Pyotr Kropotkin: Μπορεί το Κράτος να Χρησιμοποιηθεί για τη Χειραφέτηση των Εργατών;

Μετά από ένα λάθος κρίσης που γίνεται πραγματικά τραγικό, ενώ το Κράτος που δίνει τα πιο τρομερά όπλα για την εξαθλίωση του αγρότη και του εργάτη και για το πλουτισμό μέσω της εργασίας τους του αφέντη, του παπά, του αστού, του τραπεζίτη και όλων των προνομιούχων εγκληματιών των κυβερνώντων – είναι στο ίδιο αυτό Κράτος, στο αστικό Κράτος, στο Κράτος εκμεταλλευτή και προστάτη των εκμεταλλευτών – από όπου ριζοσπάστες οι δημοκράτες και σοσιαλιστές ζητούν να τους προστατέψει από τους μονοπωλιακούς εκμεταλλευτές! Όταν λέμε πως είναι η κατάργηση του Κράτους αυτό που στοχεύουμε, μας λένε: «Ας καταργήσουμε πρώτα τις τάξεις, και όταν αυτό γίνει, τότε μπορούμε να βάλουμε το Κράτος στο μουσείο με τις αρχαιότητες, μαζί με το πέτρινοι τσεκούρι και τον αργαλειό». Το να ζητάς από ένα θεσμό που εκπροσωπεί ένα ιστορικό μόρφωμα να καταστρέψει τα προνόμια που πάλεψε να δημιουργήσει είναι το να αναγνωρίζεις πως είσαι ανίκανος να κατανοήσεις τι είναι ένα ιστορικό μόρφωμα στη ζωή των κοινωνιών. Είναι το να αγνοείς το γενικό κανόνα κάθε οργανικής φύσης, πως νέες λειτουργίες απαιτούν νέα όργανα, και πως χρειάζεται να εξελιχθούν από μόνα τους. είναι το να αναγνωρίζεις πως είσαι πολύ τεμπέλης και πολύ δειλός στο πνεύμα για να σκεφτείς προς μια νέα κατεύθυνση, επιβεβλημένη από μια νέα επανάσταση.

Max Haiven: Καμιά Επιστροφή στην Κανονικότητα

Στον απόηχο της επιδημίας μπορούμε να είμαστε σίγουροι πως φασίστες και αντιδραστικοί θα προσπαθήσουν να χρησιμοποιήσουν αλληγορίες – φυλετικής, εθνικής, οικονομικής – αγνότητας, εξαγνισμού, παρασιτισμού, και μόλυνσης για να επιβάλουν τα από πολύ καιρό κακοφορμισμένα όνειρά τους στην πραγματικότητα. Το εκδικητικό μυθιστόρημα των συνόρων, πλέον πιο πολιτικοποιημένο από ποτέ, θα μας στοιχειώνει όλους για πολλά χρόνια ακόμη. Οι «νέοι» απολυτάρχες, είτε δίνουν έμφαση στο απολυταρχικό κράτος, είτε στην απολυταρχική αγορά – ή και τα δύο – θε επιμένουν πως τώρα αναγνωρίζουν όλοι πως ζούμε τώρα – πάντα ζούσαμε – σε ένα ανελέητο, ανταγωνιστικό κόσμο και πρέπει να πάρουμε μέτρα για να οχυρώσουμε τους εαυτούς μας και να πετάξουμε έξω τους ανεπιθύμητους. Άλλες φορές, ο απολυταρχισμός μπορεί να έρθει με κρυφά, καλυμμένος με την ρητορική της επιστήμης, του προοδευτισμού και του κοινού καλού. Στο μεταξύ, θα υπάρξουν σχεδόν σίγουρα προσπάθειες από εκείνους που πλούτισαν και ενισχύθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως στους διαπλεκόμενους τομείς της τεχνολογίας και της οικονομίας, για να εκμεταλλευτούν την επιρροή και τους πόρους τους, όπως και τις αδυναμίες και την παρακμή των παραδοσιακών θεσμών, για να οδηγήσουν το κόσμο στην αναδιοργάνωση σύμφωνα με νεοτεχνοκρατικά πρότυπα. Θα συνεχίσουν να προσφέρουν γενναιόδωρα τις υπηρεσίες των πανίσχυρων και πανταχού παρόντων αυτοκρατοριών τους στην παρακολούθηση, στην τροφοδοσία, την οικονομία και τα δεδομένα για να «βελτιστοποιήσουν» την κοινωνική και πολιτική ζωή. Αυτή η κορπορατική δυστοπία μπορεί να φορά ένα ανθρώπινο πρόσωπο: βασικό εισόδημα, προσοχή για νέες επιδημίες, προσωποποιημένη ιατρική. Ήδη καταφθάνουν, φέρνοντας δώρα για να μας βοηθήσουν σε αυτή την έκτακτη ανάγκη: παρακολούθηση φορέων της νόσου, απαγόρευση παραπληροφόρησης, προσφορά βοήθειας στα κράτη με διαχείριση δεδομένων και πληθυσμού.

