τη Βέα αποτελεί το αποκορύφωμα της λογοτεχνικής ανάλυσης της Le Guin για ένα εμπορεύσιμο ερωτισμό, καθώς η Βέα κυριολεκτικά αντικειμενοποιείται από το Σεβέκ, το σώμα της που παίρνεται αντί να δίνεται. Πόρνη ή όχι, ο Σεβέκ βλέπει τη Βέα ως σεξουαλικό αγαθό. Ο Σεβέκ, ο ιδιοφυής φυσικός, ο σύντροφος της Τακβέρ, ο στοργικός πατέρας και ο αφοσιωμένος επαναστάτης, γίνεται ο δράστης μιας πράξης που δεν είναι άγνωστη στον Ανάρες, αλλά καταδικάζεται εντελώς μαζί με τη δολοφονία ως η υπέρτατη παραβίαση του κοινωνικού οργανισμού (TD 245). Η επίθεση στη Βέα λειτουργεί ως αντίθεση στη στιγμή της ουτοπικής δυνατότητας, δηλαδή, ως μια στιγμή δυστοπικής φρίκης. Μέσω αυτής της σκηνής και του εμπορεύσιμου ερωτισμού που στηρίζει την αλληλεπίδραση αρσενικού-θηλυκού στην αναρχική της κοινωνία, η Le Guin προβάλει την ανάγκη για μια επανάσταση που μπορεί να αντιμετωπίσει τις έμφυλες-σεξουαλικές ιεραρχίες. Με την ταυτόχρονη δημιουργία μιας ουτοπίας και την αποδόμηση της μέσα από ασάφειες και με την αποδοχή του δυστοπικού για να τονίσει τις αποτυχίες των επαναστάσεων να αντιμετωπίσουν πλήρως και εξίσου τα κοινωνικά προβλήματα, ειδικά εκείνα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες, ο Αναρχικός των Δύο Κόσμων της Ursula Le Guin στέκεται από μια ριζοσπαστική φεμινιστική θέση και λειτουργεί ως έκκληση για δράση προς τους επαναστάτες παντού: σύμφωνα με τα λόγια της, «η κοινωνία, σωστά σχεδιασμένη, είναι μια επανάσταση, μια μόνιμη, μια συνεχής διαδικασία».

Σας ευχαριστώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s