Uri Gordon: Αναρχισμός και Εθνικισμός. Η Επικουρικότητα της Αποδόμησης

Από την μια, η εθνοπολιτισμική ταυτότητα είναι κεντρική στα κινήματα στα οποία οι αναρχικοί συμμετέχουν ή είναι σύμμαχοι, από την χειραφέτηση των αυτοχθόνων και των μαύρων στην Βόρεια Αμερική ως τα κινήματα εθνικής απελευθέρωσης στην Τσιάπας, την Παλαιστίνη και τη Ροζάβα. Στο πλαίσιο αυτό, η αποδομιστική τάση δεν ρισκάρει να επιτεθεί στις ίδιες τις ιδιοτυπίες που δικαιούνται την αναρχική αλληλεγγύη; Είναι οι εκκλήσεις στην εθνοπολιτισμική ταυτότητα υποκείμενο αποδομιστικής κριτικής επιλεκτικά, σε μια διάκριση με βάση εχθρό ή φίλο; Ή είναι μια αναπόφευκτη απόκλιση θεωρίας και πρακτικής που μπορεί να προσεγγιστεί ως καταγραφή των κοινωνικών αντινομιών που βρίσκονται από κάτω της, και να λυθεί μέσα από την τελική τους μεταμόρφωση; Το βασικό μου επιχείρημα εδώ είναι πως η αποδομιστική προσέγγιση προς την εθνοπολιτισμική (και έμφυλη, και άλλη) ταυτότητα είναι πολύτιμη και πρέπει να διατηρηθεί· παρόλα αυτά όμως, μια αρχή επικουρικότητας πρέπει να ισχύει στην εφαρμογή της. Αυτό δημιουργεί ένα ηθικό φίλτρο το οποίο λαμβάνει υπόψιν προσωπικά διακυβεύματα και ασυμμετρίες εξουσίας υπόψιν στην πρακτική εφαρμογή της αναρχικής φιλοσοφίας. Πλαισιώνοντας την συζήτηση με αυτούς τους όρους, χρησιμοποιών το φακό του εθνικισμού για να μελετήσω θεωρητικούς και πολιτικούς στόχους και για να προτείνω μια νέα αφετηρία για αναλύσεις αποαποικιοποιητικής αλληλεγγύης.

Dieter Nelles: Αναρχοσυνδικαλισμός και το Κίνημα της Σεξουαλικής Μεταρρύθμισης στην Δημοκρατία της Βαϊμάρης

