Gediminas Lesutis: Σωματική Πολιτική στην Εποχή της Πανδημίας COVID-19

Τα σώματα μας δεν είναι ποτέ ιδιοκτησία μας – όπως πολλοί/ες στοχαστές/ριες του φεμινιστικού και του queer κινήματος έχουν δείξει με πειστικότητα, πάντοτε εμπλέκονται στην ύπαρξη άλλων. Η Judith Butler δείχνει πως, από την αρχή της ζωής μας, εξαρτόμαστε από άλλα ανθρώπινα όντα για την επιβίωση, και είναι μέσα από την αγάπη και τη φροντίδα, ή τη βία και την παραμέληση, που τα σώματά μας και οι υποκειμενικές μας ζωές μέσα τους είτε ανθίζουν είτε χάνονται. Η Silvia Federici με τη σειρά της, έχει δείξει πως ο καπιταλισμός είναι χτισμένος πάνω στην συστηματική καταπίεση και περιθωριοποίηση των γυναικών, και πως η εκμετάλλευση των αναπαραγωγικών φυσικών δυνατοτήτων τους και σωμάτων έχουν κεντρικό ρόλο στις καπιταλιστικές μεθόδους συσσώρευσης. Συμφωνώντας με αυτό queer θεωρητικοί όπως ο Jack Halberstam έχουν δείξει πως η οικονομική σφαίρα των καπιταλιστικών κοινωνιών δεν μπορεί να διαχωριστεί από τη σφαίρα της σεξουαλικότητας και των επιθυμιών, και πως αυτά δεν αποτελούν το «άλλο» του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Αντίθετα, όπως η Nikita Dhawan και άλλοι πιστεύουν, είναι βασικές δυνάμεις και «μηχανή της οικονομίας» – η σεξουαλική και άλλες υποκειμενικές επιθυμίες διαποτίζονται με οικονομικές ανάγκες και συνθήκες. Αυτό που προσδοκούμε σε προσωπικό επίπεδο συχνά επηρεάζεται από την φαντασμαγορία των καταναλωτικών κοινωνιών μέσα στις οποίες ζούμε. Αυτές οι επιθυμίες με τη σειρά τους, χρησιμοποιούνται για να εξασφαλίσουν την αναπαραγωγή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, την σφαίρα της κατανάλωσης, οι τις εργατικές σχέσεις.

Sean Guynes: Η Σεξουαλική Βία στον Αναρχικό των Δυο Κόσμων της Ursula Le Guin

Όπως και σε μεγάλο μέρος της φαντασίας της Le Guin, ο Αναρχικός των Δυο Κόσμων είναι αναθεώρηση ενός παραδοσιακού είδους, στην προκειμένη περίπτωση της ουτοπίας, αν και εδώ υπονομεύει την παραδοσιακή αφήγηση της ουτοπίας διανθίζοντας την με ασάφειες, αναγνωρίζοντας ότι η ουτοπία δεν είναι ένα τελικό προϊόν αλλά μόνιμη, συνεχιζόμενη επανάσταση. Στον Αναρχικό των Δυο Κόσμων, αντί να φανταστεί πως η ουτοπική της κοινωνία έχει εξαλείψει τις προκαταλήψεις της προς τις γυναίκες, οι οποίες προκύπτουν από τις θεωρούμενες κοινωνικές ή βιολογικές διαφορές, «η Le Guin καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες για να απεικονίσει [την ψευδαίσθηση παρά την πραγματικότητα] μιας μη-σεξιστικής ουτοπίας». Για την στήριξη του επιχειρήματός μου, χρησιμοποιώ την έννοια του «εμπορεύσιμου ερωτισμού» – δηλαδή, το ερωτικό ως θέμα στο μυθιστόρημα που εξαρτάται από την εμπορευματοποίηση, την ανταλλάξιμοτητα και την υλικότητα του σεξ. Μέσα από το φακό του εμπορεύσιμου ερωτισμού που μπορεί να διαδοθεί, είναι δυνατόν να δούμε στον Αναρχικό των Δυο Κόσμων τη θέση πως οι επαναστατικές αλλαγές των πολιτικών και οικονομικών συστημάτων δεν είναι αρκετά από μόνα τους για την κατάργηση της ιεραρχίας των φύλων. Μελετημένο με αυτό τον τρόπο, στο πολιτικό κέντρο του Αναρχικού των Δυο Κόσμων είναι η πιο ανησυχητική σκηνή του μυθιστορήματος, μια πράξη σεξουαλικής βίας που διαπράττεται από έναν αναρχικό που θεωρητικά είναι μακριά από τέτοιες τις ενέργειες αυτές.

