«Γίνε άντρας, ρε… τι σου ζητάνε;»

«Γίνε άντρας!». Πόση βία μπορεί να κρύβει μια συνηθισμένη φράση της καθημερινότητας σαν και αυτή; Μπόλικη είναι η απάντηση, μια ματιά στα δελτία ειδήσεων και τις εφημερίδες αρκεί για να πάρεις μια ιδέα. Φόνοι, εκφοβισμός και αυτοκτονίες, όλα με μια μεγαλύτερη ή μικρότερη σύνδεση με τη βία που περικλείει η φράση «γίνε άντρας». Πως είναι δυνατόν η λέξη «άντρας» να κλείνει μέσα της όλη αυτή τη βία; Είναι μήπως κάποιο γονίδιο στο χρωμόσωμα Y; Ή μήπως κάποια ορμόνη που παράγουν οι όρχεις και ο προστάτης; Όχι η βία δεν είναι εκεί, η βία κρύβεται στην προσταγή «γίνε». Πόση βία κρύβει άραγε το γίνε αυτό; η απάντηση στο ερώτημα πόση βία κρύβει το «γίνε άντρας», είναι μάλλον καθόλου, είναι από μόνη της βία και δεν κρύβεται. Σε πόσους ανθρώπους που ξέρετε έχει στερήσει μηχανισμούς αντιμετώπισης κρίσεων, ευνουχίζοντας ουσιαστικά τις συναισθηματικές τους άμυνες; Πόσοι άνθρωποι που ξέρετε έκαναν κακό σε άλλους ή στους ίδιους τους εαυτούς εξαιτίας της; Και τελικά τι το σπουδαίο έχει η ιδιότητα του «άνδρα» για να είναι γεμάτη η πορεία προς την απόκτησή της με βία και μιζέρια, πέρα από πατριαρχικός αταβισμός; Και τι είναι αυτό που την κάνει τόσο πολύτιμη ιδιότητα που το παραμικρό να μπορεί να γίνει αντιληπτό στο μυαλό των υπερμάχων της ως απειλή προς αυτή και να γίνει αντικείμενο βίαιης υπεράσπισης; Κάθε απόπειρα απάντησης οδηγεί στην αρχή του κειμένου ξανά, είναι η ίδια η δομή της κοινωνίας που κάνει της ιδιότητα αυτή πολύτιμη, είναι ο μηχανισμός αυτοάμυνας της και διαιώνισης της.

Advertisements

Sylvain Ferez: Ομοφοβία και ποδόσφαιρο

Πόσοι κορυφαίοι αθλητές σε όλο το κόσμο είναι ανοιχτά ομοφυλόφιλοι; Και πως αντιμετωπίστηκε η αποκάλυψη τους; το 2018, το θέμα της ομοφυλοφιλίας στον αθλητισμό παραμένει ταμπού και δημιουργεί δυσφορία τόσο ανάμεσα στους αθλητές όσο και τους οπαδούς. Ενώ υπήρξε σημαντική συζήτηση και ένας μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών που στόχευαν κατά της ομοφοβίας στο ποδόσφαιρο, η πραγματική αλλαγή παραμένει άπιαστη. Αυτό συμβαίνει γιατί η ομοφοβία διαιωνίζεται από τη καθημερινή συμπεριφορά σε λιγότερο επίσημα κανάλια. Καταστροφικές προσβολές απέχουν από το να μην υπάρχουν στο γήπεδο. Βρισιές όπως «πούστης» και «αρχίδι» επαναλαμβάνονται επ’ άπειρον. Δίχως να φαίνεται, τέτοιες βρισιές είναι ένας τρόπος να καθορίσεις πως πρέπει να είναι ένας παίχτης. Μια μέθοδος επίκλησης όχι μόνο των αξιών που είναι κοινοί μέσα στο κόσμο του ποδοσφαίρου αλλά και της σεξουαλικής προτίμησης που υποτίθεται πως τις ενσαρκώνει. Για αυτό το ποδόσφαιρο αφήνει ελάχιστο ή καθόλου χώρο για αφηγήσεις έξω από την καθιερωμένη «νόρμα».