«Όλες οι εργατικές οργανώσεις ασχολούνται σχεδόν αποκλειστικά με οικονομικά και πολιτικά ζητήματα. Και τα κόμματα και οι ενώσεις αντιμετωπίζουν το ζήτημα του σεξ ως αδιάφορο, ασήμαντο. Κάποτε υπήρξε μια εποχή που θεωρούνταν ασέβεια να μιλάς δημόσια για προβλήματα σχετικά με σεξουαλικές σχέσεις. Και όμως είναι τόσο σημαντικό να αντιμετωπιστεί το σεξουαλικό ζήτημα δίχως ίχνος διστακτικότητας, όπως και το ζήτημα της πείνας. Γιατί η πείνα και ο έρωτας είναι οι δυο πόλοι γύρω από τους οποίους περιστρέφεται κάθε ανθρώπινη ζωή και ορμή. Αυτά τα δυο ζητήματα είναι τόσο στενά συνδεδεμένα που είναι δύσκολο δυνητικά να συζητηθεί το ένα δίχως να αναλογιστούμε το άλλο». Μπροστά στις υπολογιζόμενες ένα εκατομμύριο εκτρώσεις που πραγματοποιήθηκαν το 1930, το έργο των λαϊκών οργανώσεων δεν μπορεί να εκτιμηθεί πλήρως. Πρόσφεραν σεξουαλική εκπαίδευση, πληροφορούσαν κόσμο για τις μεθόδους αντισύλληψης και τα αντισυλληπτικά, και τα έδιναν φτηνά σε όσες αναζητούσαν βοήθεια. Με το τρόπο αυτό, συνέβαλαν σημαντικά στην σεξουαλική χειραφέτηση της εργατικής τάξης. Ωστόσο, αυτή η «σεξουαλική επανάσταση» όπως την ονομάζει η Atina Grossmann, ήταν περίπλοκη και αντιφατική. «Αν και η σεξουαλική ικανοποίηση για της γυναίκες ήταν ζητούμενο, διακηρύσσονταν και ορίζονταν κυρίως από άνδρες». Αυτή η εκτίμηση επίσης ισχύει για την FAUD, παρά το γεγονός πως ήταν περισσότερο ανοιχτή από άλλες εργατικές οργανώσεις σχετικά με το ζήτημα της σεξουαλικότητας. «Βλέπουμε συνεχώς», σημείωνε η Trautchen Caspers, ακτιβίστρια στη FAUD και στην SFB στο Σάχτεϊν (Ρηνανίας), «πως οι άνδρες στο κίνημα μας βλέπουν τις γυναίκες μόνο σαν σκλάβες, υπηρέτριες, και μηχανές τεκνοποιίας, αλλά όχι ως ανθρώπους και συντρόφους». Η Trauchen Caspers ήταν μια από τις λίγες προλετάριες γυναίκες στη FAUD που προωθούσαν και ασκούσαν το ιδανικό του «ελεύθερου έρωτα». Ο ορισμός της αυτού του ιδανικού ήταν κάθε άλλο παρά μια «εξαγνισμένη μορφή του αστικού γάμου» (που προωθούνταν κατά τα άλλα μεταξύ αναρχικών της εργατικής τάξης). Έγραψε για αυτό στην Syndikalist: «Ακόμη και εμείς οι προλετάριοι πρέπει να ξέρουμε πως η ανθρώπινη ελευθερία περιλαμβάνει επίσης σεξουαλικές σχέσεις. Κάποιος μπορεί να παρατηρήσει πως ένας άνδρας, λόγω της κυριαρχικής του θέσης, αναγκάζει την γυναίκα να υποταχθεί σε αυτόν, αν και ξέρει πως η αγάπη της κατευθύνεται αλλού. Τέτοια συμπεριφορά είναι το ίδιο αποτρόπαια όσο εκείνη του βρωμιάρη που βιάζει ένα ανυπεράσπιστο κορίτσι. Η απληστία του να σου ανήκει μια γυναίκα είναι από μόνη της βάρβαρη και μια εξόφθαλμη αντίφαση με την ευρέως διακηρυγμένη ισότητα των γυναικών».

Alexandre Christoyannopoulos: Μια Χριστιανική Αναρχική Κριτική της Βίας. Από το Γύρισμα και της Άλλης Παρειάς στην Απόρριψη του Κράτους

«Τι όμορφος που θα ήταν αυτός ο κόσμος», αναφωνούσε προ πολλών δεκαετιών ένας χριστιανός αναρχικός, «αν οι φονταμενταλιστές προτεστάντες προσπαθούσαν να παραδειγματιστούν από την Επί του Όρους Ομιλία». Υπάρχουν, ωστόσο, αποκλίνουσες ερμηνείες της Ομιλίας αυτής – περιλαμβανομένου ίσως του πιο διάσημου χωρίου της, αυτού όπου ο Ιησούς μιλά περί αγάπης και μη αντίστασης. Σκοπός αυτού του κειμένου είναι μια εισαγωγή στην αναρχική ερμηνεία του χρστιανισμού συνοψίζοντας τα διάσπαρτα σχόλια που χριστιανοί αναρχικοί έχουν κάνει γι’ αυτό το συγκεκριμένο χωρίο. Για λόγους οικονομίας χώρου μια πιο λεπτομερής ανάλυση των σχολίων αυτών είναι απαγορευτική, ωστόσο μια ακριβώς τέτοια λεπτομερής ανάλυση, μαζί με αυτή άλλων χωρίων (συμπεριλαμβανομένων των κεφ. 13 της Προς Ρωμαίους Επιστολής και «τα του καίσαρος τω καίσαρι» ) όπως και μια πιο βαθιά παρουσίαση και συζήτηση περί χριστιανικού αναρχισμού εν γένει, μπορεί να βρεθεί στο Christian Anarchism: A Political Commentary on the Gospel. Εδώ, το υπό συζήτηση χωρίο είναι εκείνο που ο Ιησούς λέει: «Έχετε επίσης ακούσει πως δόθηκε η εντολή: «ν’ ανταποδίδεις οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος».Εγώ όμως σας λέω να μην αντιστέκεστε στον κακό άνθρωπο. Αλλά αν κάποιος σε χτυπήσει στο δεξί μάγουλο, γύρισέ του και το άλλο. Κι αν κάποιος θέλει να σε πάει στο δικαστήριο για να σου πάρει το πουκάμισο, άφησέ του και το πανωφόρι. Κι αν σε πάρει κάποιος αγγαρεία για ένα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο. Σ’ εκείνον που σου ζητάει κάτι, να του το δίνεις, κι αν κάποιος θέλει να του δανείσεις κάτι, μην του το αρνηθείς».