Ruth B. Bottigheimer: Ο Έλεγχος της Γυναικείας Γονιμότητας Μέσα Από τα Παραμύθια

Μεταξύ 1500 και 1700, δηλαδή στη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της πρώιμης σύγχρονης εποχής, οι ρόλοι των κοριτσιών και των γυναικών στις συλλογές ιστοριών άλλαξαν δραματικά, με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργηθεί το πλαίσιο για την εμφάνιση της σύγχρονης ηρωίδας των παραμυθιών. Στην αρχή αυτής της περιόδου οι ηρωίδες των βιβλίων αντιμετώπιζαν μόνες τους ένα κόσμο γεμάτο με ανταγωνιστές, χρησιμοποιώντας την μητρική σοφία για να διατηρήσουν την κοινωνική και σεξουαλική τους ανεξαρτησία. Δύο αιώνες αργότερα, τα κορίτσια είχαν μεταμορφωθεί σε τρομοκρατημένες δεσποινίδες, οι μητέρες τους είχαν υποχωρήσει στις σκιές, και υπηρέτριες και αδελφές που προηγουμένως είχαν προσφέρει την βοήθεια τους στην πρωταγωνίστρια είχαν εξαφανιστεί. Παράλληλα με την απώλεια του ελέγχου της γονιμότητας από τις γυναίκες υπήρξε η εμφάνιση ενός νέου λογοτεχνικού είδους , των παραμυθιών. Καθώς το είδος εξελίχθηκε προς την σύγχρονη μορφή του, δύο σημαντικές αλλαγές σημειώθηκαν στη πλοκή τους. Οι άνδρες έγιναν κίνδυνος για τις γυναίκες, και οι πρόσφατα αποδυναμωμένες γυναίκες ζάρωναν με φόβο. Είχαν χάσει εντελώς κυριολεκτικά το μυαλό τους. Οι κίνδυνοι που αποτελούσαν σεξουαλικά οι άνδρες γενικεύτηκαν σε ένα φανταστικό κόσμο στον οποίο οι γυναίκες υπέφεραν διαβολικούς απαγωγείς, ανελέητους φύλακες, μακροχρόνιες αιχμαλωσίες, και όλο και μεγαλύτερη απομόνωση. Εν ολίγης, η σύγχρονη ηρωίδα των παραμυθιών είχε γεννηθεί.

Alex DiBranco: Η Πρώτη Αντιφεμινιστική Σφαγή

Στις 6 Δεκεμβρίου 1989, ένας 25χρονος άνδρας, ο Marc Lépine, σκότωσε 14 γυναίκες και τραυμάτισε 10 περισσότερες στο Πολυτεχνείο του Μόντρεαλ, λέγοντας στα θύματα του πως «πολεμούσε το φεμινισμό». Έγραψε σε ένα σημείωμα πως το κίνητρο του ήταν «πολιτικό», «Επειδή αποφάσισα να στείλω τις Φεμινίστριες, που κατέστρεφαν πάντοτε τη ζωή μου, στο Δημιουργό τους». Ο Lépine είχε κάνει προηγουμένως αίτηση εγγραφής που είχε απορριφθεί από τη σχολή. Η επίθεση φαίνεται πως είναι η πρώτη καταγεγραμμένη μαζική δολοφονία που κίνητρό της είναι αποκλειστικά αντιφεμινιστικό μίσος, αλλά τα πιστεύω του έδειχνα μια αναπτυσσόμενη ήδη ιδεολογία που θα μπορούσε να γεννήσει μελλοντικούς δράστες μαζικών δολοφονιών. Στο σημείωμα του, ο Lépine κατάγγελλε τις φεμινίστριες επειδή «ήθελαν να κρατήσουν τα προνόμια των γυναικών… ενώ θα άρπαζαν για τους εαυτούς τους εκείνα των ανδρών» – μια οπτική που ταυτίζεται έντονα με την ιδεολογία των δικαιωμάτων των ανδρών (που κάποιες φορές αποκαλείται «μασκουλινισμός», (masculinism)), που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ και τον Καναδά μετά την επιτυχία του γυναικείου κινήματος την δεκαετία του 1970. Οι ακτιβιστές των δικαιωμάτων των ανδρών θεωρούν τους εαυτούς τους ως θύματα του φεμινιστικού κινήματος, λέγοντας πως οι επιτυχίες των γυναικών γίνονται εις βάρος των ανδρών.