Ed Burmila: Ότι δε φαίνεται, δεν υπάρχει

Το μικροσκοπικό νησιωτικό κράτος του Ναούρου, και όλα του τα 21 τετραγωνικά του χιλιόμετρα, δεν ήταν τίποτα περισσότερο από ένας σωρός με σκατά, δηλαδή ένας σωρός με υπερπολύτιμο πλούσιο σε φωσφορικά άλατα γκουάνο από θαλασσοπούλια. Όταν απέκτησε την ανεξαρτησία του το 1968 είχε καλύτερες προοπτικές για το μέλλον σχετικά με τις άλλες ευρωπαϊκές αποικίες στον Ειρηνικό γιατί τα αποθέματα φωσφορικών δεν είχαν εξαντληθεί ακόμη. Δημιούργησε ένα εθνικό Ταμείο για τα κέρδη του από το γκουάνο και από το 1968 ως το 1980 οι περίπου δέκα χιλιάδες κάτοικοί του ήταν οι πλουσιότεροι κατά κεφαλή πλουσιότεροι άνθρωποι στο κόσμο. Δυστυχώς όμως, το Ταμείο αναμίχθηκε σε μια σειρά από τρελά επενδυτικά σχέδια. Ως το 2003 το αποθεματικό του Ταμείου των φωσφορικών του Ναούρου ελαττώθηκε από πολύ πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια σε 100 εκατομμύρια. Αν αυτό ακούγεται σαν πολλά λεφτά, δεν είναι για ένα κράτος με πρακτικά κανένα άλλο ουσιαστικό εισόδημα. Και έτσι είναι πως δημιουργήθηκε το 2001 το Περιφερειακό Κέντρο Διαλογής του Ναούρου, ένα εισοδηματικό σωσίβιο που πέταξε σε ένα απελπισμένο έθνος η Αυστραλία. Σε αντάλλαγμα για την κράτηση ενός ανεπιθύμητου πληθυσμού προσφύγων επ’ άπειρον, το Ναούρου έλαβε μια σταθερή και πολύτιμή εισροή αυστραλιανών δολαρίων. Το νησί ήταν ξανά πλούσιο σε πόρους, μόνο που αυτή τη φορά τα ορυκτά ήταν οι φτωχοί, οι κακοποιημένοι, οι κατεστραμμένοι από το πόλεμο, και οι κατατρεγμένοι.

Nidzara Ahmetasevic: Το στίγμα και η σιωπή προστατεύουν τους βιαστές της Σρεμπρένιτσα

Τα Ηνωμένα Έθνη κήρυξαν την Σρεμπρένιτσα και τον κοντινό θύλακα της Ζέπα «Ασφαλείς Περιοχές» το 1993. Όταν ο στρατός της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, VRS, σάρωσε την κοιλάδα του Δρίνου στην ανατολική Βοσνία, δεκάδες χιλιάδες Βόσνιοι Μουσουλμάνοι πρόσφυγες κατέφυγαν στους δυο θύλακες. Περικυκλωμένοι από τον VRS ζούσαν σε απάνθρωπες συνθήκες, με απελπιστικά λίγο φαγητό, νερό και φάρμακα. Το Μάρτιο του 1995, ο Radovan Karadzic, πρόεδρος και ανώτερος διοικητής της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας εξέδωσε μια ανατριχιαστική εντολή αναφορικά με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική του VRS για την Σρεμπρένιτσα. Η Οδηγία 7 ξεκαθάριζε πως με «προσχεδιασμένες και καλά οργανωμένες πολεμικές επιχειρήσεις», ο VRS έπρεπε να «δημιουργήσει αφόρητη κατάσταση απόλυτης ανασφάλειας δίχως ελπίδα περαιτέρω επιβίωσης ή ζωής στους κατοίκους της Σρεμπρένιτσα». Στις 11 Ιουλίου του 1995, ο VRS, με επικεφαλής τον στρατηγό Mladic, που καταδικάστηκε πριν 15 χρόνια από το δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου της Χάγης, μπήκε στη Σρεμπρένιτσα. Χιλιάδες άνδρες έτρεξαν προς το δάσος με την ελπίδα να φτάσουν σε περιοχή ελεγχόμενη από την κυβέρνηση του Σεράγεβο. Χιλιάδες άλλων έφυγαν προς την βάση του ΟΗΕ στο Ποτοτσάρι, ελπίζοντας σε προστασία από το Ολλανδικό τάγμα του ΟΗΕ. Δεν την έλαβαν ποτέ. Αντίθετα, μαζικές δολοφονίες άρχισαν το πρωινό της 12ης Ιουλίου. Σε διάστημα λίγο μεγαλύτερο από 8 ημέρες, περίπου 8000 άνθρωποι δολοφονήθηκαν.