Shawna Potter: Δημιουργώντας Ασφαλέστερους Χώρους

Είναι `ανακουφιστικό το ότι δέχομαι μεγάλη υποστήριξη από τους ανθρώπους που συμμετέχουν στα workshop μου, πολλά «Αυτό είναι τρελό!» και «Δεν πιστεύω πως το έκανε αυτό!» ή «Όλα αυτά για ένα κωλοδάχτυλο;». Είναι προφανές για αυτούς πως η συμπεριφορά του εκείνη τη στιγμή ήταν λάθος. Είναι επίσης εμφανές, σε εμένα, πως η δυσπιστία τους για την άσχημη συμπεριφορά του, που αθώα προέρχεται από το ότι δεν την βίωσαν εκείνοι, θα μπορούσε να δημιουργήσει τις συνθήκες για κάνουν κάποιον να αισθανθεί πιο άσχημα για την παρενόχληση που βίωσαν μόλις. Κάθε δήλωση όπως «Το έκανε πραγματικά αυτό; Επειδή έκανες Χ;», ανεξάρτητα πόσο καλοπροαίρετη, μετατοπίζει ελαφρά την εστίαση από την συμπεριφορά του, όπου θα έπρεπε να είναι, σε εμένα. Επίσης, η δυσπιστία μπορεί να γίνει αντιληπτή ως έλλειψη εμπιστοσύνης. Είναι δύσκολο να ακούς «Δεν μπορώ να φανταστώ για κάποιος θα έκανε κάτι τέτοιο» ή «Δεν έχω δει κάτι τέτοιο», επειδή το έχω ακούσει εγώ. Και το ίδιο πολλοί άνθρωποι που για διάφορους λόγους. Θα μπορούσα ξαφνικά να αναρωτιέμαι αν το πρόσωπο στο οποίο λέω την ιστορία μου με πιστεύει και θα με στηρίξει, όταν θα έπρεπε να εστιάζω στο να ηρεμήσω.