Havin Güneşer: Γυναικοκτονία, ο Ατελείωτος Πόλεμος του Πατριαρχικού Συστήματος

Δίχως ανάλυση της διαδικασίας μέσω της οποίας η γυναίκα νικήθηκε κοινωνικά, κάποιος δεν μπορεί να καταλάβει ακριβώς τα βασικά χαρακτηριστικά της επακόλουθης ανδροκρατούμενης κοινωνικής κουλτούρας αλλά και επίσης το τι να χτίσει στη θέση της. Δίχως κατανόηση πως η αρρενωπότητα διαμορφώθηκε κοινωνικά, δεν μπορεί κάποιος να αναλύσει το θεσμό του κράτους και έτσι δεν μπορεί να ορίσει με ακρίβεια τον πόλεμο και την κουλτούρα εξουσίας που σχετίζεται με το κράτος. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να τονίζουμε, επειδή είναι αυτό που άνοιξε το δρόμο στην γυναικοκτονία και στην αποικιοποίηση και την εκμετάλλευση των ανθρώπων. Η κοινωνική υποταγή της γυναίκας ήταν η αισχρότερη αντεπανάσταση που πραγματοποιήθηκε ποτέ. Ο Öcalan σημειώνει πως «το ξίφος του πολέμου που κραδαίνει το κράτος και το χέρι του άνδρα μέσα στην οικογένεια, είναι σύμβολα ηγεμονίας. Ολόκληρη η ταξική κοινωνία, από τα ανώτερα στρώματα ως τα κατώτερα, είναι εγκλωβισμένο μεταξύ του ξίφους και του χεριού».

Dan Georgakas: Τρεις Αναρχικές Εξεγέρσεις στον Κινηματογράφο

Εκατοντάδες κινηματογραφικές ταινίες ασχολούνται με αναρχικά θέματα με κάποιο τρόπο, όμως μόνο ένας μικρός αριθμός από αυτές ασχολείται με την αναρχική διακυβέρνηση. Τρεις από τις πιο ενδιαφέρουσες είναι, Ο Μεγαλέξανδρος (Ελλάδα, 1980), Viva Zapata! (Ηνωμένες Πολιτείες, 1952), και La Patagonia Rebelde (Αργεντινή, 1974). Οι ταινίες προσφέρουν περίπλοκα ψυχολογικά πορτραίτα τοποθετημένα σε εντυπωσιακά φυσικά και πολιτικά τοπία. Η κάθε μια έχει μια ενδιαφέρουσα καθαρή κινηματογραφική διάσταση. Για το σκοπό αυτής της σύνοψης, θα εστιάσω μόνο στις πτυχές κάθε ταινίας που δείχνουν αναρχικούς σε επαναστατικές καταστάσεις. Ο Μεγαλέξανδρος, το Viva Zapata!, και η Επανάσταση στην Παταγονία παρουσιάζουν όλες κοινότητες στις οποίες οι άνθρωποι έχουν πάρει τον έλεγχο των καθημερινών ζωών τους, δείχνοντας τι είναι ο αναρχισμός αντί απλά ενάντια σε τι μάχεται. Κάθε ταινία ρωτά πως υπερασπίζεται κάποιος τέτοιες κοινότητες απέναντι σε έναν Αλέξανδρο, έναν Aguirre, ή ένα Zavala δίχως να γίνουν συμβιβασμοί ως προς τις αναρχικές αρχές.