Candace Falk: Emma Goldman, Έρωτας και Αναρχία

Ο φακός μέσα από τον οποίο η Emma έβλεπε το κόσμο διαφέρει από το δικό μας. ωστόσο, η οξεία κριτική της των πολιτικών της απληστίας, του πολέμου, και την ανέχεια του σώματος και του πνεύματος· της καταπίεσης τόσο φυσικής όσο και ψυχικής, η οποία πνίγει την δημιουργικότητα και την ατομικότητα· και η σιγουριά της πως το δικαίωμα στην ανυπακοή είναι σημαντικό για την ευημερία μιας δίκαιης κοινωνίας, θα παραμείνουν, ελπίζω, αιώνια. Η άποψη της Emma πως οι προσωπικοί αγώνες μπορούν να συνυπάρξουν πλάι από μεγάλα πολιτικά δράματα παραμένει επίκαιρη. Η υποκειμενική της θέση ως μετανάστρια Εβραία γυναίκα και αναρχική – δηλαδή τόσο στο κέντρο της κοινωνίας και απόλυτα στην περιφέρεια της – της πρόσφερε ένα μοναδικό παράδειγμα μέσω του οποίου αναλύει, κρίνει και μάχεται τις καταπιεστικές δυνάμεις που διεύθυναν τη ζωή της και τις ζωές των περιθωριοποιημένων ανθρώπων σε ολόκληρο το κόσμο. Η Emma Goldman όριζε τον αναρχισμό ως «τη φιλοσοφία μιας νέας κοινωνικής τάξης βασισμένης σε μια ελευθερία που δεν περιορίζεται από ανθρώπινο νόμο· η θεωρία πως όλες οι μορφές κυβέρνησης βασίζονται στη βία, και για αυτό είναι άδικες και κακές, όσο και άχρηστες». Στην αυτοβιογραφία της έγραψε, «Θέλω ελευθερία, το δικαίωμα για αυτοέκφραση, το δικαίωμα όλων σε όμορφα, λαμπερά πράγματα». Ίσως όταν πρόκειται για τον έρωτα, οι περισσότεροι από εμάς είναι αναρχικοί, όπως και η Emma, που ονειρευόμαστε τη λάμψη της απόλυτης αρμονίας ενώ ζούμε στη γκρίζα ζώνη του «υπαρκτού» – και προχωράμε.

Gary Wills: Η Εκπαίδευση μου στην Πατριαρχία

Αλλάξτε τη θέση της γυναίκας και θα δείτε πως έχετε επηρεάσει τις πιο προσωπικές και σημαντικές σχέσεις της ζωής: τη σχέση της γυναίκας προς τον άνδρα, της μητέρα προς το παιδί, της αδερφής προς τον αδερφό, της κόρης προς τους γονείς, της εργαζόμενης προς τους συναδέλφους, και της υπαλλήλου προς τον εργοδότη (και το αντίστροφο). Αυτή η αλλαγή στη θέση των γυναικών που μοιάζει να συνέβη σαν χτες, και ακόμη συμβαίνει σήμερα με ένα επιταχυνόμενο ρυθμό, είναι η πιο βαθιά επανάσταση που μπορεί να υπάρξει σε μια κοινωνία. Αντλεί και δίνει ενέργεια σε όλες τις άλλες μεταρρυθμίσεις της εποχής μας. Εν τέλει, το κίνημα των πολιτικών δικαιωμάτων περιλαμβάνει μαύρες γυναίκες, το LGBTQ κίνημα αφορά λεσβίες, το κίνημα για τα δικαιώματα των ΑμεΑ αφορά γυναίκες με αναπηρία, οι μεταρρυθμίσεις στην υγεία επηρεάζει τις γυναίκες που προσφέρουν φροντίδα και τα αντικείμενα της φροντίδας τους. Ανυψώστε οποιοδήποτε τμήμα της κοινωνίας μας σε μια πιο δίκαιη θέση και η δικαιοσύνη για τις γυναίκες αποτελεί σίγουρα ζήτημα. Είναι αλλαγή όλων των αλλαγών και το βασικό μέτρο της προόδου μας.