Jodi Melamed: Φυλετικός Καπιταλισμός

Αυτή η συνεισφορά στον πρώτο τόμο του Critical Ethnic Studies έχει ως στόχο να ενισχύσει την ακτιβιστική ερμηνευτική του «φυλετικού καπιταλισμού» για να απαντήσει στις τρεις συνθήκες με τις οποίες σήμερα πρέπει να αντιμετωπίσουν οι κριτικές εθνικές μελέτες. Η πρώτη είναι πως η αποκαλούμενη πρωτογενής συσσώρευση – όπου το κεφάλαιο συγκεντρώνεται μέσα από ανοιχτά βίαια μέσα (πόλεμο, αρπαγή γης, εκτοπισμό, νέο/αποικιοκρατία) – έχει γίνει παντού αλληλένδετη και συνεχής με την συσσώρευση μέσα από την εκτεταμένη αναπαραγωγή, για την οποία πιστεύαμε πως απαιτούσε μόνο «την σιωπηρή βία των οικονομικών σχέσεων». Με το ανώτερο 10% να απολαμβάνει το 50% του συνολικού εισοδήματος των ΗΠΑ το 2012, και το ανώτατο 1% να κερδίζει το εκπληκτικό 95% του συνόλου των μετα-υφεσιακών εισοδηματικών κερδών, έχει γίνει ακόμη πιο ξεκάθαρο πως η συσσώρευση για τις τάξεις με οικονομικά πλεονεκτήματα απαιτεί την βία προς άλλους και επιδιώκει να οικειοποιηθεί για λογαριασμό του κεφαλαίου το σύνολο του κοινωνικού αποθέματος (γη, εργασία, εκπαίδευση, υγεία). Η δεύτερη συνθήκη είναι ο βαθμός στον οποίο ιδεολογίες ατομισμού, φιλελευθερισμού, και δημοκρατίας, διαμορφώνονται από και διαμορφώνουν οικονομίες της αγοράς και τη καπιταλιστική λογική από την αμοιβαία τους δημιουργία, μονοπωλούν τους όρους κοινωνικότητας, παρά την όλο και μεγαλύτερη κενότητα τους μπροστά στις επιθέσεις του νεοφιλελευθερισμού. Η Τρίτη συνθήκη είναι η εμφάνιση νέων οριζόντων ακτιβισμού που αμφισβητούν τα ερμηνευτικά όρια των εθνικών μελετών στο ότι ξεπερνούν τις αντινομίες του πολιτικού/οικονομικού ακτιβισμού, διαλύουν παλιούς όρους και γεωγραφίες αλληλεγγύης, και συχνά οδηγούνται από Αυτόχθονες, απαιτώντας μια αναθεώρηση της μελέτης του ακτιβισμού μπροστά στην σπουδαιότητα του Αυτόχθονα ακτιβισμού και της κριτικής θεωρίας.

Félix Guattari: Οι Νέοι Χώροι Ελευθερίας

Μπορεί να αρνούμαστε να παραδοθούμε σε αυτό, αλλά ξέρουμε πως είναι γεγονός πως τόσο στην Ανατολή όσο και στο μεγαλύτερο μέρος του τρίτου κόσμου, τα δικαιώματα και οι ελευθερίες είναι στη διακριτική ευχέρεια των πολιτικών δυνάμεων που είναι στην κρατική εξουσία. Ωστόσο δεν είμαστε ακόμη έτοιμοι να το παραδεχτούμε, και συχνά αρνούμαστε να αντιμετωπίσουμε, το γεγονός πως απειλούνται εξίσου στην Δύση, σε χώρες που αρέσκονται στο να αυτοαποκαλούνται «υπερασπιστές του ελεύθερου κόσμου». Το δύσκολο αυτό ζήτημα, το τόσο κοντά σε εμάς και γεμάτο με δραματικές ανθρώπινες επιπτώσεις, δύσκολα επιλύεται αν μείνουμε σε επίπεδο δηλώσεων αρχής. Θα ήταν αδύνατο το να μην αναγνωρίσουμε το γεγονός πως επί μια δεκαετία μια σειρά από δικαιώματα και ελευθερίες και μια σειρά από χώρους ελευθερίας συνέχιζουν να χάνουν έδαφος στην Ευρώπη. Αν δούμε τι συμβαίνει στους μετανάστες και στις στρεβλώσεις στις οποίες υποβάλλεται το δικαίωμα σε άσυλο στη Γαλλία και μόνο, το γεγονός αυτό είναι αναμφίβολα εμφανές. Η ήττα όμως μας κοιτά στα μάτια ακόμη και όταν αποσυνδέεται από την στενή νομολογία, όταν αναλογιζόμαστε την πραγματική επανάσταση του «δικαιώματος» της διάθεσης των βασικών υλικών μέσων επιβίωσης και εργασίας σε εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη (τους ανέργους, νέους και ηλικιωμένους ανθρώπους, τους επισφαλείς)· το «δικαίωμα της διαφοράς» για κάθε είδος μειονότητας· και το «δικαίωμα» για ουσιαστική δημοκρατική έκφραση για την μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων. Οι ακτιβιστές μπορεί να έχουν ενστάσεις στο ότι οι συγκρούσεις που σχετίζονται με θεσμικές νομικές ελευθερίες δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα με την κατάκτηση νέων χώρων ελευθερίας επειδή μόνο οι δεύτεροι είναι σχετικοί με χειροπιαστούς αγώνες (για να είμαστε δίκαιοι, αυτή η αντίδραση θυμίζει μια εποχή που έχει περάσει εδώ και καιρό). Η δικαιοσύνη ποτέ δεν έμεινε μακριά από τον κοινωνικό πόλεμο (δεν στάθηκε ποτέ έξω και υπεράνω από τους κοινωνικούς αγώνες)· η δημοκρατία πάντοτε λίγο πολύ μπορούσε να χειραγωγηθεί· δεν υπάρχει τίποτα, κανένα μεγαλείο, που μπορούμε να περιμένουμε από ένα πεδίο θεσμικής ελευθερίας, ενώ, αντίθετα, τα πάντα μένουν ακόμη να γίνουν όταν ερχόμαστε στους νέους χώρους ελευθερίας.