Erich Fromm: Η Αυταρχική Προσωπικότητα

Όσο φυσική μπορεί να είναι η διαφορά μεταξύ των εξουσιαστών και των εξουσιαζόμενων, πρέπει επίσης να παραδεχτούμε πως αυτοί οι δυο τύποι, ή όπως μπορούμε να το θέσουμε, αυτές οι δύο μορφές αυταρχικής προσωπικότητας είναι στη πραγματικότητα στενά συνδεδεμένες μεταξύ τους. Αυτό που είναι κοινό μεταξύ τους, αυτό που ορίζει την ουσία της αυταρχική προσωπικότητας ενός ατόμου, είναι μια ανικανότητα: η ανικανότητα να βασίζεται στον ίδιο του τον εαυτό, να είναι ανεξάρτητο, να το θέσω με άλλα λόγια: να αντέχει την ελευθερία. Το γεγονός πως και οι δύο μορφές της αυταρχικής προσωπικότητας μπορούν να εντοπιστούν πίσω σε ένα κοινό σημείο – τη συμβιωτική τάση – δείχνει γιατί κάποιος μπορεί να εντοπίσει τόσο το σαδιστικό όσο και το μαζοχιστικό συστατικό σε τόσες πολλές προσωπικότητες. Συνήθως, μόνο τα υποκείμενα διαφέρουν. Όλοι έχουμε ακούσει για τον οικογενειάρχη τύραννο, που φέρεται στη γυναίκα και στα παιδιά του με ένα σαδιστικό τρόπο αλλά όταν αντιμετωπίζει τους ανωτέρους του στο γραφείο γίνεται ο υποτακτικός υπάλληλος. Το αντίθετο της αυταρχικής προσωπικότητας είναι το ώριμο άτομο: ένα άτομο που δεν προσκολλάται σε άλλους γιατί αγκαλιάζει και κατανοεί ενεργά το κόσμο, τους ανθρώπους και τα πράγματα γύρω του. Ο στόχος του ατόμου είναι να γίνει αυτεξούσιο, δηλαδή να έχει συνείδηση ηθικών θεμάτων, πίστη στην ανάγκη νοητικών αναζητήσεων και ακεραιότητα σε θέματα συναισθημάτων. Το άτομο όμως μπορεί να αποκτήσει τέτοια εσωτερική αυθεντία αν έχει ωριμάσει αρκετά για να καταλάβει το κόσμο με λογική και αγάπη. Η ανάπτυξη αυτών των χαρακτηριστικών είναι η βάση για το αυτεξούσιο και κατά συνέπεια η βάση για τη πολιτική δημοκρατία.

Eileen Truax: Κέντρα κράτησης μεταναστών, μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων

Στο Ιλόι, η απέραντη ελευθερία του Αμερικάνικου Ονείρου ίσα που περνά από τα κάγκελα. Το Ιλόι είναι στη μέση του πουθενά. Ανάμεσα στο Φοίνιξ και τη Τουσόν, τις δύο μεγαλύτερες πόλεις στην Αριζόνα, υπάρχου 116 μίλια ερήμου και ουρανού. Το Ιλόι είναι ακριβώς στη μέση. Μια στο τόσο περνάς ένα μικρό βουνό που το κάνουν να μοιάζει σα να φτάνεις κάπου καθώς οδηγείς κατά μήκος της φαινομενικά ατελείωτης Εθνικής 10, το δρόμο που ξεκινά από την ακτή του Ειρηνικού στην Καλιφόρνια ως τον Ατλαντικό στην Φλόριντα. Αφού πάρω την έξοδο «Casa Grande», μια αριστερή στροφή με βάζει σε ένα δρόμο που μετά βίας είναι στρωμένος και είναι καλυμμένος με μια λεπτή σκόνη που σκεπάζει το κακοτράχαλο τοπίο, τα μόνα είδη ανθρώπων εδώ σε αυτούς τους σκονισμένους δρόμους ανήκουν σε δυο κατηγορίες: ντόπιοι που ζουν σε απομονωμένα κτήματα και άνθρωποι που κατευθύνονται προς το τσιμεντένιο σύμπλεγμα κτιρίων στη καρδιά της ερήμου. Τα κτίρια είναι τρεις σωφρονιστικές μονάδες και ένα κέντρο κράτησης μεταναστών γνωστό ως Ιλόι. Στη μέση του πουθενά, αυτά τα τέσσερα κτίρια περιέχουν 5000 ψυχές, κλεισμένες πίσω από αγκαθωτό συρματόπλεγμα και ηλεκτροφόρους φράχτες. Το Ιλόι είναι ένα από τα έξι κέντρα κράτησης στην Αριζόνα που διαχειρίζεται η Corrections Corporation of America (CCA), η ιδιωτική εταιρεία που διαχειρίζεται τις περισσότερες φυλακές των Ηνωμένων Πολιτειών ως υπερεργολάβος. Στο Ιλόι υπάρχουν 1596 κρεβάτια, είναι γεμάτο με άντρες και γυναίκες που κατηγορούνται πως είναι στην εδώ πλευρά των συνόρων δίχως ένα κομμάτι χαρτί. Τα τελευταία τα 30 χρόνια, η CCA έχει αποκομίσει εκατομμύρια σε κέρδη με το να κρατά μετανάστες υπό κράτηση ενώ περιμένουν να φτάσουν οι υποθέσεις τους σε κάποιο δικαστή.

Έμφυλη βία και μύθος, από τη Μέδουσα ως την Ωραία Κοιμωμένη

Κείμενο Δημήτρης Πλαστήρας Προειδοποίηση κειμένου: έμφυλη βία, βιασμός «Κάτι θα του έκανε και τη χτύπησε», «Αν δεν ήθελε να τη βιάσουν δε θα πέταγε τα βυζιά και το κώλο της έξω», «Σιγά που δε γούσταρε», «Τον θέλει και τα λέει για να τον χωρίσει από την άλλη», «Είναι τρελή», «Έτσι κάνει, γαμιέται με όποιον βρει…

Alan Moore: Ο Buster Brown* στα οδοφράγματα

Ο χώρος των κόμικ, που θεωρούνταν ως τώρα πιο μοχθηρή απειλή για τα νεανικά μυαλά και την δημόσια ηθική από τη σύφιλη, έχει αποκτήσει πλέον ένα επίπεδο αποδοχής το οποίο πασχίζει να διατηρήσει. Η σχετικά πρόσφατη αυτή αλλαγή στη κατάσταση έχει, όπως φαίνεται, χρησιμοποιηθεί και αναδρομικά για να δείξει όσο καλύτερα μπορεί το μέσο του κόμικ ως κάτι που πάντοτε ήταν φιλοκοινωνικό, πως πάντοτε ήταν μια χαρωπή απεικόνιση της κοινωνικής ιεραρχίας. Σε αυτή την αισχρή πάλη για ευυποληψία κι για μια ιστορική, αριστοκρατική δηλαδή, κληρονομιά, για παράδειγμα είναι της μόδας να αναζητούν τις ρίζες του στα γραμμικά σαν κόμικ στριπ ιερογλυφικά που καταγράφουν τους φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου. Τι καλύτερος δείκτης της πολιτιστικής αξίας του μέσου από την ικανότητα του να παρουσιάζει τις μυθικές πράξεις και τη γενικότερη υπεροχότητα των ανώτερων τάξεων; Μια πολύ διαφορετική όμως και ίσως πιο ουσιαστική ανάγνωση της ιστορίας των κόμικ γίνεται ορατή μόλις αναστρέψουμε τις πέτρες πάνω στις οποίες τα στυλιζαρισμένα χρονικά των βασιλέων της Αιγύπτου και των θεοτήτων είχαν σκαλιστεί. Στην πίσω όψη των αμέτρητων πετρών που χρησιμοποιήθηκαν για τη κατασκευή των πυραμίδων , σκαλισμένα στις όψεις που δεν προορίζονταν να δουν ποτέ το φως της ημέρας, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν αυτό που μάλλον είναι το πρώτο αντιεξουσιαστικό και βλάσφημο πολιτικό καρτούν.