bell hooks: Κατανοώντας την Πατριαρχία

Η πατριαρχία είναι η πιο απειλητική κοινωνική νόσος που επιτίθεται στο ανδρικό σώμα και πνεύμα στην κοινωνία μας. Ωστόσο οι περισσότεροι άνδρες δεν χρησιμοποιούν την λέξη «πατριαρχία» στην καθημερινότητα τους. Οι περισσότεροι άνδρες δεν σκέφτονται ποτέ για την πατριαρχία – τι σημαίνει, πως δημιουργείται και διατηρείται. Πολλοί άνδρες στη χώρα μας δεν μπορούν να συλλαβίσουν ή να προφέρουν σωστά την λέξη αυτή. Η λέξη «πατριαρχία» απλά δεν είναι μέρος της κανονικής καθημερινής σκέψης και ομιλίας. Οι άνδρες που έχουν ακούσει και ξέρουν την λέξη την συσχετίζουν με την απελευθέρωση των γυναικών, με τον φεμινισμό, και έτσι την θεωρούν άσχετη με τις δικές τους εμπειρίες. Ανεβαίνω στο βήμα διαλέξεων μιλώντας για την πατριαρχία για περισσότερο από τριάντα χρόνια. Είναι μια λέξη που χρησιμοποιώ καθημερινά, και άνδρες που με ακούν να την χρησιμοποιώ με ρωτάνε συχνά τι εννοώ με αυτή. Συχνά χρησιμοποιώ την φράση «ιμπεριαλιστική λευκή σοβινιστική καπιταλιστική πατριαρχία» για να περιγράψω τα αλληλένδετα πολιτικά συστήματα που είναι το θεμέλιο των πολιτικών της χώρας μας. Από αυτά τα συστήματα εκείνο που μαθαίνουμε καλύτερα μεγαλώνοντας είναι το σύστημα της πατριαρχίας, ακόμη και αν δεν γνωρίζουμε τη λέξη, επειδή οι πατριαρχικοί έμφυλοι ρόλοι μας δίνονται ως παιδιά και μας δίνεται συνεχής καθοδήγηση για τον τρόπο που μπορούμε καλύτερα να εκπληρώσουμε αυτούς τους ρόλους. Η πατριαρχία είναι ένα πολιτικοκοινωνικό σύστημα που θεωρεί ότι τα αρσενικά είναι εγγενώς επικρατούντα, ανώτερα στα πάντα και όλα τα άλλα θεωρούνται αδύναμα, ιδιαίτερα τα θηλυκά, και έχουν το δικαίωμα να κυριαρχούν και να κυβερνούν πάνω στους αδύναμους και να διατηρούν αυτή την κυριαρχία μέσα από διάφορες μορφές τρομοκρατίας και βίας.

Havin Güneşer: Γυναικοκτονία, ο Ατελείωτος Πόλεμος του Πατριαρχικού Συστήματος

Δίχως ανάλυση της διαδικασίας μέσω της οποίας η γυναίκα νικήθηκε κοινωνικά, κάποιος δεν μπορεί να καταλάβει ακριβώς τα βασικά χαρακτηριστικά της επακόλουθης ανδροκρατούμενης κοινωνικής κουλτούρας αλλά και επίσης το τι να χτίσει στη θέση της. Δίχως κατανόηση πως η αρρενωπότητα διαμορφώθηκε κοινωνικά, δεν μπορεί κάποιος να αναλύσει το θεσμό του κράτους και έτσι δεν μπορεί να ορίσει με ακρίβεια τον πόλεμο και την κουλτούρα εξουσίας που σχετίζεται με το κράτος. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να τονίζουμε, επειδή είναι αυτό που άνοιξε το δρόμο στην γυναικοκτονία και στην αποικιοποίηση και την εκμετάλλευση των ανθρώπων. Η κοινωνική υποταγή της γυναίκας ήταν η αισχρότερη αντεπανάσταση που πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ο Öcalan σημειώνει πως «το ξίφος του πολέμου που κραδαίνει το κράτος και το χέρι του άνδρα μέσα στην οικογένεια, είναι σύμβολα ηγεμονίας. Ολόκληρη η ταξική κοινωνία, από τα ανώτερα στρώματα ως τα κατώτερα, είναι εγκλωβισμένο μεταξύ του ξίφους και του χεριού».