Stephen Duncombe: Η Αναρχική Γεωγραφία του Μη-Τόπου

Με τι μοιάζει ο αναρχικός χώρος και τόπος; Έχουμε μοντέλα ώστε να φανταστούμε την γεωγραφία των άλλων πολιτικο-οικονομικών σχηματισμών: ο φεουδαλισμός είναι τοπικός και στατικός, συνδεδεμένος με τη γη και ριζωμένος στη παράδοση· ο καπιταλισμός, με τις δυναμικές του παγκόσμιες ροές κεφαλαίου, εργατικής δύναμης, υλικών, και αγαθών· η ασύμμετρη σχέση μεταξύ μητρόπολης και αποικιών· ο ομογενοποιημένος χώρος και μνημειώδης τόπος του φασισμού· και στο κομμουνισμό, ο χώρος προλεταριακής αλληλεγγύης και αμοιβαιότητας που εκτείνεται σε όλο το κόσμο, υπό την καθοδήγηση του κόμματος της πρωτοπορίας. Αλλά εμείς πως, ή μάλλον πως πρέπει να φανταστούμε μια αναρχική γεωγραφία;

Βασιλική Μακρυγιάννη: Πρακτικές Αντίστασης και η Παραγωγή του Αθηναϊκού Αστικού Χώρου

Μια πρόχειρη επισκόπηση της πρόσφατης εξέλιξης των πόλεων στην ελληνική επικράτεια δείχνει πως είναι αποτέλεσμα φυλετικών, εθνικών, έμφυλων και ταξικών σχέσεων. Επιπλέον αποκαλύπτει τον αδιάσπαστο δεσμό μεταξύ κρίσης και μετανάστευσης. Η παραγωγή του αστικού χώρου είναι αποτέλεσμα μεγάλων οικονομικών και πολιτικών μεταμορφώσεων και χαρακτηρίζεται από τη συνεχή κίνηση μεταναστευτικών πληθυσμών και η πράξη του αγώνα, αντίστασης και χειραφέτησης της. Μεταξύ των πράξεων αυτών, η κατάληψη έχει διαμορφώσει δραστικά το αστικό πεδίο. Οι καταλήψεις μεταναστών στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας επανακαθόρισε το νόημα της κατάληψης στην Ελλάδα. Υπενθύμισαν σε εμάς πως η κατάληψη δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένη με μια σταθερή πολιτική ταυτότητα. Στις περιπτώσεις των μεταναστών, η κατάληψη δεν είναι απαραίτητα συνδεδεμένη μόνο με τις ανάγκες στέγασης και το προσωπικό χώρο. Έτσι, σχετίζεται επίσης με την οικειοποίηση πολλών πτυχών της καθημερινότητας, όπως η δημόσια και πολιτική σφαίρα, οι κοινωνικές και πολιτισμικές σχέσεις ή ακόμη και το χώρο της φαντασίας. Επιπλέον, καθώς στο στους σύγχρονους αγώνες των καταλήψεων εμπλέκονται διάφορα υποκείμενα, γίνεται εμφανές πως οι μετανάστες δεν σχηματίζουν μια ενιαία και σταθερή κατηγορία. Φύλο, τάξη, φυλή, ηλικία, υπηκοότητα ή εθνικότητα παραμένουν ισχυρά διαφοροποιητικά χαρακτηριστικά που αμφισβητούν την ομογενοποίηση τους.