Federico Finchelstein: Αλήθεια, μυθολογία και φασιστικό υποσυνείδητο

Για την Arendt, η πραγματικότητα είναι εύπλαστη, ευμετάβλητη, αλλά η αλήθεια όχι. Για τον λόγο αυτό, κάθε διάλογος με τους φασίστες, για εκείνη, ήταν ανούσιος. Στην πραγματικότητα, οι φασίστες έδρασαν για δώσουν στα «ψέματα» τους μια «post facto βάση στην πραγματικότητα». Η αλήθεια καταστράφηκε, δεν κρύφτηκε. Στην οπτική της Arendt, αυτή η μορφή πολιτικής των ιδεολογιών αναπόφευκτα οδηγεί στην εξολόθρευση της πραγματικότητας όπως τη ξέρουμε. Τα φασιστικά ψέματα παρήγαγαν μια εναλλακτική πραγματικότητα. Η ίδια η ερμηνεία της Arendt όμως δείχνει πως η καταστροφή της αλήθειας τροφοδοτούνταν περισσότερο από μια υπερβατική αλήθεια παρά ένα απλό ψέμα. Στο φασισμό, η φαντασία παραμερίζει την πραγματικότητα και αυτή η φαντασία έγινε πραγματικότητα για τους φασίστες. Οι φασίστες επιθυμούσαν να αφήσουν την λογική πίσω τους και να επιστρέψουν στην προκατάληψη. Αυτή η «λογική» ήθελε να βασίσει την αυθεντία της στην αντιπροσώπευση του εσωτερικού εαυτού, αλλά στη πράξη, ο φασισμός μπορούσε μόνο να παρουσιάσει τον εαυτό του ως «παρορμητικό και άλογο». Επιπλέον η φασιστική επιστροφή στη καταπίεση ήταν μια συνειδητή πράξη. Στην πράξη, και μακριά από ένστικτα, η φασιστική αυτοβύθιση οδήγησε σε μια σχεδιασμένη εκπαίδευση στη καταστροφή. Όπως είπε ο Mussolini το 1925, με το φασισμό ο γενικός πληθυσμός έγινε «ένας συνειδητοποιημένος λαός». Για τον Duce, εκείνη ήταν η στιγμή που «η ιστορική αλήθεια έγινε το ψωμί του συνειδητού πνεύματος των Ιταλών». Στο σημείο αυτό, η ιστορία μετατράπηκε στο μύθο του φασισμού. Ο στόχος του ήταν η καταστροφή κάθε ίχνους απτής αλήθειας.

Shane Burley: Εξαιτίας της βίας τους

Ο λευκός εθνικισμός περιέχει από φυσικού του τη βία. Δεν μπορεί να υπάρξει δίχως αυτήν. Η υπόθεση, από μόνη της, είναι βυθισμένη στις πιο επεκτατικές και κρυφές μορφές βίας. Ακόμα και η προοδευτική αμερικάνικη κοινότητα, που δεν μπορεί να συντηρήσει τον εαυτό της ως μια χειραφετημένη κοινότητα δίχως επαναστατική αλλαγή, αναγνωρίζει τη βαθιά βία που οδήγησε στην ίδρυσή της και που κινητοποιεί τις μικρές απόπειρες για κοινωνική πρόοδο. Ενώ ο εθνικισμός βλέπει τη βία του παρελθόντος, από τη σκλαβιά ως την αποικιοκρατία και τις φυλετικές διακρίσεις, ως μεθόδους εξευτελισμού του ηττημένου: η βία είναι φυσιολογική στις φυλετικές σχέσεις. Αυτή η νοοτροπία του «ο νικητής τα παίρνει όλα» συνδυασμένη με την πεποίθηση περί της κατωτερότητας του άλλου, είναι που επιτρέπει την γενοκτονία των αυτόχθονων λαών και τη συνεχιζόμενη φυλετική βία εναντίον των ανθρώπων που κατάγονται από την Αφρική ως φυσιολογική και λογική αντίδραση των λευκών, μια ιδεολογία που έχει τη βία στο επίκεντρό της. Δεν αποτελεί έκπληξη όταν η βία αυτή μεταμορφώνεται από έμμεση στο άμεση.