Nick Heath: Ουγγαρία ‘56

Δεν είναι από την αγάπη για νοσταλγία που τιμούμε την Ουγγρική Επανάσταση του 1956. Η Ουγγαρία του '56 ήταν ένα σημαντικό παράδειγμα η ίδια η εργατική τάξη να φτάνει στην εξουσία: διπλά σημαντική, πραγματοποιήθηκε σε ένα από τα μυθικά «εργατικά κράτη». Δεν υπάρχουν επίσημοι αριθμοί για το πόσοι άνθρωποι πέθαναν στην Ουγγαρία το 56-57. Η εκτίμηση είναι μεταξύ 20 και 50 χιλιάδων Ούγγρων και 3 έως 7 χιλιάδες Ρώσοι. Ο αριθμός των τραυματιών ήταν πολύ μεγαλύτερος και πάνω από 100000 διέφυγαν πέρα από τα σύνορα. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η ουγγρική εργατική τάξη δεν έλαβε στήριξη, ούτε όπλα, ούτε ιατρικά εφόδια από τις δυτικές δυνάμεις. Επειδή για αυτό που αγωνίστηκαν ήταν αντίθετο τόσο με την καπιταλιστική αστική δημοκρατία όσο και με τον κρατικό καπιταλισμό σοβιετικού τύπου. Ήταν εντελώς αντίθετο προς τα συμφέροντα των δυτικών αρχουσών τάξεων να δώσουν οποιαδήποτε βοήθεια. Ένα παράδειγμα πρακτικής βοήθειας που θα θυμούνται πάντοτε οι Ούγγροι εργάτες ήταν όταν οι λιμενεργάτες στο Χαλ και στο Λίβερπουλ αρνήθηκαν να αγγίξουν φορτία στα σοβιετικά πλοία. Η Ουγγρική Επανάσταση βοήθησε να διαλύσει τα σύννεφα του μυστηρίου γύρω από την ΕΣΣΔ και τους δορυφόρους της. Επαναβεβαίωσε την έννοια της αδυσώπητης πάλης της εργατικής τάξης εναντίον όλων των αφεντικών και των κυρίων, ανεξάρτητα από το πώς προσπαθούν να μεταμφιέσουν τους εαυτούς τους ως εκπρόσωπους των εργαζομένων. Φωτίζει το δρόμο προς μια νέα κοινωνία για την οποία οι τόσοι πολλοί εργαζόμενοι έδωσαν τη ζωή τους. Πρέπει να τιμήσουμε τη μνήμη του ουγγρικού λαού, που τσακίστηκε από τα σοβιετικά όπλα, αγωνιζόμενοι προς αυτήν την κοινωνία με κάθε μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας

Michael Bakunin: Μετά την Κοινωνική Επανάσταση

Ο σοσιαλισμός θα διεξάγει ένα ανελέητο πόλεμο εναντίον των «κοινωνικών θέσεων», αλλά δε θα πολεμήσει εναντίον των ανθρώπων. Και μόλις αυτές οι θέσεις έχουν καταστραφεί, οι άνθρωποι που τις κρατούσαν, τώρα άοπλοι και αποστερημένοι από κάθε μέσο δράσης, θα γίνουν ακίνδυνοι και πολύ πιο αδύναμοι, σας διαβεβαιώνω, από τον πιο αμόρφωτο εργάτη· γιατί η παρούσα δύναμη τους δεν βρίσκεται σε αυτούς τους ίδιους, ούτε στα φυσικά τους χαρακτηριστικά, αλλά στο πλούτο τους και στη στήριξη που λαμβάνουν από το Κράτος. Η Κοινωνική Επανάσταση έτσι δεν θα τους δείξει απλά έλεος, αλλά, έχοντας τους ρίξει κάτω και αφαιρέσει τα όπλα τους, θα τους σηκώσει ξανά και θα τους πει: «Και τώρα, αγαπητοί σύντροφοι, που έχετε γίνει ίσοι μας, ετοιμαστείτε να δουλέψετε πλάι μας. Στη δουλειά, όπως και σε κάθε τι άλλο, είναι το πρώτο βήμα που είναι δύσκολο, και θα σας βοηθήσουμε με αδελφικότητα να ξεπεράσετε τη δυσκολία». Τότε κάθε πρόσωπο, που αν και είναι ρωμαλέο και σε καλή υγεία, θα έχει το δικαίωμα να λιμοκτονήσει, αν δεν επιθυμεί να εγκαταλείψει τον εαυτό του στη ταπεινή και μίζερη ύπαρξη ως προστατευόμενου της δημόσιας φιλανθρωπίας, που φυσικά δεν θα τους αρνηθεί τις βασικές τους ανάγκες. Όσο για τα παιδιά τους, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως θα γίνουν σπουδαίοι εργάτες, και ελεύθεροι και χειραφετημένοι άνθρωποι. Σίγουρα θα υπάρχει λιγότερη χλιδή στη κοινωνία, αλλά αναμφίβολα θα υπάρχει περισσότερος πλούτος· και ακόμη περισσότερο, θα υπάρχει το είδος της πολυτέλειας που τώρα αγνοείται από όλους – η πολυτέλεια του ανθρωπισμού, η ευτυχία της εσωτερικής ανάπτυξης και πλήρη ελευθερία για τον καθένα στην ισότητα για όλους.