Colin Ward: Σπίτι και Στέγη

Άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Anarchy 35 (Ιανουάριος 1964) διαθέσιμο από την ιστοσελίδα libcom. Ο Colin Ward (1924-2010) ήταν αναρχικός, αρχιτέκτονας και καθηγητής στο LSE. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας Η λέξη αναρχία σημαίνει «δίχως αρχή», και αναρχισμός ως κοινωνική θεωρία σημαίνει μια προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι κοινωνικές και προσωπικές ανάγκες από κάτω προς τα πάνω, αντί…

David Graeber: Άμεση Δράση, Αναρχισμός, Άμεση Δημοκρατία

Πρέπει να είναι σχετικά εύκολο να δούμε γιατί οι αναρχικοί πάντοτε αισθάνονταν μια έλξη για την ιδέα της άμεσης δράσης. Οι αναρχικοί απορρίπτουν κράτη και όλες τις συστημικές μορφές ανισότητας που κάνουν δυνατές τα κράτη. Δεν επιδιώκουν ούτε να πάρουν την κρατική εξουσία για τους ίδιους. Αντίθετα, επιθυμούν να καταστρέψουν αυτή την εξουσία, χρησιμοποιώντας μεθόδους που είναι – όσο είναι δυνατόν – συμβατές με τους σκοπούς τους, που τους ενσαρκώνουν. Επιθυμούν να «χτίσουν μια νέα κοινωνία στο κέλυφος της παλιάς». Η άμεση δράση είναι απόλυτα συμβατή με αυτό, επειδή στη ουσία της η άμεση δράση είναι η επιμονή, όταν έρχεται αντιμέτωπη με θεσμούς άδικης εξουσίας, σαν κάποιος να είναι ήδη ελεύθερος. Αυτός ο κάποιος δεν συνδιαλέγεται με το κράτος. Αυτός ο κάποιος δεν κάνει καν κάποια μεγαλειώδη πράξη ανυπακοής. Στο βαθμό που αυτός ο κάποιος μπορεί, προχωρά σαν το κράτος να μην υπάρχει. Αυτή είναι η διαφορά, επί της αρχής, μεταξύ άμεσης δράσης και πολιτικής ανυπακοής (αν και στη πράξη συχνά υπάρχει μεγάλη αλληλοεπικάλυψη μεταξύ τους). Όταν κάποιος καίει το χαρτί επιστράτευσης, αυτός ο κάποιος αποσύρει τη συναίνεση του ή τη συνεργασία του από μια αρχή την οποία θεωρεί δίχως νομιμοποίηση, αλλά κάνοντας το είναι παραμένει ακόμη μια μορφή διαμαρτυρίας, μια δημόσια πράξη που απευθύνεται εν μέρει τουλάχιστον στις ίδιες τις εξουσίες. Τυπικά, κάποιος που προχωρά σε πολιτική ανυπακοή είναι επίσης πρόθυμος να δεχτεί τις νομικές συνέπειες των πράξεων του. Η άμεση δράση προχωρά ένα βήμα πιο πέρα. Αυτή που ασκεί άμεση δράση δεν αρνείται απλά να πληρώσει φόρους για να στηρίξει ένα στρατιωτικοποιημένο σχολικό σύστημα, ενώνεται με άλλους για να προσπαθήσει να φτιάξει ένα νέο σχολικό σύστημα που λειτουργεί με διαφορετικές αρχές. Προχωρά όπως θα έκανε αν το κράτος δεν υπήρχε και αφήνει το κράτος να αποφασίσει το αν θα στείλει ένοπλους να τη σταματήσουν.