Michael Barkun: Οι Θεωρίες Συνωμοσίας ως Στιγματισμένη Γνώση

Οι θεωρίες συνωμοσίας σήμερα διαχέονται ίσως σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι σε οποιαδήποτε προηγούμενη εποχή. Ενώ υπάρχουν πολιτικά σημαντικά παραδείγματα, όπως το πιστοποιητικό και η υπόθεση της Jade Helm που αναφέρθηκαν πιο πάνω, δεν είναι ξεκάθαρο ποια θα είναι η επίπτωση από την κανονικοποίηση του περιθωρίου. Η αυξημένη διαπερατότητα του ορίου που χωρίζει το περιθώριο από το καθιερωμένο μπορεί να έχει δυο πολύ διαφορετικές μεταξύ τους επιπτώσεις. Από την μια, η πιο συχνή παρουσία των συνωμοσιολογικών μοτίβων στην καθιερωμένη κουλτούρα μπορεί να λειτουργεί απλά για την κανονικοποίηση τους. αυτό μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της μετακίνησης τους σε ταινίες, τηλεόραση, και μαζική λογοτεχνία. Αν φτάσουν να αντιμετωπίζονται σαν κάτι ελάχιστα σημαντικότερο από τεχνάσματα της πλοκής, είναι δυνατό να είναι λιγότερο ανοιχτές στο να ληφθούν σοβαρά. Μπορεί να αντιμετωπιστούν ως κάτι περισσότερο από έξυπνα τεχνάσματα για την ενίσχυση απίθανων ιστοριών. Από την άλλη, η συσχέτιση τους με τις καθιερωμένες πολιτισμικές πλατφόρμες επίσης δίνει ένα είδος εγκυρότητας. Κάνει την έκφραση τους κοινωνικά αποδεκτή, ακόμη και αν δεν στηρίζονται ενεργά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει να εμφανιστεί η συνωμοσιολογία ως μια αποδεκτή μορφή εξήγησης, ένας τρόπος τόσο για την κατανόηση του κόσμου όσο και ερμηνείας του πολιτικού περιβάλλοντος. Οι πολλές εκδοχές πάνω στην συνωμοσιολογία που προσφέρει το Διαδίκτυο επιτρέπει την ύπαρξη άπειρων επιλογών ανα-διαμόρφωσης της αντίληψης του κόσμου.

Karen M. Douglas, Robbie M. Sutton & Aleksandra Cichocka: Η Ψυχολογία των Θεωριών Συνομωσίας

Πάνω από το ένα τρίτο των Αμερικανών πιστεύουν η κλιματική αλλαγή είναι απάτη, και πάνω από τους μισούς πως ο Lee Harvey Oswald στη δολοφονία του John F. Kennedy. Αυτά είναι παραδείγματα θεωριών συνωμοσίας – εξηγήσεις για σημαντικά γεγονότα που περιέχουν μυστικά σχέδια από πανίσχυρες και κακοπροαίρετες ομάδες. Τα τελευταία χρόνια, υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον στους ψυχολογικούς παράγοντες που στηρίζουν την διάδοση των θεωριών συνωμοσίας, και στο άρθρο αυτό, συγκεντρώνουμε και οργανώνουμε τα ευρήματα από τον όλο και μεγαλύτερο όγκο της έρευνας. Η έρευνα δείχνει πως οι άνθρωποι μπορεί να έλκονται σε θεωρίες συνωμοσίας όταν – σε σύγκριση με τις μη συνωμοτικές εξηγήσεις – υπόσχονται να ικανοποιήσουν σημαντικά κοινωνικά ψυχολογικά κίνητρα που μπορούν να χαρακτηριστούν ως γνωσιολογικά (πχ. η επιθυμία για κατανόηση, ακρίβεια, και υποκειμενική ασφάλεια), υπαρξιακά (πχ. την επιθυμία για έλεγχο και ασφάλεια), και κοινωνικά (πχ. την επιθυμία για την συντήρηση μιας θετικής εικόνας των ίδιων ή της ομάδας). Η ταξινομία αυτή προέκυψε από την θεωρία δικαιολόγησης του συστήματος, και λειτουργεί ως χρήσιμο εργαλείο για την κατηγοριοποίηση τα κίνητρα που σχετίζονται με τα συνωμοσιολογικά πιστεύω. Ωστόσο, η συγκριτική σπάνια έρευνα που μελετά τις συνέπειες των θεωριών συνωμοσίας δεν δείχνει πως βοηθούν τους ανθρώπους να ικανοποιήσουν αυτά τα κίνητρα.