Linda Gordon: Η Πολιτική της Σεξουαλικής Παρενόχλησης

Η σεξουαλική παρενόχληση δεν είναι θέμα τρόπων ή στυλ. Είναι μια θεμελιώδης μορφή καταπίεσης και είναι μία από τις πιο διαδεδομένες στην κοινωνία μας. Η ανοχή της είναι εντελώς αντίθετη προς τα συμφέροντα όσων έχουν αφοσιωθεί στην δράση για ελευθερία και ισότητα. Η κατανόηση αυτού του ζητήματος και ο αγώνας εναντίον του μπορούν να προωθηθούν αποτελεσματικά μόνο μέσα στο πλαίσιο μιας συνολικής φεμινιστικής ανάλυσης. Φυσικά πρέπει να χρησιμοποιήσουμε νομικές και πειθαρχικές διαδικασίες κατά της σεξουαλικής παρενόχλησης οπουδήποτε είναι διαθέσιμες σε εμάς, αλλά πρέπει να αντισταθούμε στη μεταφορά της εξουσίας στο κράτος ή σε άλλα θεσμικά όργανα. Πρέπει να επιμείνουμε στην δυνατότητα να ορίσουμε εμείς τη σεξουαλική παρενόχληση· να καταλάβουμε ότι η μόνη αξιόπιστη προστασία των γυναικών θα είναι η δύναμη του γυναικείου κινήματος και όχι η απειλή επίσημης τιμωρίας. Ως εκ τούτου, ο πρωταρχικός μας στόχος θα πρέπει να είναι να αυξήσουμε τη συνείδηση άλλων γυναικών σχετικά με το είδος αντιμετώπισης που τους αξίζει και την ικανότητά τους να υπερασπίζονται τα «ατομικά» δικαιώματα του άλλης συλλογικά.

Lewis Call: Ο Μεταμοντέρνος Αναρχισμός στα Μυθιστορήματα της Ursula K. Le Guin

Είναι αρκετά εύκολο να εντοπίσεις αναρχικά θέματα στην επιστημονική φαντασία της Ursula K. Le Guin. Οι συχνές της κριτικές για την κρατική εξουσία, σε συνδυασμό με την απόρριψη του καπιταλισμού και την προφανή συμπάθεια της σε εναλλακτικά συστήματα πολιτικής οικονομίας, είναι αρκετά για να την τοποθετήσουν στην ευρύτερη αναρχική παράδοση. Και κάποιες στιγμές, αγκάλιασε ανοιχτά αυτή την παράδοση. Η Le Guin είναι, μεταξύ άλλων, κήρυκας των αναρχικών ιδεών. Η πολιτική φιλοσοφία του αναρχισμού είναι σε μεγάλο βαθμό ένα πνευματικό δημιούργημα του δέκατου ένατου αιώνα, που διατυπώθηκε στην Αγγλία από τον William Godwin, στη Γαλλία από τον Pierre-Joseph Proudhon και στη Ρωσία από τους Peter Kropotkin και Mikhail Bakunin. Ωστόσο, αυτή η ζωντανή πνευματική παράδοση παραμένει ακόμη, σε μεγάλο βαθμό, αόρατη στους καθημερινούς ανθρώπους στις αρχές του 21ου αιώνα. Περιγράφοντας τις αναρχικές ιδέες με τρόπο που ταυτόχρονα είναι πιστός στην αναρχική παράδοση και αντιληπτός στο σύγχρονο κοινό, η Le Guin προσφέρει μια πολύτιμη υπηρεσία. Διασώζει τον αναρχισμό από το πολιτιστικό γκέτο στο οποίο έχει κλειστεί. Παρουσιάζει το αναρχικό όραμα σε ένα κοινό αναγνωστών της επιστημονικής φαντασίας που ίσως να μην άνοιγε ποτέ ένα βιβλίο του Kropotkin. Φέρνει τον αναρχισμό (έστω και ελάχιστα) στην κεντρικό πνευματικό διάλογο. Ωστόσο, η Le Guin, όπως πολλοί άλλοι των οποίων οι αναρχικές απόψεις αναπτύχθηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970, φαίνεται επίσης να αναγνωρίζει πως αυτό δεν είναι αρκετό. Όπως και ο κλασικός μαρξισμός, ο μοντέρνος αναρχισμός αναπτύχθηκε μέσα στο πολιτικό, οικονομικό και πνευματικό περιβάλλον του δέκατου ένατου αιώνα. Σε αυτό το πλαίσιο, ήταν πολύ λογικό οι αναρχικοί να επικεντρώσουν τις κριτικές τους προσπάθειες στις δίδυμες πηγές καταπιεστικής εξουσίας την εποχή της Βιομηχανικής Επανάστασης: το κεφάλαιο και το κράτος. Από τα τέλη του 20ου αιώνα, ωστόσο, αυτός ο παραδοσιακός αναρχισμός είχε γίνει επικίνδυνα ξεπερασμένος.