Hannah Arendt: Η ελευθερία να είσαι ελεύθερος

Επειδή οι επαναστάσεις θέτουν το ερώτημα της πολιτικής ελευθερίας στην πιο αληθινή και ριζοσπαστική εκδοχή του – την ελευθερία να συμμετέχεις στις δημόσιες υποθέσεις, η ελευθερία της δράσης – όλες οι άλλες ελευθερίες, οι πολιτικές όπως επίσης και οι αστικές ελευθερίες, βρίσκονται σε κίνδυνο όταν αποτυγχάνουν οι επαναστάσεις. Οι παραμορφωμένες επαναστάσεις, όπως η Οκτωβριανή Επανάσταση στη Ρωσία υπό το Λένιν, ή οι άκαρπες επαναστάσεις, όπως οι διάφορες εξεγέρσεις στις Ευρωπαϊκές κεντρικές δυνάμεις μετά από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, μπορεί να έχουν, όπως ξέρουμε τώρα, συνέπειες των οποίων η καθαρή φρίκη είναι πρακτικά πρωτοφανής. Η ουσία του θέματος είναι ότι οι επαναστάσεις είναι σπάνια αντιστρέψιμες, και ότι μόλις συμβούν δεν ξεχνιούνται – όπως παρατήρησε ο Kant για τη Γαλλική Επανάσταση σε μία εποχή που η τρομοκρατία κυριαρχούσε στη Γαλλία. Αυτό δε σημαίνει πως η καλύτερη λύση είναι να αποτρέψει κανείς τις επαναστάσεις, γιατί αν οι επαναστάσεις είναι οι συνέπεια καθεστώτων σε πλήρη αποσύνθεση, και όχι «προϊόν» επαναστατών – είτε αυτοί είναι οργανωμένοι σε συνωμοτικές φράξιες ή σε κόμματα – τότε η αποτροπή μιας επανάστασης σημαίνει την αλλαγή της μορφής διακυβέρνησης, το οποίο στην ουσία του είναι και αυτό μια επανάσταση με όλους τους κινδύνους και τα ρίσκα που εμπεριέχει ως τέτοια.

Eleanor Finley: Η επανάσταση θα είναι οικολογική, κοινωνική αλλαγή τον 21ο αιώνα

Η κλιματική κρίση σήμερα δεν απαιτεί τίποτα λιγότερο από μια παγκόσμια κοινωνική και οικολογική μεταμόρφωση. Αποσπασματικές μεταρρυθμίσεις, τεχνοκρατικά σχέδια, και κρατικά στηριζόμενη «κλιματική αντίσταση» έχουν αποδειχθεί συχνά πως είναι όχι μόνο αναποτελεσματικές, αλλά επίσης και εντελώς ανίκανες να αντιμετωπίσουν την υποκείμενη αιτία της: την καπιταλιστική παγκόσμια τάξη. Ο πλανήτης χρειάζεται πολλά περισσότερα από μια «δίκαιη» ή «βιώσιμη» αλλαγή, χρειάζεται μια ουσιαστικά καινούρια κοινωνική τάξη που ενισχύει τον ανθρωπισμό μας, παράλληλα με την ευημερία του φυσικού κόσμου. Αυτό απαιτεί τόσο βαθιές αλλαγές στις πολιτισμικές μας ευαισθησίες, όσο και μια σοβαρή αντιπαράθεση με τους φαινομενικά απόρθητους θεσμούς που κυβερνούν την παγκόσμια κοινωνία. Με μια λέξη: επανάσταση.