Spencer Sunshine: Η Αντιμαύρη και Αντισημιτική Ιστορία των «Εξωτερικών Προβοκατόρων» (Συνέντευξη)

Με όλους από τον Trump, σε σχολιαστές ειδήσεων, σε ψεύτικους «ANTIFA» λογαριασμούς που διαχειρίζεται η ακροδεξιά, σε κυβερνήτες πολιτειών να επαναλαμβάνουν θεωρίες συνωμοσίας στον απόηχο της αστυνομικής δολοφονίας του George Floyd, σκεφτήκαμε πως είναι μια καλή στιγμή να συζητήσουμε την ιστορία που σχετίζεται με το κλισέ του «εξωτερικού προβοκάτορα». Ενώ ο ίδιος ο όρος προέρχεται από την αστυνομία και τα μέλη της ΚΚΚ που επιτέθηκαν σε μέλη του κινήματος των πολιτικών δικαιωμάτων, η ρατσιστική ιδεολογία πίσω από τους αγώνες για την ελευθερία των μαύρων κρύβεται ο «κομμουνισμός» και καθοδηγείται από «Εβραίους», πάει ακόμη πιο παλιά. Θέλοντας να μάθουμε περισσότερα, στραφήκαμε στον Spencer Sunshine, εδώ και πολλά χρόνια ερευνητή πάνω στα ακροδεξιά κινήματα.

Andrew Fergus Wilson: Ακροδεξιά και Θεωρίες Συνωμοσίας

Οι θεωρίες συνωμοσίας συχνά παρουσιάζονται ως οι φαντασιώσεις των αδύναμων ή οι συνέπειες των ατομικών αποτυχιών, αλλά πρέπει να αντιμετωπιστούν ως κάτι βαθιά ενσωματωμένο στις πολιτικές κουλτούρες παρά ως μια πτυχή της ατομικής ψυχολογίας. Η επιρροή τους και η σημασία τους στην άκρα δεξιά ρητορική πρέπει να ληφθούν πολύ πιο σοβαρά υπόψη. Οι θεωρίες συνωμοσίας και οι εσχατολογικές πεποιθήσεις είναι η lingua franca της ακροδεξιάς. Εκφράζουν και δικαιολογούν τη μανιχαϊκή διαίρεση του γεμάτου με μίσος κόσμου τους σε ένα εκλεκτό «εμείς» και σε ένα επικίνδυνο, ανατρεπτικό «αυτοί». Αν και παράλογοι στους ισχυρισμούς τους, παρέχουν μια στρεβλωμένη λογική στην πολιτική της ακροδεξιάς. Παρόλα αυτά, στην αποκαλυπτική τους διάσταση – την αποκάλυψη της πλοκής ενάντια στον «λαό» – παρέχουν μια εσχατολογική αφήγηση στον «αγώνα»: είτε ο λαός θα κυριαρχήσει και θα επιτύχει έναν παράδεισο για τους «αγνούς» είτε η συνωμοσία θα επιτύχει και θα τους εξαλείψει. Γίνονται σύμβολα πίστης και ιδεολογίες.

Umberto Eco: Τα δηλητηριώδη πρωτόκολλα

Τα Πρωτόκολλα ήταν το αναμάσημα φανταστικού υλικού που είχε εκδοθεί σε συνέχειες, και δείχνουν την ίδια τους την αναξιοπιστία, μιας και είναι δύσκολα πιστευτό πως οι «κακοί» θα αποκάλυπταν τους κακούς σκοπούς τους τόσο φανερά. Οι Σοφοί διακηρύσσουν ακόμη πως σκοπεύουν να ενθαρρύνουν τον αθλητισμό και την οπτική επικοινωνία για να ξεγελάσουν την εργατική τάξη (κάτι που θυμίζει περισσότερο το μπερλουσκονισμό παρά τον ιουδαϊσμό). Παρόλα αυτά, αν και χοντροκομμένος, αυτός ήταν λόγιος αντισημιτισμός. Κάνοντας μια παραχώρηση στον βουλευτή Casini, μπορεί να ειπωθεί πως ο ιταλικός λαϊκός αντισημιτισμός ήταν λιγότερο ισχυρός σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες (για διάφορους ιστορικούς, κοινωνικούς και ακόμη και δημογραφικούς λόγους). Πράγματι, οι απλοί άνθρωποι κατέληξαν να αντιστέκονται στις φυλετικές διώξεις με το να βοηθάνε τους Εβραίους. Στην Ιταλία όμως, το ιησουϊτικό αντισημιτικό δόγμα (τα μυθιστορήματα του πατέρα Bresciani δεν είναι παρά ένα τέτοιο παράδειγμα). Αυτός συγχωνεύτηκε με τον αστικό αντισημιτισμό που τελικά δημιούργησε τους διαβόητους ακαδημαϊκούς και συγγραφείς που συνεισφέραν στη διαβόητη εφημερίδα La difesa della razza (Η υπεράσπιση της φυλής) και την εκδοχή των Πρωτοκόλλων που εκδόθηκαν το 1937 από τον Julius Evola.